Οξύνονται οι ανισότητες

Η αμερικανική οικονομία καλπάζει, αλλά το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών
έχει μεγαλώσει τα τελευταία χρόνια στις ΗΠΑ.

Περισσότερα κέρδη για τους πλουσίους προσφέρει η απογείωση του αμερικανικού Χρηματιστηρίου. Ωστόσο, η οικονομική ανάπτυξη της δεκαετίας του ’90 βοήθησε στο κλείσιμο της εισοδηματικής ψαλίδας στις ΗΠΑ

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι και οι
φτωχοί φτωχότεροι, αφού το εισοδηματικό χάσμα έχει πραγματοποιήσει ρεκόρ τα
τελευταία χρόνια στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιοποιήθηκε στις
Ηνωμένες Πολιτείες, από το 1997 το μετά φόρων εισόδημα του 1% των πιο πλούσιων
Αμερικανών έχει αυξηθεί κατά 115%! Το εισόδημα του 20% των πιο πλούσιων
Αμερικανών έχει αυξηθεί με το λιγότερο εντυπωσιακό αλλά αξιόλογο ποσοστό του
43%, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Δημοσιονομικών και Πολιτικών
Προτεραιοτήτων, μιας δεξαμενής εγκεφάλων (think tank) με φιλελεύθερη σκέψη.
Όλα τα παραπάνω ποσοστά έχουν προσαρμοστεί όσον αφορά τον πληθωρισμό.

Συν 8% σε 20 χρόνια

Στο μεταξύ το 20% των πιο φτωχών Αμερικανών απολαμβάνει 9% λιγότερο μετά φόρων
εισόδημα από αυτό που διέθετε το 1977. Παράλληλα, τα νοικοκυριά της μεσαίας
τάξης ­ το ενδιάμεσο 60% της εισοδηματικής πυραμίδας ­ είδαν το εισόδημά τους
να αυξάνεται μόλις κατά 8% τα τελευταία 22 χρόνια.

Η έρευνα βασίστηκε στα στοιχεία για το μετά φόρων εισόδημα. Τα στοιχεία
προέρχονται από τη Δημοσιονομική Επιτροπή του Κογκρέσου και καλύπτουν την
περίοδο από το 1977 έως σήμερα, ενώ περιλαμβάνουν προβλέψεις και για το 1999.

Ένας από τους συντάκτες της έκθεσης, ο Άιζακ Σαπίρο υποστηρίζει ότι το χάσμα
είναι το μεγαλύτερο που έχει παρατηρηθεί από τότε που η Δημοσιονομική Επιτροπή
του Κογκρέσου άρχισε το συλλέγει δεδομένα, το 1977. Επιπλέον, αν γίνει η
σύγκριση με τα παλαιότερα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ ­ δεν
περιλαμβάνουν το εισόδημα από κεφαλαιακές αποδόσεις ­ το άνοιγμα της ψαλίδας
των εισοδημάτων μεταξύ φτωχών και πλουσίων είναι σχεδόν το μεγαλύτερο από τον
Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ποιοι επωφελούνται

Ο Σαπίρο υποστηρίζει ότι οι αριθμοί αυτοί αντικατοπτρίζουν ανάλογες τάσεις και
στο σύνολο της οικονομίας. Τα πλουσιότερα νοικοκυριά επωφελούνται από την
έκρηξη κερδών στη χρηματιστηριακή αγορά, την άνοδο των αμοιβών και από μια
οικονομία η οποία επιβραβεύει όλο και περισσότερο τους μορφωμένους και
ειδικευμένους. Οι φτωχοί Αμερικανοί δεν έχουν τοποθετήσει καθόλου ή έχουν
τοποθετήσει ελάχιστα χρήματα σε μετοχές. Παράλληλα, καθώς οι μισθοί έχουν
αυξηθεί και η ανεργία μειώθηκε, ο παγκόσμιος ανταγωνισμός και η συνεχώς
αυξανόμενη διείσδυση της τεχνολογίας στην οικονομία έχουν μειώσει τη ζήτηση
και τις αμοιβές των λιγότερο ειδικευμένων και μορφωμένων εργαζομένων.

Η αναστροφή από το ’93

Αυτοί που αμφισβητούν τα ευρήματα της μελέτης υποστηρίζουν ότι οι ερευνητές
παραποίησαν την πραγματικότητα αγνοώντας την άνοδο των εισοδημάτων από τότε
που η οικονομία απογειώθηκε, μετά την οικονομική επιβράδυνση του 1991-92.
«Παίζει πάντα σημαντικό ρόλο το πότε ξεκινάς την ανάλυση των στοιχείων», λέει
ο Ουίλιαμ Μπιτς, στέλεχος του Ιδρύματος Χέριτατζ, μιας συντηρητικής δεξαμενής εγκεφάλων.

Πράγματι οι αριθμοί της ίδιας της έκθεσης δείχνουν ότι το εισοδηματικό χάσμα
έχει μειωθεί πολύ από το 1993 μέχρι το 1999: το μετά φόρων εισόδημα του 20%
των πιο φτωχών Αμερικανών αυξήθηκε περίπου κατά 13%, πολύ κοντά στο 14% του
πιο πλούσιου 20% και σχετικά κοντά στην αύξηση 19% του κορυφαίου 1% του πληθυσμού.