200 εκατ. ευρώ στην Τουρκία

Την αναθέρμανση των σχέσεων Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης σηματοδότησε το
άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών, που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο
στο Σααρισέλκα της Φινλανδίας.

Οι «15» συμφώνησαν στη χορήγηση οικονομικής βοήθειας προς την Άγκυρα,
συνολικού ύψους περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ θετικά αντιμετωπίστηκε η
προοπτική να δοθεί στην Τουρκία καθεστώς «υποψήφιας χώρας» στη Σύνοδο Κορυφής
του Ελσίνκι, τον Δεκέμβριο

Οι εξελίξεις στις ευρωτουρκικές σχέσεις αλλά και το σύνολο της εξωτερικής
πολιτικής θα εξετασθούν σε σύσκεψη που θα έχει σήμερα το βράδυ ο Πρωθυπουργός
με τις ηγεσίες των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας.

Το Συμβούλιο ενέκρινε την προώθηση των δύο χρηματοδοτικών κανονισμών (ύψους 15
και 135 εκατομμυρίων ευρώ), τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας ύψους 30
εκατομμυρίων ευρώ και τη χορήγηση κονδυλίων από το Πρόγραμμα MEDA. Επίσης,
αποφάσισε να δώσει το «πράσινο φως» στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την
έγκριση δανείων ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ.

Το ζήτημα του κανονισμού των 375 ευρώ, που είχε προταθεί μαζί με την
τελωνειακή ένωση και στον οποίο είχε προβάλει βέτο η Ελλάδα, δεν ετέθη από
κανέναν. Και τούτο, όπως σημείωναν διπλωματικές πηγές, διότι είναι τουλάχιστον
ασαφές εάν τα χρήματα αυτά υφίστανται στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Επιπλέον
ούτε η ίδια η Τουρκία φαίνεται να ζητά πλέον την εκταμίευσή τους.

Υπάρχουν, ωστόσο, και άλλοι λόγοι που απέτρεψαν να εγερθεί το ζήτημα: ότι
κανείς δεν είχε συμφέρον να «χαλάσει» το κλίμα ομοφωνίας που υπήρχε ­ ενώ η
περαιτέρω οικονομική ενίσχυση της Άγκυρας μπορεί να γίνει «πακέτο» με την
υποψηφιότητά της, τον Δεκέμβριο. Η Ελλάδα, διά του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου
Παπανδρέου, συμφώνησε στον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας στο
Ελσίνκι, αλλά υπογράμμισε ότι αυτό απαιτεί σοβαρές δεσμεύσεις από την Άγκυρα.

Όταν ρωτήθηκε, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, κατά πόσον η Ελλάδα είναι
έτοιμη, υπό κάποιους όρους, να αποδεχθεί την Τουρκία ως υποψήφια της Ε.Ε. στο
Ελσίνκι, ο κ. Παπανδρέου απάντησε: «Ναι, βεβαίως. Δεν είμαστε ως θέση αρχής
εναντίον και θα εργασθούμε δημιουργικά για να δούμε εάν αυτό μπορεί να συμβεί».

Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και πάλι σε έναν «χάρτη διαδρομής» (road map)
για την Τουρκία, που θα πρέπει να περιέχει συγκεκριμένα στάδια και
προϋποθέσεις που κατά καιρούς έχει θέσει η Ένωση στην Άγκυρα. Ο κ. Παπανδρέου
έκανε λόγο για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του γενικότερου
εκδημοκρατισμού της Τουρκίας, επισημαίνοντας όμως ότι για την Ελλάδα το μείζον
ζήτημα παραμένει το Κυπριακό, καθώς και η δημιουργία σχέσεων καλής γειτονίας ­
όρους που θα πρέπει να εκπληρώσει η Τουρκία για να εισέλθει στην οδό των
ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Κοινότητα.

Οι εταίροι της Ελλάδας εξήραν τη στάση της στο ζήτημα της ενίσχυσης της
Τουρκίας για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των σεισμών ­ υπογραμμίζοντας ότι
υπάρχει πλέον ένα «νέο κλίμα», τόσο στις ελληνοτουρκικές όσο και στις
ευρωτουρκικές σχέσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών
Ιμπέρ Βεντρίν ­ που έχει τη… ρετσινιά του πλέον φιλότουρκου ­ είπε πως
«μέχρι τώρα συζητούσαμε 14 με την Ελλάδα για την Τουρκία, τώρα συζητάμε 15 για
την Τουρκία».

Συνάντηση με Τζεμ

Σοβαρές δεσμεύσεις για τον χαρακτηρισμό «υποψήφια χώρα» ζήτησε ο υπουργός Εξωτερικών (στη φωτογραφία με τη Φινλανδή ομόλογό του Τάρια Χαλόνεν)

Τις ελληνικές θέσεις για τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία
μετέφερε ο κ. Παπανδρέου στον Τούρκο ομόλογό του Ισμαήλ Τζεμ, στη διάρκεια
τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν προχθές. Επιπλέον το θετικό για την Άγκυρα
κλίμα του Συμβουλίου οδήγησε σε μια ακόμη εξέλιξη: ο κ. Τζεμ θα παραστεί ως
προσκεκλημένος σε μια επόμενη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών ­ κατά πάσα
πιθανότητα στις 13 Σεπτεμβρίου, στις Βρυξέλλες. Θα είναι η πρώτη φορά που η
Τουρκία θα παραστεί σε τέτοιο συμβούλιο, μετά τη Σύνοδο Κορυφής του
Λουξεμβούργου. Οι «15» συζήτησαν ακόμη τη συνολική πορεία της διεύρυνσης με
τις έξι χώρες του λεγόμενου πρώτου κύματος ­ μεταξύ των οποίων και η Κύπρος.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα πρέπει να θεωρείται εξαιρετικά απίθανη η
παροχή χρονοδιαγράμματος ένταξης τον Δεκέμβριο, κάτι που θα απογοητεύσει τις υποψήφιες.