Μυστήριο στο Σύμπαν

Κάθε βράδυ, στα τηλεσκόπιά τους, οι αστρονόμοι καλούν το Σύμπαν να
αποκαλύψει τα μυστικά του. Οι προσπάθειές τους να αναγνωρίσουν και να
ταξινομήσουν τα ευρήματα στέφονται συνήθως από επιτυχία.

Μυστηριώδες Σύμπαν. Η ποιότητα των οργάνων επιτρέπει εξαιρετικής ακρίβειας παρατηρήσεις, που αποκαλύπτουν όμως και άγνωστα φαινόμενα

Όσο όμως βελτιώνονται τα όργανα που χρησιμοποιούν και προχωρούν βαθύτερα μέσα
στο Σύμπαν τόσο περισσότερο αυξάνεται η πιθανότητα να ανακαλύψουν φαινόμενα
που δεν εξηγούνται από τις γνωστές θεωρίες. Οι επιστήμονες διστάζουν να
υποθέσουν ότι ανακάλυψαν ένα ολοκληρωτικά νέο κοσμικό φαινόμενο. Κάτι τέτοιο
μπορεί όμως πραγματικά να έχει συμβεί.

Πρόκειται για ένα μυστήριο. Οι αστρονόμοι παρατηρούν εδώ και τρία χρόνια ένα
σημείο φωτός βαθιά στον ουρανό του Βορρά, που δεν μοιάζει με τίποτε απ’ αυτά
που έχουν εξερευνηθεί στο παρελθόν. Μπορεί να αποδειχτεί απλά ότι πρόκειται
για κάτι περίεργο, μια ασυνήθιστη παραλλαγή κάποιου γνωστού φαινομένου. Μπορεί
όμως να πρόκειται και για την πρώτη απόδειξη για την ύπαρξη κάποιου άγνωστου
μέχρι τώρα αντικειμένου, που, αν επιβεβαιωθεί, θα έχει μεγάλες επιπτώσεις. Οι
επιστήμονες θα είναι αναγκασμένοι να προσαρμόσουν τις ισχύουσες θεωρίες για τα
κοσμικά φαινόμενα.

Ήδη, η πρόσφατη ανακάλυψη πλανητών γύρω από άλλα αστέρια (ήλιους) που υπάρχουν
στο Σύμπαν, αποτέλεσε μια πρόκληση για τους επιστήμονες, που τους ανάγκασε να
επανεξετάσουν τις θεωρίες τους για τη δημιουργία και τη δυναμική των
πλανητικών συστημάτων και να πάρουν πιο σοβαρά την πιθανότητα να υπάρχει ζωή
και σε άλλα σημεία του Σύμπαντος.

Το μυστήριο αντικείμενο, που ανακαλύφτηκε από το Αστεροσκοπείο της Νότιας
Καλιφόρνια, έχει προκαλέσει την απορία των επιστημόνων γιατί δεν μπορούν να
αποκωδικοποιήσουν το φάσμα του φωτός που εκπέμπει. Συνήθως, αναλύοντας το
φάσμα του φωτός στα συστατικά του και δημιουργώντας ένα ανάλογο γράφημα, οι
αστρονόμοι μπορούν να διαπιστώσουν την ταυτότητα και να περιγράψουν ένα
αντικείμενο μέσα σε λίγα λεπτά

Σ’ αυτήν την περίπτωση πάντως δεν βρίσκουν τίποτε γνωστό στο γράφημα του
φάσματος. «Δεν έχω ξανασυναντήσει ένα τέτοιο φάσμα και κάνω αυτή τη δουλειά
όλη μου τη ζωή», υποστηρίζει ο Τζορτζ Τζοργκόβσκι, αστρονόμος του Τεχνολογικού
Ινστιτούτου της Καλιφόρνια, που είναι ο επικεφαλής της ομάδας που ανακάλυψε το
μυστηριώδες αντικείμενο. Ό, τι και να βλέπουν οι αστρονόμοι, δεν είναι πάντως
αστέρι ή, τουλάχιστον, κανονικό αστέρι. Ούτε πρόκειται για έναν απομακρυσμένο
γαλαξία που σε κάθε περίπτωση θα είχε διαφορετικές φωτεινές ιδιότητες.
Ορισμένοι επιστήμονες υποθέτουν ότι πρόκειται για ένα κβάζαρ, ένα σύνολο
ουράνιων αντικειμένων που είναι πολύ ισχυρές πηγές ενεργείας στο Σύμπαν και
βρίσκονται στα πιο απομακρυσμένα σημεία του Διαστήματος, εκεί που η τεράστια
δύναμη έλξης από τις μαύρες τρύπες καταπίνει την ύλη που τις περιβάλλει. Αν
είναι κβάζαρ, πρέπει να είναι ένα σπάνιο είδος, διαφορετικό από αυτά που έχουν
διερευνηθεί μέχρι τώρα.

Νέο κοσμικό φαινόμενο;

«Δεν μοιάζει με κβάζαρ, αλλά μπορεί να κάνουμε λάθος», λέει ο Γουάλας
Σάρτζεντ, διευθυντής του Αστεροσκοπείου της Νότιας Καλιφόρνια. Αν δεν είναι
ένα κανονικό άστρο, γαλαξίας ή ασυνήθιστο είδος κβάζαρ, υποστηρίζουν οι
αστρονόμοι, τότε το πιθανότερο, αλλά και πιο συγκλονιστικό, είναι ότι το
μυστήριο αντικείμενο υποδηλώνει την ύπαρξη ενός ολοκληρωτικά νέου κοσμικού
φαινομένου. «Πρέπει όμως προηγουμένως να διερευνήσουμε κάθε πιθανότητα ότι
αυτό που ανακαλύψαμε μπορεί να είναι κάτι γνωστό πριν δεχτούμε αξιωματικά ότι
ανακαλύψαμε κάτι ολοκληρωτικά καινούργιο», υποστηρίζει ο Τζοργκόβσκι. Η ομάδα
του εξέτασε εξονυχιστικά το γράφημα, οι κορυφές του όμως ήταν πολύ αιχμηρές
ώστε να οδηγήσουν στην υπόθεση ότι το αντικείμενο είναι ένα κβάζαρ. Ο
Τζοργκόβσκι θυμήθηκε ότι του είχε προκαλέσει κάποτε έκπληξη το φάσμα ενός
σουπερνόβα, ενός ήλιου που εκρήγνυται. Το επόμενο βήμα ήταν να φωτογραφίσει
επανειλημμένα το αντικείμενο. Αλλά το φως δεν εξαφανιζόταν σιγά σιγά, όπως
συμβαίνει στα σουπερνόβα. «Το φως ούτε αλλάζει ούτε κινείται ούτε εξαντλείται.
Πρόκειται για το απόλυτο μυστήριο», λέει ο Τζοργκόβσκι. Τα μυστηριώδη
φαινόμενα μάλλον θα πολλαπλασιαστούν στην αστρονομία όσο αναπτύσσονται πιο
ισχυρά τηλεσκόπια και πιο ευαίσθητα όργανα χρησιμοποιούνται για συστηματικές
έρευνες βαθύτερα στο Διάστημα.