ΠΡΟΣΩΠΑ Αναζητώντας μια έξοδο

Χιούμπερτ Σέλμπυ Τζ. «Επιβιώνεις από τον πόνο, αλλά όχι και από το μίσος σου»

Είχε πολλά χρόνια ν’ ακουστεί ο συγγραφέας του «Τελευταία Έξοδος στο
Μπρούκλυν». Είναι αλήθεια πως ο Χιούμπερτ Σέλμπυ Τζ. πέρασε πολλά ­ σκληρά
ναρκωτικά, δυνατά αλκοόλ, φυματίωση, δόξα, ξεπεσμό. Πάνε είκοσι χρόνια που
άφησε τη Νέα Υόρκη για το Λος Άντζελες, όπου ζει σχεδόν ινκόγκνιτο σ’ ένα
δυάρι χωρίς θέα, γεμάτο βιβλία και CD. Δεν φεύγει ποτέ από τη γειτονιά, τρώει
πάντα στο ίδιο μικρό εστιατόριο και δεν χάνει ταινία στο γωνιακό σινεμά.
Βλέπει μερικούς φίλους και ζει από την αναπηρική σύνταξή του. Πάει καιρός που
η τρίτη σύζυγός του τον εγκατέλειψε, οι Νεοϋορκέζοι εκδότες τον έσβησαν από
τους καταλόγους τους και οι συμπατριώτες του τον ξέχασαν.

Κι όμως, εκείνο το πρώτο βιβλίο του, που κυκλοφόρησε το 1964, είχε πουλήσει
δύο εκατομμύρια αντίτυπα και τον είχε κατατάξει στις μεγάλες φωνές της
αμερικανικής λογοτεχνίας. Είχαν φτάσει τότε να τον συγκρίνουν με τον Δάντη,
τον Σαντ, τον Σελίν και τον Ζολά, τον εγκωμίαζαν ο Μπέρτζες και ο Μπέκετ, ο
Λου Ρηντ και ο Ντέηβιντ Μπάουι. Ο Χιούμπερτ Σέλμπυ Τζ. ήταν ένας ακόμη από
τους καταραμένους του «αμερικανικού ονείρου» και το βιβλίο του ξεπερνούσε σε
δύναμη και φρίκη οτιδήποτε είχαν γράψει πριν απ’ αυτόν ο Μέηλερ ή ο Μπάροουζ.
Αλλά τα επόμενα τρία μυθιστορήματά του «θάφτηκαν» από τους κριτικούς. Και το
τελευταίο του, «Η Ιτιά», δεν κατάφερε καν να βρει Αμερικανό εκδότη.
Κυκλοφόρησε πέρυσι μόνο στη Βρετανία και σε λίγες ημέρες (την 1η Σεπτεμβρίου)
βγαίνει και σε γαλλική μετάφραση (εκδ. L’ Olivier).

Γεννημένος το 1928 στο Μπρούκλυν, με αλκοολικό πατέρα, ο Χιούμπερτ Σέλμπυ Τζ.
παράτησε το σχολείο στα 15 του για να μπαρκάρει. Θαλασσοδερνόταν πέντε χρόνια
πριν προσβληθεί από φυματίωση ­ αρρώστια θανατηφόρα τότε. Έπειτα από τρία
χρόνια στο νοσοκομείο βγήκε με τους πνεύμονες μισούς και δέκα πλευρά λιγότερα,
μισότυφλος και μισόκουφος από τη στρεπτομυκίνη. Τότε ήταν που αποφάσισε να
γίνει συγγραφέας. Έξι χρόνια αργότερα, ένα ταξίδι στα βάθη της φρίκης με τίτλο
«Τελευταία Έξοδος στο Μπρούκλυν», ήταν έτοιμο.

Κι όταν ο Σέλμπυ γράφει για τη φρίκη, ξέρει για ποιο πράγμα μιλάει.
Ακολούθησαν διαδοχικές οικογενειακές απογοητεύσεις, ηρωίνη, ψυχιατρεία. Μετά
την αποτυχία των τριών επόμενων βιβλίων του ­ τα χαρακτήρισαν έργα τρέλας
μάλλον παρά λογοτεχνίας ­ βρέθηκε μόνος του, να ζει από την κοινωνική πρόνοια,
με συντρόφους τους φόβους, τους πόνους και τα μπουκάλια του. Με την «Ιτιά»,
δείχνει να βρήκε επιτέλους κάποια γαλήνη, φανερά επηρεασμένος και από τον
βουδισμό. Ξέρει πλέον πως «μπορείς να επιβιώσεις από τον πόνο σου, αλλά όχι κι
από το μίσους σου»· και εξακολουθεί να ψάχνει κάποια έξοδο, κάπου στη μεριά
του Μπρούκλυν.