Μεγαλώνει η ψαλίδα στους μισθούς εργατών-στελεχών

Η ψαλίδα στους μισθούς των εργατών και των ανώτατων στελεχών που διευθύνουν τις εταιρείες συνεχώς μεγαλώνει, σύμφωνα με έκθεση που είδε το φως της δημοσιότητας στις ΗΠΑ

Αν ο μισθός των εργατών αυξανόταν με τον ρυθμό που αυξήθηκαν οι αμοιβές των
στελεχών, τότε σήμερα ένας μέσος εργαζόμενος θα έπρεπε να κερδίζει περισσότερα
από 110.000 δολάρια τον χρόνο, αντί των 29.000 δολαρίων που είναι σήμερα ο
πραγματικός μέσος μισθός. Εξάλλου, το ελάχιστο ωρομίσθιο θα έπρεπε να είναι
22,08 δολάρια, από τα 5,15 δολάρια που είναι σήμερα.

Αυτό τονίζεται στην ετήσια έκθεση που συνέταξαν από κοινού στις ΗΠΑ το
Institute for Policy Studies και η οργάνωση United for a Fair Economy που
ασχολείται με τις κοινωνικές ανισότητες. Συγκεκριμένα, ο μέσος ετήσιος μισθός
ενός εργάτη αυξήθηκε από 22.952 δολάρια που ήταν το 1990 σε 29.267 δολάρια
σήμερα, άνοδος που μεταφράζεται σε 28%. Ο πληθωρισμός για το διάστημα αυτό
έφτασε το 22,5%. Την ίδια στιγμή, οι μέσες ετήσιες αποδοχές των υψηλόβαθμων
στελεχών 365 επιχειρήσεων στις ΗΠΑ αυξήθηκαν από 1,8 εκατ. δολάρια το 1990 σε
10,6 εκατ. δολάρια το 1998. Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε 481%. Μέσα στο 1998
μόνο τα ανώτατα στελέχη κέρδισαν αυξήσεις της τάξης του 36% στους μισθούς
τους, τη στιγμή που οι αποδοχές των μέσων εργαζομένων αυξήθηκαν μόλις 2,7%. «Η
ανισότητα συνεχίζει να μεγαλώνει», δηλώνει χαρακτηριστικά η Σάρα Άντερσον, μία
από τους συντάκτες της έκθεσης. «Δεν φαίνεται να υπάρχουν όρια σε αυτά που
είναι έτοιμη να δεχτεί η αμερικανική κοινωνία», συμπληρώνει η ίδια.

Τι καθορίζει τις αμοιβές

Οι τεράστιες αυτές αυξήσεις αποδίδονται κατά κύριο λόγο στη μεγάλη άνοδο της
Γουώλ Στρητ κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90. Τα περισσότερα ανώτατα
στελέχη των εταιρειών έχουν μερίδιο στα κέρδη της επιχείρησης. Η άνοδος των
μετοχών των εταιρειών είναι υπεύθυνη για μερικές από τις πιο υψηλές αμοιβές
που έχουν ποτέ καταγραφεί. Συγκεκριμένα, ο διευθύνων σύμβουλος της Γουόλτ
Ντίσνεϊ, Μάικλ Άισνερ, κέρδισε τον περασμένο χρόνο 575 εκατ. δολάρια, ενώ ο
διευθύνων σύμβουλος της Σίτιγκρουπ, Σάνφορντ Βέιλ, κέρδισε πέρυσι 167 εκατ.
δολάρια. Η άνοδος στις τιμές των μετοχών εταιρειών του Διαδικτύου αύξησε και
τις αποδοχές των διευθυντών τους. Ο επικεφαλής της Αμέρικα Ονλάιν, Στιβ Κέις,
κέρδισε πέρυσι 159 εκατ. δολάρια, ενώ η διευθύνων σύμβουλος της Ιμπέι,
Μάργκαρετ Γουίτμαν, έλαβε 43 εκατ. δολάρια.

Παράλληλα, τα Διοικητικά Συμβούλια προσφέρουν επιπλέον παροχές (πριμ) στα
στελέχη εκείνα που συμβάλλουν δραστικά στην ανάπτυξη του ομίλου. Όπως
σημειώνει ο σύμβουλος επιχειρήσεων της Γουίλιαμ Μέρσερ, Γιέιλ Τάουμπερ, τα
πριμ αυτά συνεχώς αυξάνονται τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, τα πριμ αυτά
αυξήθηκαν από 35% έως 50% από το 1998 μέχρι σήμερα, καταλήγει ο Μέρσερ.
Μεγάλες εταιρείες, όπως η Τζένεραλ Ελέκτρικ, έχουν υποστηρίξει την
αναγκαιότητα καταβολής επιπλέον χρημάτων σε διευθυντές που βοηθούν στην
ανάπτυξη της εταιρείας.

Οι εταιρείες αυτές υποστηρίζουν πως υπάρχει μεγάλη ζήτηση για ταλέντα τα οποία
μπορούν να αναλάβουν μια επιχείρηση και να αυξήσουν το μερίδιό της στην αγορά
έναντι του συνεχώς αυξανόμενου ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, είναι φυσικό να
δίνονται μεγάλες αμοιβές, προκειμένου να κλειστούν οι ανάλογες συμφωνίες.
Ωστόσο, οι επικριτές αυτής της πρακτικής υποστηρίζουν πως η μεγάλη διαφορά
στους μισθούς οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ίδια την αμερικανική νοοτροπία,
που βάζει πάνω απ’ όλα τον πλούτο. «Ουσιαστικά είμαστε μια καπιταλιστική
κοινωνία», λέει η σύμβουλος επιχειρήσεων της Περλ Μάγιερς, Νταιάν Πόσνακ. «Για
τον λόγο αυτό ζητάμε πολλά από τους ηγέτες μας», συμπληρώνει η ίδια. Η
πρακτική, τα διευθυντικά στελέχη να έχουν μερίδιο από τα κέρδη, καθιερώθηκε
στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν πολλές μεγάλες εταιρείες είχαν εμπλακεί
σε εκτεταμένα προγράμματα αναδιοργάνωσης. Τότε, τα στελέχη αυτά άρχισαν να
πληρώνονται ανάλογα με την πορεία της επιχείρησης στην αγορά. Στις
περισσότερες περιπτώσεις δίνοντας σημαντικό αριθμό από μετοχές. Η θεωρία ήταν
πως αν η εταιρεία πήγαινε καλά κάτω υπό την ηγεσία του νέου διευθυντή, τόσο
αυτός όσο και οι εργαζόμενοι θα επωφελούνταν από αυτό.

Οι φωνές για άνοδο των μισθών και στα κατώτερα εισοδήματα συνεχώς αυξάνονται.
«Σε μια χρονική στιγμή που υπάρχει κάποια σχετική ευημερία, θα πρέπει να
προσέξουμε ώστε όλοι να παίρνουν δίκαιο μερίδιο», σημειώνει η Άντερσον.
«Υπάρχει πρόβλημα δικαιοσύνης. Ενώ τα πρωτοσέλιδα λένε πως η οικονομία πάει
τόσο καλά, τα οφέλη δεν μοιράζονται ισόποσα», καταλήγει η ίδια.

Το πόρισμα της έκθεσης προέκυψε από την επεξεργασία στοιχείων μισθοδοσίας για
εργαζόμενους σε εργοστάσια, που έδωσε στη δημοσιότητα το αμερικανικό υπουργείο
Εργασίας, σε συνδυασμό με στοιχεία των αποζημιώσεων που δίνονται σε επικεφαλής
εταιρειών, όπως αυτά δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Μπίζνες γουίκ».