ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Χορεύοντας τον πόνο

Όλα τα ανθρώπινα δράματα, όλος ο ανθρώπινος πόνος, μπορούν να γίνουν σήμερα
χορογραφία. Τ’ ακούτε αδέλφια, δίπλα στα ερείπια; Ετοιμαστείτε.

«Η Επιλογή». Μια σκηνή από το μπαλέτο που χορογράφησε ο Ρόμπυ Μπαρνέτ

Στη Νέα Υόρκη χορεύουν το Ολοκαύτωμα. Η σκηνή ανοίγει μ’ ένα τρένο που
απομακρύνεται από έναν καπνισμένο σταθμό. Πέντε άνθρωποι που ανήκουν στην ίδια
οικογένεια φτάνουν λαχανιασμένοι, αλλά δεν θα προλάβουν: το τρένο, το
τελευταίο τρένο, έχει πια απομακρυνθεί. Ξαφνικά εμφανίζεται, σαν από το
πουθενά, ένας Τεράστιος Άνδρας που φορά ένα μαύρο πανωφόρι. Ίσως είναι ο
Θάνατος, ίσως η Μοίρα, ίσως ο Δαίμονας. Στην πραγματικότητα, ο άνδρας αυτός
αντιπροσωπεύει τη Γερμανία και οι έξι χορευτές τα έξι εκατομμύρια Εβραίους που
έγιναν σκόνη και σαπούνι. Ο Άνδρας βγάζει το πανωφόρι και αποκαλύπτει μια
στολή από κουρέλια. Είναι πρώην αιχμάλωτος; Όχι, είναι ένας από τους
δεσμοφύλακες. Παλεύει διαδοχικά με τους πέντε άνδρες και τους εξουδετερώνει.
«Αυτή είναι για μένα η πραγματική τραγωδία», λέει ο Ρόμπυ Μπαρνέτ, ιδρυτής της
χορευτικής ομάδας Pilobolus που παρουσιάζει αυτές τις μέρες στο Joyce Theatre
το μπαλέτο «Η Επιλογή», αναφορά στην αυθαίρετη επιλογή από τους δεσμοφύλακες
των κρατουμένων που θα στέλνονταν μια συγκεκριμένη μέρα, μια συγκεκριμένη ώρα,
στον θάλαμο αερίων. «Η τραγωδία είναι όταν μια ομάδα φίλων που ζουν και
εργάζονται μαζί διαλύεται, καταρρέει. Είναι το τέλος κάθε ελπίδας, το αληθινό Ολοκαύτωμα».

Στο Λονδίνο χορεύουν την ανεργία, την προλεταριακή καθημερινότητα και τη
διάψευση των ονείρων. Το μπαλέτο με τίτλο «Η πιο ευτυχισμένη ημέρα της ζωής
μου», σε χορογραφία του Λόυντ Νιούσον, διαδραματίζεται σε μια βιομηχανική πόλη
της Αγγλίας ένα βράδυ Παρασκευής. Η δουλειά της εβδομάδας έχει τελειώσει και
όλοι καταλαμβάνονται από το άγχος πώς να γεμίσουν το Σαββατοκύριακο. Οι τρόποι
δεν είναι πολλοί: ναρκωτικά, σεξ, αλκοόλ. Στο εσωτερικό ενός τυπικού αγγλικού
σπιτιού, δύο κοπέλες ετοιμάζονται να βγουν. Κάνουν ντους, βάφονται,
παρφουμαρίζονται και καταλήγουν σε μια ντισκοτέκ με εκκωφαντική μουσική.
Έπειτα επιστρέφουν στο σπίτι, παίζουν καραοκέ, καπνίζουν, πίνουν, κάνουν
διάφορα ηλίθια αστεία όπως να πετάνε η μία νερό στα μούτρα της άλλης.
Ξαναβγαίνουν στο κρύο, ψάχνουν για ταξί, κάνουν μια τελευταία προσπάθεια να
βρουν παρέα. Η μία το καταφέρνει. Στην επόμενη σκηνή βρίσκεται στο δωμάτιο μ’
έναν άνδρα, που ξαφνικά καταλαμβάνεται από χίλιους φόβους και μην ξέροντας πώς
να ξεφύγει κλείνει την κοπέλα στο πτυσσόμενο κρεβάτι.

Πώς να χορεύεται άραγε η εμπειρία ενός τρομακτικού σεισμού; Πώς να
παρουσιαστεί σ’ ένα μπαλέτο η χορευτική κίνηση των σπιτιών που σείονται,
τρικλίζουν κι έπειτα γκρεμίζονται, καταπλακώνοντας ανθρώπινα όντα που μια
στιγμή νωρίτερα έβλεπαν αμέριμνοι τηλεόραση, έτρωγαν, έκαναν έρωτα ή
κοιμόντουσαν; Τι έκφραση πρέπει να πάρουν οι χορευτές για να αποτυπώσουν την
έκπληξη, τον πόνο, μα κυρίως την οργή, οργή των απλών ανθρώπων για εκείνους
που τους πρόδωσαν, τους λήστεψαν, τους πήραν ό,τι πιο αγαπημένο είχαν, το
παιδί, τον σύντροφο, τη μάνα; Ποιος θα τολμήσει να χορογραφήσει αυτή την τραγωδία;