Η ΟΝΕ θα σηματοδοτήσει την εισροή ξένων κεφαλαίων

Η αύξηση των τιμών των μετοχών στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών αντανακλά τη
θετική πορεία της οικονομίας και τη σιγουριά για την ένταξη της χώρας μας στην
ΟΝΕ». Αυτό επεσήμανε στη συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών κ. Σπύρος Κουνιάκης, ο οποίος πρόσθεσε ότι οι
θετικές εξελίξεις στην οδό Σοφοκλέους ενισχύονται και από την προοπτική της
μείωσης των επιτοκίων, αλλά και από τη μεγάλη ρευστότητα της αγοράς, όπως
καταδεικνύεται από τους υψηλούς καθημερινούς τζίρους που φτάνουν σε επίπεδα
ρεκόρ. Η ρευστότητα αυτή μπορεί να προέρχεται από πολλές πηγές, όπως
καταθέσεις, πωλήσεις κρατικών τίτλων και γενικά από κεφάλαια που δεν
επενδύονταν μέχρι τώρα στο Χρηματιστήριο. Μπορεί τα χρήματα αυτά να ήταν
επενδεδυμένα στο εξωτερικό ή ακόμη και σε συνάλλαγμα. Αλλά ο κ. Κουνιάκης
σπεύδει να σημειώσει ότι, ίσως, υπάρχει ένα μικρό ποσοστό «αέρα», ο οποίος θα
σταματήσει με την ολοκλήρωση της αποϋλοποίησης τον Νοέμβριο. «Γι’ αυτό»,
διευκρινίζει, «η ολοκλήρωση της αποϋλοποίησης, ίσως, συνοδευτεί από πρόσθετα μέτρα».

Τι γίνεται, όμως, μετά την ΟΝΕ; Ο κ. Κουνιάκης είναι κατηγορηματικός ότι οι
εξελίξεις στο Χρηματιστήριο θα επηρεαστούν θετικά και από άλλους παράγοντες.
«Μετά την ΟΝΕ έχουμε τα οφέλη από αυτή. Ύστερα έχουμε και τους Ολυμπιακούς
Αγώνες το 2004. Για τον λόγο αυτό βλέπω μεσοπρόθεσμα θετικές προοπτικές στο
ελληνικό Χρηματιστήριο. Πάντως, εκείνο που θα πρέπει οι επενδυτές να έχουν
κατά νου είναι ότι χρειάζεται προσοχή όσον αφορά τις επιλογές τους, δεδομένου
ότι ο υπερβολικός ενθουσιασμός δεν είναι ο κατάλληλος σύμβουλος, όπως και ο
πανικός σε περιόδους κρίσεων».

Για τους ρυθμούς ανόδου μετά την ΟΝΕ ο κ. Κουνιάκης εκτιμά ότι «μετά την
ένταξη και όταν περάσει ένα εύλογο χρονικό διάστημα θα ισορροπήσουμε σε ένα
επίπεδο με διακυμάνσεις ανάλογες με εκείνες των ευρωπαϊκών και των μεγάλων
διεθνών Χρηματιστηρίων. Βέβαια, αυτό δεν αποκλείει και αρκετά μεγάλους ρυθμούς
ανόδου. Ας μην ξεχνάμε τον δείκτη Dow Jones του Χρηματιστηρίου της Νέας
Υόρκης, ο οποίος από 8.000 μονάδες πέρυσι ξεπέρασε φέτος τις 11.000 μονάδες.

Δηλαδή είναι μια πολύ μεγάλη άνοδος για ένα τόσο μεγάλο Χρηματιστήριο, για ένα
Χρηματιστήριο με τόσο μεγάλο βάθος. Εμείς βρισκόμαστε τώρα σε μια άλλη φάση, η
οποία είναι σαφές ότι κάποτε θα ολοκληρωθεί».

Ωστόσο, η άνοδος των τιμών των μετοχών και η ρευστότητα που εισρέει καθημερινά
στην οδό Σοφοκλέους προέρχεται, κυρίως, από ελληνικά κεφάλαια.

«Σε αυτή τη φάση», τονίζει ο κ. Κουνιάκης, «η παρουσία των ξένων δεν είναι
έντονη. Πάντως, υπάρχουν πολλά ακόμη εγχώρια κεφάλαια. Βέβαια, και τα ξένα
κεφάλαια χρειάζονται. Πιστεύω ότι με την αναβάθμιση της αγοράς μας και την
κατάταξή της στις ώριμες θα έχουμε μαζική συμμετοχή ξένων. Υποθέτω ότι η
αναβάθμιση από τους ξένους οίκους θα γίνει πριν από την υποβολή της αίτησης
για την ένταξή μας στην ΟΝΕ».

Πάντως, η ενιαία ευρωπαϊκή οικονομία μπορεί να οδηγήσει σε μια ενιαία
χρηματιστηριακή αγορά. Η προοπτική αυτή είναι πιθανή για τον πρόεδρο του
Χρηματιστηρίου Αθηνών, ο οποίος, όμως, πιστεύει ότι είναι σχετικά
μακροπρόθεσμη. Εξάλλου, τα δύο μεγάλα Χρηματιστήρια, της Φρανκφούρτης και του
Λονδίνου, που αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης
μετοχών, έχουν να επιλύσουν μια σειρά προβλημάτων.

Νέα κεφάλαια

Ορισμένοι επισημαίνουν ότι η ρευστότητα εξαντλείται και η αυξημένη ζήτηση για
μετοχές ικανοποιείται, καθώς συνεχώς πραγματοποιούνται μεγάλες αυξήσεις
μετοχικών κεφαλαίων και πολλές νέες εισαγωγές εταιρειών. Όμως, ο πρόεδρος του
Χρηματιστηρίου πιστεύει ότι «υπάρχει η δυνατότητα να εισαχθούν πολλές ακόμη
μετοχές στο Χρηματιστήριο. Μέχρι το τέλος του έτους θα εισαχθούν ακόμη 25-30
εταιρείες και ο συνολικός αριθμός των νέων εισαγωγών το 1999 θα ξεπεράσει τις
50, έναντι 20 το 1998. Το 2000 ο αριθμός αυτός θα είναι μεγαλύτερος και θα
ξεπεράσει τις 100 νέες εταιρείες».

Μέχρι τώρα έχει ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο για την εισαγωγή των τεχνικών
και ασφαλιστικών εταιρειών, ενώ για τις ναυτιλιακές υπάρχει ακόμη δρόμος.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Κουνιάκης, «αυτή τη στιγμή δεν τίθεται θέμα
εισαγωγής χρηματιστηριακών εταιρειών στο Χρηματιστήριο, όπως επίσης δεν
τίθεται θέμα εισαγωγής ΠΑΕ και ΚΑΕ».

Το 2000 η Νέα Αγορά

Η Νέα Χρηματιστηριακή Αγορά είναι μια ακόμη σημαντική προσπάθεια για τη
στήριξη και τη βοήθεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με αυστηρούς, όμως, όρους
και προϋποθέσεις. «Η Νέα Αγορά», μας είπε ο κ. Κουνιάκης, «είναι νέος θεσμός
και για τον λόγο αυτό απαιτεί νέα κουλτούρα και φιλοσοφία. Δεν είναι κάτι
μικρότερο από τη σημερινή Παράλληλη Αγορά, αλλά ούτε σημαίνει ότι όποιος έχει
150 εκατ. δραχμές μπορεί να εισάγεται στο Χρηματιστήριο. Τα κεφάλαια θα
αντλούνται βάσει επιχειρηματικών σχεδίων. Μάλιστα, την ευθύνη για την
υλοποίησή τους θα την έχει και ο ανάδοχος.

Προβλέπεται, επίσης, η δέσμευση των μετοχών των βασικών μετόχων για κάποιο
διάστημα, ενώ ταυτόχρονα θα λειτουργήσει ο θεσμός των Ειδικών Διαπραγματευτών
(Market Makers)». «Στόχος μας», τόνισε, «είναι στα τέλη του έτους με αρχές του
άλλου να εισαχθούν οι πρώτες εταιρείες στη Νέα Αγορά. Στην αρχή θα είναι
λίγες. Τώρα το Χρηματιστήριο προετοιμάζεται».

Ποιος είναι ο Σπύρος Κουνιάκης

Ο Λευκαδίτης πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών κ. Σπύρος
Κουνιάκης γεννήθηκε το 1944. Είναι έγγαμος και έχει δύο παιδιά. Κατέχει τρία
πτυχία ­ Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών, Παντείου
Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών και Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ­
και έχει περάσει κατά τη διάρκεια τής έως τώρα καριέρας του από 16 επιτελικές θέσεις.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι θέσεις του προέδρου της Τράπεζας Μακεδονίας –
Θράκης, του αντιπροέδρου και του υποδιοικητού της Εθνικής Τραπέζης της
Ελλάδος, του προέδρου των Γενικών Αποθηκών, του αντιπροέδρου στα Τσιμέντα
Χαλκίδος και του αντιπροέδρου της Siemens Tele Industries.

Χόμπι του, όπως λέει ο ίδιος, είναι η δουλειά του. Ο πρώην πρόεδρος της
Τράπεζας Μακεδονίας – Θράκης βρίσκει σήμερα τη δουλειά του πιο ενδιαφέρουσα
από εκείνη του τραπεζίτη.

ΔΕΣΜΗ ΜΕΤΡΩΝ

Προειδοποίηση επενδυτών για «περίεργες» μετοχές

Η εκρηκτική αύξηση των τιμών των μετοχών και του
όγκου των συναλλαγών επιβάλλει εγρήγορση και επαγρύπνηση όλων των μηχανισμών
ελέγχου και εποπτείας. Έτσι, μαζί με το υπάρχον σύστημα ελέγχου στο
Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, πρόκειται να ανακοινωθεί σειρά μέτρων που θα
στοχεύουν κυρίως στην προειδοποίηση των επενδυτών για «περίεργες» μετοχές.
Ήδη, λειτουργούν δύο αρμόδια τμήματα στο Χρηματιστήριο. Πρόκειται για το Τμήμα
Παρακολούθησης Εταιρειών και το Τμήμα Παρακολούθησης Συναλλαγών. Καθημερινά
καλούνται εταιρείες να απαντούν επισήμως σε δημοσιεύματα του Τύπου, ενώ
ταυτόχρονα γίνεται έλεγχος στις κινήσεις των μετοχών και των κωδικών. Όταν
διαπιστώνεται κάτι μη φυσιολογικό, τότε το Χρηματιστήριο παρεμβαίνει άμεσα,
ενώ ταυτόχρονα παραπέμπει το θέμα στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για έλεγχο σε βάθος.

«Το υπάρχον σύστημα ελέγχου αναβαθμίζεται και πρόκειται να γίνει πιο
συστηματικό και πιο σκληρό. Όταν ανακοινωθούν αυτά τα μέτρα, θα διαπιστώσει
κανείς ότι δεν πρόκειται για κάτι από αυτά που υπάρχουν σήμερα και ότι θα
έχουν ουσιαστικό περιεχόμενο. Η επεξεργασία των μέτρων αυτών έχει ξεκινήσει
εδώ και έναν χρόνο. Άλλωστε έχουμε πάρει μια σειρά από αποφάσεις που οδηγούν
προς αυτή την κατεύθυνση. Υπενθυμίζω ότι τον Ιανουάριο ανακοινώσαμε το θεσμικό
πλαίσιο για τη διεξαγωγή των συναλλαγών, αργότερα για τις υποχρεώσεις
εταιρειών σε περιπτώσεις συγχωνεύσεων-εξαγορών κ.λπ. Όλα αυτά έχουν στόχο να
ενισχύσουν τη διαφάνεια».

«Τώρα», λέει ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου, «ετοιμάζουμε μια δέσμη μέτρων, η
οποία έχει στόχο να κρούει τον κώδωνα στους επενδυτές, στις περιπτώσεις που
κρίνουμε ότι υπάρχει λόγος μιας ιδιαίτερης προσοχής. Ήδη, έχουμε μία
κατηγορία, εκείνη των εταιρειών “υπό επιτήρηση”. Ωστόσο, εξετάζουμε και άλλες
αιτίες για τις οποίες οι μετοχές μιας εταιρείας θα ανήκουν σε κάποια άλλη
ιδιαίτερη κατηγορία ή θα υπάρχει ειδική αντιμετώπιση. Κεντρικός στόχος των
μέτρων αυτών είναι να έχουν οι επενδυτές μια ακόμη ένδειξη ότι πρέπει να
προσέξουν κάτι σε κάποιες εταιρείες». «Βέβαια», υπογραμμίζει ο κ. Κουνιάκης,
«ο επενδυτής διασφαλίζεται πρωταρχικά μόνος του, όταν δείξει την ανάλογη
προσοχή στη λήψη της σχετικής επενδυτικής απόφασης».

Η δέσμη αυτή μέτρων πρόκειται να εφαρμοστεί μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου. Μεταξύ
άλλων προβλέπεται μείωση του χρονικού διαστήματος που μεσολαβεί μεταξύ του
εντοπισμού από το Χρηματιστήριο μιας μη φυσιολογικής κίνησης και της
παραπομπής της στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Μάλιστα, επειδή ο έλεγχος αυτός
γίνεται από το Χρηματιστήριο μέσω υπολογιστών, πρόσφατα υπήρξε αναβάθμιση του
λογισμικού. «Η καινοτομία των μέτρων αυτών», διευκρινίζει ο κ. Κουνιάκης,
«συνίσταται στο ότι θεσμοθετείται διαδικασία, με την οποία διασφαλίζεται η
άμεση επέμβαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για να σταματούν γρήγορα περίεργα φαινόμενα».

Τα νέα μέτρα αφορούν εταιρείες με κάποιες ιδιαιτερότητες. Δηλαδή εταιρείες,
για παράδειγμα, που δεν εμφανίζουν καλά οικονομικά αποτελέσματα, δεν τηρούν
τις χρηματιστηριακές τους υποχρεώσεις, δεν έχουν ικανοποιητική
εμπορευσιμότητα, διασπορά κ.λπ. Σε αυτά τα μέτρα, επίσης, περιλαμβάνονται ο
τρόπος υπολογισμού της τιμής κλεισίματος των μετοχών και οι υποχρεώσεις
βασικών μετόχων εταιρειών για ενημέρωση σε περίπτωση μεταβολής των ποσοστών τους.

Ο κ. Κουνιάκης αποκάλυψε ότι θα αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού κλεισίματος. «Η
τιμή κλεισίματος», τόνισε, «δεν θα είναι εκείνη της τελευταίας πράξης.
Υπάρχουν δύο σκέψεις. Σύμφωνα με την πρώτη, η τιμή κλεισίματος θα υπολογίζεται
με βάση τη μέση τιμή του τελευταίου τετάρτου ή ημιώρου. Αλλά επειδή μπορεί
αυτό να δημιουργήσει παρενέργειες, υπάρχει η δεύτερη σκέψη. Σύμφωνα με αυτή η
τιμή κλεισίματος θα υπολογίζεται με βάση τη μέση τιμή του 20% των πράξεων που
γίνονται στο τέλος. Έτσι, ο χρόνος αυτός αρχίζει για κάθε μετοχή ανάλογα με
την κίνησή της. Για παράδειγμα, ο χρόνος υπολογισμού της τιμής κλεισίματος για
μια μετοχή μπορεί να ξεκινήσει στις 12 και για μια άλλη στις 13.20. Έτσι, δεν
θα είναι γνωστό από ποια στιγμή και μετά μετράει η τιμή που διαμορφώνεται στο
κλείσιμο και, επομένως, δεν θα έχει κανείς λόγο να προσπαθεί να την επηρεάσει».

Κωδικοποίηση της χρηματιστηριακής νομοθεσίας

Την περασμένη Τετάρτη, ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου ανακοίνωσε την κωδικοποίηση της
χρηματιστηριακής νομοθεσίας. «Η κωδικοποίηση της χρηματιστηριακής νομοθεσίας
είναι ένα σημαντικό έργο, καθώς είναι πολυδαίδαλη και κατεσπαρμένη. Επομένως,
σήμερα με την κωδικοποίηση είναι για κάποιον πιο εύκολο να ενημερωθεί για τι
ισχύει για το Χρηματιστήριο», τόνισε ο κ. Κουνιάκης.

Οι συναλλαγές

Το Ολοκληρωμένο Αυτόματο Σύστημα Ηλεκτρονικών Συναλλαγών (ΟΑΣΗΣ) έχει, ήδη,
εγκατασταθεί και έχει ολοκληρωθεί η εκπαίδευση. Επίσης, έχουν πραγματοποιηθεί
εικονικές συνεδριάσεις, ενώ ετοιμάζεται άλλη μία σειρά εικονικών συνεδριάσεων.
«Υπολογίζω περί τα τέλη του μήνα να τεθεί σε εφαρμογή. Βέβαια, είμαστε πολύ
προβληματισμένοι και βλέπουμε το θέμα με πολύ μεγάλη προσοχή. Διότι το κομμάτι
του ΟΑΣΗΣ που αφορά τις μετοχές ­ αυτό που αφορά τα παράγωγα ήδη λειτουργεί
και μάλιστα με τρόπο ικανοποιητικό ­ δεν θα ξεκινήσει σταδιακά. Αυτό σημαίνει
ότι την πρώτη ημέρα που θα λειτουργήσει, θα αντιμετωπίσει τζίρο 400 δισ. Έτσι,
θα δοκιμαστούν όλες οι αντοχές του. Το ΟΑΣΗΣ σχεδιάστηκε για 120.000 πράξεις
ημερησίως. Τότε έκαναν 15.000 πράξεις. Σήμερα, όμως, κάνουμε 150.000 πράξεις
την ημέρα. Γι’ αυτό αναβαθμίσαμε το ΟΑΣΗΣ για 400.000 πράξεις. Το ΑΣΗΣ, δηλαδή
το υπάρχον σύστημα, ήταν σχεδιασμένο για 40.000 πράξεις περίπου. Ύστερα από
αναβαθμίσεις, σήμερα κάνει 180.000 πράξεις και αυτές τις ημέρες το
αναβαθμίζουμε για 500.000 πράξεις. Η εξέλιξη του όγκου και των συναλλαγών
είναι εκρηκτική. Και για να είμαστε ειλικρινείς, δεν ήταν από τα αναμενόμενα
και μάλιστα μέσα στον Αύγουστο».

Δείκτες

Ο Γενικός Δείκτης θα αναμορφωθεί, όπως και οι κλαδικοί, με κανόνες που
ετοιμάζει το Χρηματιστήριο. «Πρόκειται για μια δουλειά που θα είναι έτοιμη
νωρίτερα από την ολοκλήρωση του νέου συνολικού πλαισίου για τις υποχρεώσεις
των εισηγμένων εταιρειών. Δηλαδή θα καθοριστούν οι κανόνες για το ποιες
μετοχές θα συμμετέχουν, υπό ποιες προϋποθέσεις κ.λπ. Αυτό το έχουμε σχεδόν
ολοκληρώσει. Μέχρι στιγμής οι κανόνες αυτοί είναι εθιμικώ δικαίω. Ο FTSE έχει
κανόνες. Κάτι ανάλογο θα γίνει και με τον Γενικό. Αυτός είναι, όμως, πιο
μεγάλος και ίσως αυξήσουμε και τον αριθμό των μετοχών που τον διαμορφώνουν».

Πληροφόρηση για τις υποχρεώσεις των εισηγμένων εταιρειών

«Ένα άλλο μέτρο για την ενίσχυση της διαφάνειας και
της πληροφόρησης των επενδυτών είναι η κωδικοποίηση των υπαρχουσών υποχρεώσεων
των εισηγμένων εταιρειών και η συμπλήρωσή τους με νέες. Έτσι, εξετάζεται να
δημιουργηθούν πρόσθετες υποχρεώσεις για τις εταιρείες που υπάγονται στα
παραπάνω μέτρα. Οι υποχρεώσεις αυτές θα αφορούν, κυρίως, την ενημέρωση για την
εξέλιξη του προβλήματος που τις κατέταξε στην ειδική επιμεμπτή κατηγορία».

«Μεταξύ άλλων», συμπληρώνει ο κ. Κουνιάκης, «έχουμε επισημάνει μια σειρά από
παρατηρήσεις που κάνουν οι ξένοι επενδυτές σε σχέση με την πληροφόρηση που
υπάρχει από τις ελληνικές εταιρείες. Αυτές τις παρατηρήσεις τις έχουμε
καταγράψει, τις επεξεργαζόμαστε και επιδιώκουμε οι ελληνικές εισηγμένες
εταιρείες να δίνουν την ίδια πληροφόρηση με εκείνη των αντίστοιχων σε άλλα
μεγάλα διεθνή Χρηματιστήρια». Όπως ανέφερε ο κ. Κουνιάκης, το συνολικό πλαίσιο
για τις υποχρεώσεις των εισηγμένων εταιρειών πρόκειται να έχει ολοκληρωθεί
μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.

Επιθετικές εξαγορές

Ταυτόχρονα, προς την ενίσχυση της διαφάνειας και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων
των επενδυτών κινείται και το νέο πλαίσιο που αφορά τις επιθετικές εξαγορές. Η
πρόσφατη περίπτωση της εξαγοράς της Τράπεζας Εργασίας κατέδειξε ότι υπάρχουν
κενά. «Μολονότι το σχετικό υπάρχον πλαίσιο χρονολογείται από το 1992 και είναι
ελλιπέστατο, πιστεύω ότι πετύχαμε να διεκπεραιώσουμε την υπόθεση αυτή με
ικανοποιητικό τρόπο, αν και ήταν πάρα πολύ δύσκολη. Μην ξεχνάμε ότι σε διεθνές
επίπεδο τέτοιες περιπτώσεις έχουν προκαλέσει μεγάλες αντιδικίες.

Ως παράδειγμα αναφέρω την πρόσφατη περίπτωση της Societe Generale και της
Paribas στη Γαλλία. Όμως, το ότι φέραμε σε πέρας αυτή την υπόθεση, δεν
σημαίνει ότι το θεσμικό πλαίσιο δεν πρέπει να εκσυγχρονιστεί. Έτσι, η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς, σε συνεργασία με το Χρηματιστήριο, επεξεργάζεται το πλαίσιο, το
οποίο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου».

Διευκρινίζεται ότι το υπάρχον πλαίσιο του 1992 στηρίζεται σε σχέδιο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ακόμη δεν έχει γίνει κοινοτική οδηγία.

«Ωστόσο, το σχέδιο αυτό», διευκρινίζει ο κ. Κουνιάκης, «αποτελεί τη βάση για
να ξεκινήσει κανείς να ετοιμάζει το νέο πλαίσιο. Άλλωστε, κεντρικό σημείο του
πλαισίου είναι η κατοχύρωση των επενδυτών και κυρίως της μειοψηφίας των
μετόχων.

Ενδεικτικά αναφέρω δύο κεντρικά σημεία: πρώτον, το ποσοστό που μπορεί να
διεκδικήσει κάποιος πρέπει να είναι μεγαλύτερο τού 51%. Δεύτερον, αυτός που
προτίθεται να κάνει την επιθετική εξαγορά είναι υποχρεωμένος να ικανοποιήσει
όλα τα αιτήματα των μετόχων της εξαγοραζόμενης εταιρείας και ιδιαίτερα της μειοψηφίας».