Σκανδαλώδες θεσμικό πραξικόπημα

Από τον ομότιμο καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου στα Πανεπιστήμια
Θεσσαλονίκης, Πάντειο και Hagen κ. Δημήτρη Θ. Τσάτσο πήραμε την ακόλουθη
επιστολή σχετικά με τα γεγονότα που διαδραματίζονται στο Πολυτεχνείο Κρήτης,
λόγω της κατάργησης των Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής.

«Ζητώ, σήμερα ως αναγνώστης και όχι ως τακτικός συνεργάτης, την κριτική
εγρήγορση της έγκριτης Εφημερίδας σας για τα γεγονότα που διαδραματίζονται στο
Πολυτεχνείο της Κρήτης λόγω της κατάργησης των Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής
(εφ’ εξής ΠΣΕ) από τη Σύγκλητο και την Πρυτανεία του Πολυτεχνείου Κρήτης με
επίκληση απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας που (ακόμη, ως τη στιγμή που
γράφονται αυτές οι γραμμές) δεν υφίσταται. Η ακαδημαϊκή ηγεσία του Ιδρύματος,
όταν καλείται να δηλώσει, ποια είναι η δικαστική απόφαση του Συμβουλίου της
Επικρατείας και πού δημοσιεύθηκε, επικαλείται ιδιωτική γνώση του…
μελλοντικού και σχεδιαζόμενου περιεχομένου της (!) καθώς και “εμπιστευτική”
κατοχή της έκθεσης του Εισηγητή Δικαστή (!).

Τα γεγονότα αυτά είναι θεσμικά βαρυσήμαντα. Γι’ αυτό λοιπόν διατυπώνω
ορισμένες, κρίσιμες νομίζω, ερωτήσεις στις οποίες οφείλεται άμεση και ξεκάθαρη
απάντηση, ιδίως απάντηση ακριβής, χωρίς υπεκφυγές, αναφορές δηλαδή στο
ουσιαστικό ζήτημα των ενδεχομένων νομικών ή και άλλων προβλημάτων που μπορεί
να παρουσιάζει ο θεσμός των ΠΣΕ.

Έξι ερωτήματα

Ιδού τα ερωτήματα:

1. Υφίσταται, κατά τη στιγμή της κατάργησης των ΠΣΕ, ναι ή όχι, η
απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που ακυρώνει την πράξη ίδρυσης των ΠΣΕ;

2. Αν τέτοια απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν υφίσταται, τότε
πού στηρίχθηκε, από πλευράς τυπικής νομιμότητας, η κατάργηση των ΠΣΕ;

3. Αν οι αρχές του Ιδρύματος απλώς ανακάλεσαν την απόφασή τους, με την
οποία είχαν ζητήσει από το υπουργείο Παιδείας να εκδώσει την πράξη ίδρυσης των
ΠΣΕ, τότε ως τη στιγμή που το υπουργείο ανακαλέσει τη δική του ιδρυτική πράξη,
τα ΠΣΕ υφίστανται και οι φοιτητές τους έχουν αξίωση να λειτουργούν; Τότε όμως
η de facto κατάργησή τους συνιστά σκανδαλώδες θεσμικό πραξικόπημα. Ερωτάται
λοιπόν, πώς αντιμετωπίζεται αυτή η απίστευτη ευτέλεια και πώς θα προστατευθούν
τα νόμιμα συμφέροντα μεγάλου αριθμού φοιτητών που σπουδάζουν σ’ αυτά, και που
εύλογα εμπιστεύτηκαν εν προκειμένω τη διοίκηση;

Να τους κατονομάσουν

4. Αν αποδειχθεί, ότι δεν υφίστατο, κατά τη στιγμή των παράνομων
ενεργειών, η ακυρωτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι
ισχυριζόμενοι ότι γνωρίζουν ότι “επίκειται η έκδοσή της”, οφείλουν να
κατονομάσουν δημόσια τους πληροφοριοδότες τους δικαστές. Προσωπικά, όμως, δεν
δέχομαι, ότι υπάρχει έστω κι ένα μέλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας που
παραβιάζει τη μυστικότητα των διασκέψεων και δίδει πληροφορίες για να στηρίξει
έκτροπα όπως αυτά που συνέβησαν στα Χανιά. Και εδώ τίθενται διαζευκτικώς δύο
αμείλικτα ερωτήματα:

α) Αν κάποιος ή κάποιοι δικαστές στήριξαν τελικά τα έκτροπα παρέχοντας
πληροφορίες από την πορεία της διάσκεψης ή τις απόψεις του εισηγητή-δικαστή,
εξευτελίζοντας το Δικαστήριο, πώς και γιατί δεν κινήθηκε πειθαρχική διαδικασία
εναντίον αυτών των δικαστών;

β) Αν, πάλι, οι ένοχοι του θεσμικού πραξικοπήματος ψεύδονται, πώς δεν
υπέβαλαν οι βαρύτατα θιγόμενοι δικαστές μήνυση;

5. Αυτοί που αποφάσισαν την κατάργηση των ΠΣΕ γνωρίζουν άραγε κατά
ποιον τρόπο και με ποια νομική βάση το Δικαστήριο θα θεμελιώσει την ακύρωση ­
αν είναι ακυρωτική η απόφαση ­ των ΠΣΕ; Ενδέχεται μεν τα τυχόν νομικά
ελαττώματα που θα διαπιστωθούν να μην είναι νομοθετικώς θεραπεύσιμα, ενδέχεται
όμως και να είναι. Στη δεύτερη περίπτωση δεν σκέφτηκαν, άραγε, ότι η αρχή του
κράτους δικαίου (εδώ η αρχή της εμπιστοσύνης του διοικουμένου προς τη
διοίκηση) επιβάλλει την αναζήτηση μιας λύσης που και τα ελαττώματα της αρχικής
ρύθμισης να μην έχει και τα εύλογα και θεμιτά συμφέροντα των φοιτητών που
εμπιστεύτηκαν τον θεσμό να λαμβάνει υπόψη;

Τι θα σκεφθεί ο πολίτης;

6. Τέλος, μπαίνει το ερώτημα: Εάν το Συμβούλιο της Επικρατείας εκδώσει
απόφαση με περιεχόμενο όμοιο με εκείνο που “προανήγγειλαν” οι αρχές του
Ιδρύματος, τότε τι να σκεφθεί ο Έλληνας πολίτης που άναυδος παρακολουθεί την
κατάλυση του κράτους δικαίου, της αρχής της διάκρισης των λειτουργιών και
συνολικά της έννομης τάξης; Οι πρωταγωνιστές των εκτρόπων των Χανίων έφεραν
έτσι το Δικαστήριο σε δεινή θέση. Το θέμα ­ επαναλαμβάνω ­ δεν είναι αν τα ΠΣΕ
έχουν νομικά προβλήματα. Αυτό, βέβαια, είναι μεγάλο ζήτημα, που πρέπει να
εξεταστεί, που όμως είναι άσχετο με τα θεσμικά έκτροπα των Χανίων. Το
Πανεπιστήμιο δεν είναι κράτος εν κράτει. Επιτελεί πολιτειακό λειτούργημα και
οφείλει να σέβεται τον τρόπο λειτουργίας του πολιτεύματος. Η έρευνα πρέπει ν’
αρχίσει αμέσως και οι κυρώσεις πρέπει να είναι παραδειγματικές, ασχέτως προς
όσα νομικά προβλήματα τυχόν παρουσιάζουν τα ΠΣΕ. Αυτό θα κριθεί τελικά
αποκλειστικά και μόνον από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώπιον του οποίου
και εκκρεμεί το θέμα».