«Επιχείρηση» ΗΠΑ – Ισραήλ

Στις λεωφόρους της λεγόμενης «στρατιωτικής διπλωματίας» ανοίγεται η Αθήνα
το επόμενο διάστημα.Δύο από τα ταξίδια του υπουργού Άμυνας κ. Άκη
Τσοχατζόπουλου ­ αυτά στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ που ξεκινούν από τα μέσα
Σεπτεμβρίου ­ αναμένεται να σηματοδοτήσουν τις προσπάθειες της Αθήνας να
ισορροπήσει λάθη και αδράνειες του παρελθόντος.

Λάθη και αδράνειες που οδήγησαν τη χώρα σε «μοναχικούς» δρόμους στην περιοχή
της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και αντίστοιχη αύξηση των «μετοχών» της Άγκυρας.
Η εκλογή Πρωθυπουργού από το Εργατικό Κόμμα του Ισραήλ και οι νέες ευκαιρίες
που δημιουργούνται για ειρήνευση στη Μέση Ανατολή εκτιμώνται από την Αθήνα ως
«ευτυχής συγκυρία» για να μπει η Ελλάδα με αξιώσεις στο «παιχνίδι» της
διασφάλισης συνθηκών σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Μια προοπτική βεβαίως
που δεν μπορεί, όπως υπογραμμίζει στους συνομιλητές του ο υπουργός Άμυνας, να
μην περιλαμβάνει και την επίλυση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Η συμφωνία

Παράλληλα, η ανάπτυξη καλύτερων σχέσεων με το Ισραήλ και η νεκρανάσταση μιας
συμφωνίας για στρατιωτική συνεργασία που έμεινε στα χαρτιά από το 1994, όταν
συμφωνήθηκε, αποτελεί εκ των πραγμάτων τον δεύτερο στόχο της επίσκεψης
Τσοχατζόπουλου. Βεβαίως, η Αθήνα αντιλαμβάνεται ότι η περαιτέρω σύσφιγξη των
σχέσεων με το Ισραήλ δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε παραμερισμό των πάγιων και
σταθερά καλών σχέσεων με τους Παλαιστινίους. Για τον σκοπό αυτό και στο
πλαίσιο της τριήμερης επίσκεψης (15-17 Σεπτεμβρίου) οι επιτελείς τού κ.
Τσοχατζόπουλου έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην πραγματοποίηση επαφών με την
ηγεσία των Παλαιστινίων στην έδρα της Παλαιστινιακής Αρχής. Η Αθήνα, με τις
ισόρροπες και πολυμερείς συνεργασίες που επιδιώκει να αναπτυχθούν στην περιοχή
με τη συμμετοχή όλων, αποσκοπεί να ακυρώσει στην πράξη τις λογικές των «αξόνων
και αντιαξόνων», που με πρωτοβουλία της Άγκυρας ξεπήδησαν στην περιοχή.

Διαβεβαιώσεις

Η περίπτωση του Ισραήλ και η προώθηση των στρατιωτικών, εμπορικών και
διπλωματικών σχέσεων που επεδίωξε και πέτυχε να συνάψει μαζί του η Άγκυρα,
αποτελεί την πιο αντιπροσωπευτική περίπτωση της πολιτικής αυτής της Τουρκίας.
Παρά τις συνεχείς διαβεβαιώσεις του Ισραήλ ότι με τις σχέσεις του αυτές δεν
στρέφεται κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, η Αθήνα δεν έχει άλλη δυνατότητα
παρά να εκτιμήσει ως αρνητική την εξέλιξη αυτή, καθώς έχει προσλάβει χαρακτήρα
«στρατηγικής συνεργασίας» μεταξύ των δύο χωρών και έχει αρνητικές επιπτώσεις
για την Ελλάδα, ιδιαίτερα στον αμυντικό τομέα. Δεν είναι μόνον η αμυντική
συνεργασία που υπέγραψαν το 1996 και τα συμβόλαια που ακολούθησαν: πύραυλοι
μεγάλου βεληνεκούς Ποπάι, εκσυγχρονισμένα F-5 και αργότερα F-4Ε Φάντομ κ.λπ. Η
συνεργασία Άγκυρας και Τελ Αβίβ επεκτάθηκε στην «εργολαβική» προώθηση των
τουρκικών συμφερόντων από το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ και «έδεσε» ακόμα πιο πολύ
μόλις πρόσφατα με τη συμφωνία για πώληση μεγάλων ποσοτήτων νερού στο Ισραήλ,
που προώθησε με το ταξίδι του ο Τούρκος Πρόεδρος κ. Ντεμιρέλ.

Τα περιθώρια για ανάπτυξη των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων σε επιχειρηματικό,
διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο εκτιμώνται από την Αθήνα αρκετά σημαντικά.
Για την προώθησή τους έχουν κάνει ήδη επισκέψεις στο Ισραήλ τόσο η κ. Βάσω
Παπανδρέου όσο και (πρόσφατα) ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών κ. Γ.
Κρανιδιώτης. Ήδη, ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες έχουν κάνει συμβόλαια με το
υπουργείο Άμυνας, ενώ διεκδικούν και νέα (συστήματα αυτοπροστασίας,
πυρομαχικά, πυροσωλήνες κ.λπ.).

Με Κοέν

Εξίσου αν όχι μεγαλύτερη όμως σημασία δίνει η ελληνική πλευρά στη νέα επίσκεψη
που πραγματοποιεί ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος στις Ηνωμένες Πολιτείες το τρίτο
δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου. Και αυτό καθώς γίνεται ενώ διαμορφώνεται η ατζέντα
των συζητήσεων που θα έχει ο Πρόεδρος Κλίντον με τον Πρωθυπουργό κ. Κ. Σημίτη
στην Αθήνα, στις 22 Νοεμβρίου. Δύο μήνες νωρίτερα ο κ. Τσοχατζόπουλος θα έχει
την ευκαιρία να ανταλλάξει επισήμως απόψεις με τον ομόλογό του στη Βοστώνη και
επί του Κυπριακού και των ελληνοτουρκικών σχέσεων, θέματα στα οποία ο κ.
Κλίντον φιλοδοξεί να δώσει ώθηση.

Το ταξίδι έρχεται ακόμα να επιβεβαιώσει το καλό σημείο των ελληνοαμερικανικών
σχέσεων σε διπλωματικό και αμυντικό επίπεδο ύστερα από μια μεγάλη περίοδο με
έντονα σκαμπανεβάσματα στον στρατιωτικό τομέα (καθυστερήσεις, εμπάργκο όπλων
κ.λπ.). Με χαρακτηριστικότερα ίσως την ιδιαίτερα θετική οπτική που είχε δείξει
η Ουάσιγκτον για τον μίνι άξονα Τουρκίας – Ισραήλ, τον οποίο και είχε
«επικυρώσει» με τη συμμετοχή της σε κοινές ασκήσεις…

Τα ταξίδια του Άκη

* 29-31 Αυγούστου – Ουκρανία

* 11-12 Σεπτεμβρίου – Βουλγαρία

* 15-17 Σεπτεμβρίου – Ισραήλ και Παλαιστίνη

* 20-21 Σεπτεμβρίου – Τορόντο Καναδά (Σύνοδος ΝΑΤΟ)

* 22-23 Σεπτεμβρίου – Βοστώνη ΗΠΑ (συζητήσεις με Ο. Κοέν)

* 24-26 Σεπτεμβρίου – Σαν Φραντσίσκο ΗΠΑ (επαφές με ομογενείς)