Δεύτερη απειλή για πληθωρισμό

Η ξαφνική κούρσα ανόδου των τιμών των καυσίμων είναι η μία απειλή για τον
πληθωρισμό. Η δεύτερη απειλή, που είναι ίσως και η σοβαρότερη λόγω του
μονιμότερου χαρακτήρα της, είναι οι τιμές του τομέα των υπηρεσιών, καθώς ο
ρυθμός αύξησής τους ­ με βάση τα στοιχεία ­ κινείται ακόμη και σε τριπλάσια
επίπεδα σε σχέση με άλλους τομείς.

Όπως τονίζουν αρμόδιοι παράγοντες του οικονομικού επιτελείου, αν οι τιμές στις
υπηρεσίες δεν εμφάνιζαν σθεναρή αντίσταση και ακολουθούσαν τους ρυθμούς
αποκλιμάκωσης που παρατηρείται στους άλλους τομείς, τότε ο πληθωρισμός παρά
την άνοδο των τιμών των καυσίμων θα βρισκόταν ήδη σε επίπεδα κάτω του 2% και
θα είχε εκπληρωθεί ο κρίσιμος αυτός στόχος για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ.

Στο συμπέρασμα αυτό οδηγούν τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας
(ΕΣΥΕ) που δείχνουν την επίδραση που έχει στη διαμόρφωση του πληθωρισμού η
εξέλιξη των τιμών στους διαφόρους τομείς της οικονομίας.

4πλάσιος ρυθμός

Έτσι, ενώ ο πληθωρισμός τον Ιούλιο παρουσίαζε αύξηση σε ετήσια βάση 2,1% την
ίδια περίοδο, δηλαδή Ιούλιο 1998-99, ο επιμέρους δείκτης των τιμών στα αγαθά
(εμπορεύματα) είχε αυξηθεί μόνο 0,9% σε αντίθεση με τον δείκτη τιμών του τομέα
των υπηρεσιών, ο οποίος «έτρεχε» με ρυθμό 3,9%! Δηλαδή, με τετραπλάσιους
ρυθμούς. Μάλιστα αν από τον δείκτη των υπηρεσιών εξαιρεθούν οι τιμές των
υπηρεσιών των Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών (ΔΕΚΟ), οι οποίες
παραμένουν παγωμένες, τότε η αύξηση του δείκτη αυτού εκτινάσσεται στο 5%.
Ποσοστό, που είναι υπερδιπλάσιο από το 2,1%, στο οποίο κυμαίνεται σήμερα ο
γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή.

Στο οικονομικό επιτελείο μελετούν με προσοχή τα στοιχεία αυτά προκειμένου να
αποφασισθούν οι παρεμβάσεις που θα γίνουν μέσα στο επόμενο δίμηνο για να πέσει
ο πληθωρισμός στα επίπεδα ασφαλείας που απαιτούνται για την είσοδο της χώρας
στην ΟΝΕ.

Ήδη, από σήμερα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος
Παπαντωνίου ξεκινά συσκέψεις με τους συνεργάτες του, οι οποίες θα συνεχισθούν
όλη την ερχόμενη εβδομάδα προκειμένου να εκτιμηθεί η κατάσταση που έχει
διαμορφωθεί στο μέτωπο του πληθωρισμού ύστερα από τις αλλεπάλληλες αυξήσεις
στις τιμές των καυσίμων.

Εισήγηση για μέτρα

Σημειώνεται, πάντως, ότι τον Αύγουστο ο πληθωρισμός με βάση τις προβλέψεις που
υπάρχουν μέχρι τώρα θα κινείται στα επίπεδα του 2,1%, χωρίς να αποκλείεται
ακόμη και η πολύ μικρή πιθανότητα να πέσει στο 2% λόγω της ευνοϊκής εξέλιξης
που παρουσίασαν οι τιμές των οπωροκηπευτικών το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα.
Βέβαια, αν δεν είχε επιτευχθεί η «συμφωνία κυρίων» για την απορρόφηση από τα
διυλιστήρια της νέας αύξησης στις τιμές των καυσίμων, ο πληθωρισμός τον
Αύγουστο θα σημείωνε άνοδο.

Στη σύσκεψη του οικονομικού επιτελείου με τον Πρωθυπουργό, που θα γίνει την
ερχόμενη Τετάρτη, ο κ. Παπαντωνίου αναμένεται να παρουσιάσει εισήγηση σχετικά
με τα μέτρα που θα ληφθούν για τον πληθωρισμό. Στο τραπέζι έχουν τεθεί σειρά
προτάσεων, όπως η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης
κατά 15 δρχ. το λίτρο από τον Οκτώβριο και άλλες με προοπτική να ληφθούν από
τον Σεπτέμβριο, όπως η μείωση του ΦΠΑ στις βενζίνες, στα τιμολόγια των
Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών, καθώς του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα
Ι.Χ. αυτοκίνητα. Δεδομένο θεωρείται, πάντως, ότι η κυβέρνηση θα πρέπει πλέον
να προχωρήσει σε ένα πιο γενναίο πακέτο μειώσεων στους έμμεσους φόρους απ’
ό,τι αρχικά υπολόγιζε, προκειμένου ο πληθωρισμός να πέσει σε επίπεδα
ασφαλείας. Την ίδια στιγμή η πρόθεση είναι να μην περιορισθεί και άλλο το
πακέτο των φοροαπαλλαγών που θα δοθούν το 2000 στα χαμηλά και μεσαία
εισοδήματα και το οποίο έχει καθορισθεί στα 180 δισ. δρχ. Έτσι, δεν
αποκλείεται η κυβέρνηση να προχωρήσει σε αναπροσαρμογή του στόχου για το
έλλειμμα του προϋπολογισμού του 2000. Δηλαδή, ο στόχος για το έλλειμμα το 2000
να παραμείνει στο 1,9% του ΑΕΠ, όσο και φέτος, αντί για 1,7% που προβλέπεται
στο πρόγραμμα σύγκλισης.

Όπως σημειώνουν αρμόδιοι παράγοντες υπάρχουν τα περιθώρια για μια τέτοια
κίνηση, καθώς το έλλειμμα βρίσκεται ήδη εντός του στόχου που έχει τεθεί για
την είσοδο στην ΟΝΕ. Εκτιμάται πως από την αναπροσαρμογή αυτή είναι δυνατόν να
εξοικονομηθούν επιπλέον 100 δισ. δρχ. για να στηριχθούν οι μειώσεις στους
έμμεσους φόρους.

Ανεβαίνει ο πήχυς για ΟΝΕ

Σε πολύ χαμηλά επίπεδα διαμορφώθηκε ο πληθωρισμός στις τρεις χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις καλύτερες επιδόσεις τον Ιούλιο, με αποτέλεσμα να
αυξάνονται οι δυσκολίες για την επίτευξη του σχετικού κριτηρίου για την ένταξη
της Ελλάδας στην ΟΝΕ.. Παρά το γεγονός ότι συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και
στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός σημείωσε ελαφρά αύξηση, στην ομάδα των τριών
καλυτέρων, με τις οποίες προβλέπεται να γίνει η σύγκριση, υπήρξε μείωση. Έτσι,
δεν σημειώθηκε παρά ελάχιστη μόνο μείωση της απόστασης που χωρίζει την Ελλάδα
από την ικανοποίηση του κριτηρίου, κάτι που ασκεί μεγάλες πιέσεις για
υποχώρηση του ελληνικού πληθωρισμού τούς λίγους μήνες που απομένουν ως το
τέλος του χρόνου. Συγκεκριμένα, σε μέσα ετήσια επίπεδα ο πληθωρισμός τον
Ιούλιο στις τρεις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις ήταν κατά μέσο όρο 0,33%,
με την Ελλάδα να κινείται στο 3,3%, απέχοντας 1,47 μονάδες από το κριτήριο.
Τον Ιούνιο, ο μέσος πληθωρισμός των τριών καλυτέρων ήταν 0,36%, με την Ελλάδα
να κινείται στο 3,6%, απέχοντας 1,74 μονάδες από το κριτήριο.

Οι χαμηλές τιμές που σημειώθηκαν τον Ιούλιο αποδίδονται εν μέρει στον αρνητικό
δείκτη του Λουξεμβούργου. Ακόμη, όμως, κι αν εξαιρεθεί το Λουξεμβούργο, οι
τρεις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις τον Ιούλιο, σε σύγκριση με τον ίδιο
μήνα του 1998, είχαν μέσο πληθωρισμό 0,30%, ενώ οι αντίστοιχες του Ιουνίου
είχαν μέσο πληθωρισμό 0,33%. Η Ελλάδα βρισκόταν στο 1,8% και τους δύο μήνες
(με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη που χρησιμοποιεί η Eurostat). Παραμένει
ενθαρρυντικό το ότι ο συνολικός δείκτης αυξήθηκε, με τη Γερμανία, να έχει τον
Ιούλιο πληθωρισμό 0,6% από 0,4% τον Ιούνιο.