Ανεργία και ναρκωτικά οι πληγές για τους αποδήμους

Ανεργία, ναρκωτικά, εγκληματικότητα, κοινωνική απομόνωση και αποχωρισμός από
την οικογένεια είναι τα σπουδαιότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι απόδημοι
Έλληνες της Αυστραλίας, των ΗΠΑ και του Καναδά, σύμφωνα με έρευνα που
πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, με επικεφαλής τον καθηγητή Σωκράτη
Κάτσικα, και η Γενική Γραμματεία Αποδήμου Ελληνισμού.

Στην ίδια έρευνα, εκτός από τα προβλήματα, καταγράφεται το μορφωτικό επίπεδο,
οι τομείς απασχόλησης, η επαφή με την ελληνική γλώσσα, η δομή της οικογένειας,
η τάση παλιννόστησης, αλλά και η ενημέρωση των ομογενών για τα εθνικά θέματα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα των Ελλήνων που ζουν στην Αυστραλία σήμερα είναι η
ανεργία, ενώ στις ΗΠΑ τα ναρκωτικά. Οι απόδημοι που ζουν στον Καναδά
δοκιμάζονται επίσης σκληρά από την ανεργία, ενώ αμέσως μετά, ως σπουδαιότερο
πρόβλημα, αναφέρουν την κοινωνική απομόνωση και τα ναρκωτικά. Αντιθέτως, για
τους αποδήμους των ΗΠΑ αμέσως μετά την ανεργία σημαντικότερο πρόβλημα είναι η
εγκληματικότητα, ενώ στην Αυστραλία οι Έλληνες αντιμετωπίζουν και το πρόβλημα
του ρατσισμού.

Για τον γενικό γραμματέα Αποδήμου Ελληνισμού κ. Σταύρο Λαμπρινίδη, το πρόβλημα
της ανεργίας στους αποδήμους Έλληνες αποτελεί κυρίως «πρόβλημα εκπαίδευσης».
«Για τους μετανάστες πρώτης γενιάς που έφτασαν στη χώρα υποδοχής με τη λογική
ότι σύντομα θα επιστρέψουν πίσω δεν υπήρχε πρόβλημα εκπαίδευσης. Το πρόβλημα
αφορά λίγο πολύ τη μεταβατική γενιά που βρέθηκε κάποια στιγμή μεταξύ της
ανάγκης να έχει αμιγώς ελληνική παιδεία, παρακολουθώντας μαθήματα σε σχολείο
της χώρας υποδοχής. Από τη μια, αυτά τα παιδιά ήταν ευτυχισμένα γιατί
διατηρούσαν την επαφή με την Ελλάδα και από την άλλη, μη ακολουθώντας ακριβώς
το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας στην οποία ζούσαν, βρέθηκαν να
ανταγωνίζονται, ίσως λίγο άνισα, τους συνομηλίκους τους στην αγορά εργασίας.
Όμως αυτό το φαινόμενο τείνει να εκλείψει».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας έρευνας, οι απόδημοι πρώτης γενιάς που ζουν
στον Καναδά και την Αυστραλία δεν έχουν πτυχίο. Ειδικότερα στον Καναδά το
μεγαλύτερο ποσοστό δεν έχει απολυτήριο Γυμνασίου ή Λυκείου, ενώ στην Αυστραλία
η πλειονότητα δεν έχει πτυχίο.

Σε ένα ποσοστό 74% οι Έλληνες πρώτης γενιάς στην Αυστραλία εγκατέλειψαν το
σχολείο σε ηλικία περίπου 16 ετών, «κάτι που έχει αλλάξει ασφαλώς σήμερα».
Όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια περισσότερα από 20.000 Ελληνόπουλα δεν
παρακολουθούσαν κανενός είδους ελληνική εκπαίδευση.

Στον Καναδά, όπου επίσης οι περισσότεροι απόδημοι δεν έχουν ολοκληρώσει τη
Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, υπάρχει ένα αξιόλογο ποσοστό που έχει κάνει
πανεπιστημιακές σπουδές, και κατά κύριο λόγο έχει επιλέξει τις ειδικότητες του
Τεχνολόγου Μηχανικού, της Διοίκηση Επιχειρήσεων και των Εμπορικές Σπουδές. Οι
άνδρες επιλέγουν σε δεύτερη προτεραιότητα σπουδές που σχετίζονται με τις Καλές
Τέχνες, τις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, την Υγεία, τα Μαθηματικά
και τις Φυσικές Επιστήμες. Οι γυναίκες προτιμούν να σπουδάσουν ειδικότητες που
έχουν να κάνουν με την Υγεία, τις Καλές Τέχνες, την Εκπαίδευση και την παροχή
συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Όπως διευκρινίζει ο κ. Λαμπρινίδης, η δεύτερη και τρίτη γενιά μεταναστών «έχει
ανάγκη να προσαρμοστεί στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας όπου ζει για να
επιβιώσει και να διαπρέψει επαγγελματικά κι εμείς, ως χώρα, πρέπει να την
στηρίξουμε, ώστε να μη χάσει τη γλώσσα και τον πολιτισμό της». Η ανεργία που
σημειώνουν ως μεγαλύτερο πρόβλημα οι απόδημοι αποτελεί και οξύ πρόβλημα της
χώρας υποδοχής. «Όταν αυξάνεται η ανεργία, είναι φυσικό να επηρεάζει όλους».
Στην Αυστραλία σήμερα οι Έλληνες άνδρες πρώτης γενιάς απασχολούνται κύρια ως
εργάτες και έμποροι, ενώ οι γυναίκες απασχολούνται επίσης ως εργάτριες ή
χειριστές μηχανών. Όσον αφορά τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, οι
περισσότεροι απασχολούνται στον κατασκευαστικό τομέα, με δεύτερο σημαντικότερο
κλάδο το χονδρικό και λιανικό εμπόριο.

Γιατί θέλουν να επιστρέψουν

Αποσπάσματα από την έκδοση του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στην οποία δημοσιεύονται
τα αποτελέσματα της έρευνας για τους απόδημους

*Οι Έλληνες συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό της Αυστραλίας σε περίπου ίδιο
ποσοστό (60,9%) με τον συνολικό πληθυσμό της χώρας (60%).

*Μέχρι το 1921 έφτασαν στις ΗΠΑ 28.000 Έλληνες. Το 1924 οι αρχές έβαλαν
«πλαφόν» εισόδου. Εκατό Έλληνες κάθε χρόνο αποκτούσαν δικαίωμα εισόδου. Από το
1929 έως το 1959 ο αριθμός αυξήθηκε στους 307 ετησίως.

*Η τάση για παλιννόστηση, σύμφωνα με ομογενειακές οργανώσεις, είναι απόρροια
της νοσταλγίας, της κακής οικονομικής κατάστασης, της ανεργίας, της χαμηλής
ποιότητας ζωής.

*Η πρώτη μεγάλη ομάδα Ελλήνων που έφτασε στις Δυτικές Πολιτείες της Αμερικής
χρησιμοποιήθηκε ως απεργοσπαστικός μηχανισμός. Μια απεργία ανθρακωρύχων της
Γιούτα έσπασε από Έλληνες που μεταφέρθηκαν από τις Ανατολικές Πολιτείες για
τον σκοπό αυτό.

*Αν και οι Έλληνες πρώτης γενιάς είχαν μέσο εισόδημα περίπου 10% χαμηλότερο
από τον μέσο λευκό Αμερικανό, οι Έλληνες της δεύτερης γενιάς κερδίζουν 31,6%
περισσότερο από τον μέσο λευκό Αμερικανό.

*Πρώτος Έλληνας μετανάστασης στη Νέα Ζηλανδία θωρείται ένας αξιωματικός του
εμπορικού πλοίου «Κώστας», από τη Μάνη. Έφτασε το 1798 με ολλανδικό πλοίο που
βυθίστηκε στα ανοιχτά του σημερινού Dunedin.