Πέντε σημεία-κλειδιά στην αντοχή ενός κτιρίου

Ο οπλισμός της οικοδομής, οι αλλαγές εσωτερικών χώρων των διαμερισμάτων
χωρίς ειδική μελέτη, η ποιότητα του σκυροδέματος, η κατάσταση του υπεδάφους
και η παλαιότητα του κτίσματος είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν την αντοχή
ενός κτιρίου σε περίπτωση σεισμού.

«Είναι πολλοί οι παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν στην πτώση ενός κτιρίου»,
διευκρινίζει ο τέως πρόεδρος του ΤΕΕ Νίκος Δεσύλλας. «Το πρώτο πράγμα που
σκεφτόμαστε όταν βρισκόμαστε μπροστά στην κατάρρευση ενός κτιρίου είναι οι
απροσεξίες στην κατασκευή. Υπάρχουν όμως και άλλες συνθήκες που μπορεί να την
προκαλέσουν, όπως επεμβάσεις εκ των υστέρων, διαφορές θεμελιώσεων, δηλαδή η
κατάσταση του υπεδάφους, και άλλα. Για παράδειγμα, μπορεί μια οικοδομή να έχει
χτιστεί σε ένα σταθερό υπέδαφος, αλλά με το συνεχές κτίσιμο στη γύρω περιοχή,
να υπάρξουν εκτροπές ομβρίων υδάτων, να περάσουν νερά στο υπέδαφος και έτσι να
αλλάξει η σύσταση, καθιστώντας το κτίριο ευάλωτο σε περίπτωση σεισμού. Κάθε
οικοδομή, ανάλογα με τη σύνθεσή της, δηλαδή όλα αυτά, αλλά και την εσωτερική
της διαμόρφωση, έχει τη δική της ιδιαίτερη συμπεριφορά απέναντι στον ίδιο σεισμό».

Σημαντικός ο οπλισμός

Ο οπλισμός της οικοδομής είναι το σημαντικότερο κατασκευαστικό στοιχείο για
την αντιμετώπιση των σεισμών. Ανάλογα με τον χώρο, τη γεωλογία, το είδος του
εδάφους και το ύψος του κτιρίου βγαίνει η μελέτη για την ποσότητα του σιδέρου
που πρέπει να υπάρχει μέσα στις κολόνες. Γι’ αυτό είναι απαραίτητη, την ώρα
που πέφτουν οι κολόνες σε μια οικοδομή, η παρουσία μηχανικού ούτως ώστε να
αποκλείεται η παράβλεψη ή η προσπάθεια από κάποιους να μειωθεί το κόστος της κατασκευής.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει στην κατάρρευση μιας
πολυκατοικίας, σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό Θόδωρο Κούστα, μέλος του
Τεχνικού Επιμελητηρίου, είναι οι πολλές αλλαγές στους χώρους των διαμερισμάτων.

Οι αλλαγές στο διαμέρισμα

Όταν αφαιρούνται υποστυλώματα, γίνονται αλλαγές σε δωμάτια, πέφτουν τοίχοι,
καταργούνται δοκάρια, τότε αλλάζει το κέντρο βάρους της οικοδομής, με
αποτέλεσμα να δημιουργείται ευπάθεια στους σεισμούς. Συνήθως από τους
ιδιοκτήτες γίνεται κατάχρηση, επειδή θέλουν να κάνουν αλλαγές για λόγους
ευρυθμίας ή καλαισθησίας, χωρίς να υπάρχει μελέτη από τον ειδικό. Καμία αλλαγή
­ όσο μικρή και αν είναι ­ δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα.

Εξίσου σημαντική είναι η ποιότητα του σκυροδέματος. Υπάρχει ισχυρό ή και
λιγότερο ισχυρό και έτσι εναπόκειται στον εργολάβο το ποιο θα χρησιμοποιήσει,
όταν δεν υπάρχει εκεί ο υπεύθυνος μηχανικός, προσθέτει ο κ. Κούστας. Πρέπει,
επίσης, να υπάρχει πρόβλεψη για το κέντρο βάρους του κτιρίου. Δεν μπορείς να
επιβαρύνεις, για παράδειγμα, τη μια πλευρά του κτιρίου με πολλά τοιχώματα και
να έχεις την άλλη άδεια, πρέπει το κτίσμα να χτιστεί συμμετρικά, να μην
υπάρχουν μεγάλες ροπές, να κουνιούνται παλμικά όλα τα στοιχεία του ­ τούβλα,
σοβάδες, σκυρόδεμα ­ να είναι ένα ενιαίο σύνολο.

Τα ευπαθή σημεία πάντως είναι οι κόμβοι των υποστυλωμάτων, δηλαδή οι κολόνες,
τα εσωτερικά και εξωτερικά δοκάρια και οι συνδέσεις δοκαριών με κολόνες.

Τα τελευταία χρόνια χτίζονται όλο και ψηλότερα κτίρια. Αυτό επιδρά στην
αντισεισμική θωράκιση του κτιρίου; «Οι πολλοί όροφοι», διευκρινίζει ο κ.
Κούστας, «προκαλούν μεγαλύτερη ταλάντωση των κτισμάτων γι’ αυτό και απαιτείται
μεγαλύτερη και πιο προσεκτική μελέτη και κατασκευή. Πάντως ο τρόπος κατασκευής
των κτιρίων στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει σημαντικά. Έχει
βελτιωθεί, καθώς οι κανονισμοί είναι πολύ πιο αυστηροί. Ο αντισεισμικός
κώδικας που ισχύει στην Ελλάδα είναι περσινό δημιούργημα και θεωρείται από
τους καλύτερους σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς περιέχει την τελευταία λέξη της
τεχνολογίας. Και αυτό γιατί συμπεριλάβαμε την πείρα των σεισμών του
παρελθόντος. Τελευταία έχουμε συνειδητοποιήσει ότι περίπου κάθε 20 χρόνια θα
έχουμε ένα μεγάλο σεισμό που θα βάζει σε δοκιμασία τα σπίτια μας».

«Με δεδομένη πάντως τη μεγάλη ένταση του σεισμού και την εγγύτητά της, την
πυκνοκατοικημένη δόμηση της πόλης και τον μεγάλο αριθμό κτισμάτων, νομίζω ότι
θα είναι θαύμα εάν έχουμε μόνο 10-20 πολυκατοικίες με ολοκληρωτική κατάρρευση.
Απ’ ό,τι φαίνεται μέχρι τώρα οι κατασκευές ανταποκρίθηκαν. Η πόλη άντεξε έναν
πολύ δυνατό σεισμό».

Τι να προσέξετε στα σπίτια σας

1. Ψάξτε για ρωγμές στα δοκάρια και στα υποστυλώματα.

2. Όπου έχουν πέσει σοβάδες, ψάξτε να δείτε εάν από κάτω υπάρχουν
ρωγμές. Εάν δεν υπάρχουν, τότε τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει και πρόβλημα.

3. Εξετάστε προσεκτικά τους χώρους πάνω από τις πόρτες και τα παράθυρα.

4. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στα χωρίσματα παρατηρώντας εάν είναι σωστές
οι ενώσεις μεταξύ των κουφωμάτων και της κατασκευής, και εάν έχουν αλλάξει
κλίση οι γωνίες.

5. Ελέγξτε προσεκτικά τα δοκάρια, προκειμένου να διαπιστώσετε εάν έχουν
δημιουργηθεί ρωγμές.

6. Αν έχετε έστω και μία υποψία ότι μπορεί να έχει υποστεί κάποια ζημιά
το σπίτι σας, φωνάξτε πολιτικό μηχανικό.

Τι να κάνετε, τι να αποφύγετε

Οδηγίες για το τι πρέπει να κάνουν και τι πρέπει να αποφύγουν οι πολίτες στα
πρώτα κρίσιμα εικοσιτετράωρα μετά τον σεισμό δίνει ο Οργανισμός Αντισεισμικού
Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ). Οι οδηγίες έχουν ως εξής:

1. Η ψυχραιμία σώζει ζωές. Ο πανικός δημιουργεί θύματα.

2. Εάν κατά τη διάρκεια σεισμού είσθε μέσα σε κτίσμα, μπείτε κάτω από
γερό τραπέζι ή άλλο έπιπλο.

3. Μετά τον σεισμό βγείτε σε ανοιχτό χώρο.

4. Μη χρησιμοποιείτε ασανσέρ.

5. Μην είστε κοντά σε κτίρια, δένδρα και ηλεκτροφόρα καλώδια

6. Μη χρησιμοποιείτε άσκοπα το τηλέφωνο. Προκαλείται τηλεφωνικός
πανικός .

7. Μην αγγίζετε ηλεκτροφόρα καλώδια. Υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.

8. Μην κυκλοφορείτε με το αυτοκίνητο. Προκαλείτε μποτιλιάρισμα στους δρόμους.

9. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες των αρχών.

10. Έχετε μαζί σας τα άμεσα απαραίτητα (φακό, ραδιοφωνάκι, νερό και
ό,τι άλλο χρειάζεστε).

11. Μην πιστεύετε τις φημολογίες.

12. Πρέπει να γνωρίζετε ότι μετά τον κύριο σεισμό ακολουθούν
μετασεισμικές δονήσεις.

13. Για τη διενέργεια αυτοψιών σε σπίτια που έχουν υποστεί ζημιές,
μπορείτε να απευθύνεστε στα τηλέφωνα 6420.359, 6426.787.