Κυνηγοί εταιρειών με μέλλον

Τα οικονομικά στοιχεία μιας εταιρείας, καθώς και το επιχειρηματικό πλάνο για
τη μελλοντική ανάπτυξή της, αποτελούν τα δύο βασικά στοιχεία που εξετάζουν οι
εταιρείες venture capital πριν αποφασίσουν την είσοδό τους στο μετοχικό της κεφάλαιο.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν προτεραιότητες για τις εταιρείες venture capital
πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε επενδυτική τους ενέργεια και ο λόγος είναι
απλός: με την κίνησή τους αυτή στοχεύουν στην περαιτέρω ανάπτυξη της απόδοσης
των κεφαλαίων της εταιρείας, την οποία έχουν επιλέξει ως το επόμενο επενδυτικό
τους βήμα, αλλά και στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών της πρωτοβουλιών, τόσο
στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουν να
εξασφαλίσουν αύξηση των κερδών τους μέσω των υπεραξιών που θα δημιουργήσει
αυτή η ανάπτυξη.

Ενδεικτικό παράδειγμα

Για παράδειγμα, το 1991 η εταιρεία Alpha Ventures, η οποία δραστηριοποιείται
στον χώρο των venture capital, επένδυσε στην εταιρεία έντυπης πληροφορικής
Inform Π. Λύκος Α.Ε. το ποσό των 210 εκατ. δρχ.

Η τελευταία μπήκε στο Χρηματιστήριο το 1994 και η Alpha Ventures ρευστοποίησε
τη συμμετοχή της το 1995, εγγράφοντας στο ενεργητικό της τις υπεραξίες που
δημιουργήθηκαν από αυτήν αλλά και από άλλες κινήσεις της. Στην ουσία, οι
εταιρείες venture capital λειτουργούν ως ένα είδος «κυνηγών
εταιρειών-ταλέντων», στις οποίες επενδύουν για το μέλλον. Η επένδυση αυτή
λειτουργεί αμφίδρομα, ενώ κερδισμένη βγαίνει και η εθνική οικονομία.

Πρόσφατη έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία, απέδειξε ότι εταιρείες
στις οποίες επένδυσαν κεφάλαια διάφορα venture capital αύξησαν τις θέσεις
εργασίας τους κατά 34%, τις πωλήσεις τους κατά 42% και τις εξαγωγές τους κατά
80%. Παράλληλα, το ίδιο διάστημα οι επενδύσεις τους διπλασιάστηκαν. Ανάλογα
είναι τα αποτελέσματα σχετικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε και στις ΗΠΑ,
ειδικά σε ό,τι αφορά το κομμάτι των νέων θέσεων εργασίας, που έχει άμεση
επίδραση στη συνολική πορεία της οικονομίας μιας χώρας.

Ικονοποιητική απόδοση

Όπως εκτιμούν από την εταιρεία Ιθάκη ΕΚΕΣ, για μία εταιρεία venture capital η
απόδοση σε μία επένδυσή της θεωρείται ικανοποιητική όταν εξασφαλίζει ένα μέσο
ετήσιο επίπεδο της τάξεως του 25% με 30%. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να
συνυπολογισθεί το γεγονός ότι τα venture capital συμμετέχουν στο μετοχικό
κεφάλαιο μιας εταιρείας μειοψηφικά και με ποσοστό που κυμαίνεται κάτω από το
20%, το οποίο αποτελεί και το όριο που θέτει σε αυτές τις περιπτώσεις ο νόμος.
Η διαδικασία επιλογής μιας εταιρείας στο μετοχικό κεφάλαιο της οποίας θα
συμμετάσχει ένα venture capital κυμαίνεται. Σύμφωνα με μελέτη του κ.
Κωνσταντίνου Ζοπουνίδη, καθηγητή στο Πολυτεχνείο Κρήτης, μπορεί να διαρκέσει
από έναν έως έξι μήνες, ανάλογα με το προσωπικό που διαθέτουν οι εταιρείες
venture capital. Όπως αναφέρεται πάντως στην ίδια μελέτη, στη Γαλλία, σε
σύνολο 100 προτάσεων, τελικά μόνον οι οκτώ θα μπορούσαν να αποτελέσουν
αντικείμενο μιας χρηματοδοτικής απόφασης, με κυριότερα κριτήρια επιλογής: α)
τον τομέα δραστηριότητας της επιχείρησης, β) το προϊόν της, γ) το μέγεθός της,
δ) τη γεωγραφική τοποθεσία της, ε) την πολιτική επενδύσεών της και στ) την
ανταγωνιστική θέση της στην αγορά.

Οι στόχοι

Και στην περίπτωση των ελληνικών venture capital ισχύουν οι ίδιοι στόχοι. Για
παράδειγμα, όπως επισημαίνουν από την Alpha Ventures, η εταιρεία: 1) επενδύει
σε νέες ή δυναμικά αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, μη εισηγμένες στο
Χρηματιστήριο, συνήθως με συμμετοχή στο κεφάλαιο, δηλαδή χωρίς τόκους ή
εμπράγματες εξασφαλίσεις, 2) έχει μακροπρόθεσμο ορίζοντα συνεργασίας, ο οποίος
ξεπερνάει τα τρία χρόνια, 3) κερδίζει από την ανάπτυξη της επιχείρησης με
ρευστοποίηση της συμμετοχής της. Τα στοιχεία που εξετάζονται αφορούν: α) Την
εταιρεία και την αγορά όπου αναπτύσσεται (εντοπίζονται κυρίως στο προϊόν ή την
υπηρεσία που παρέχει, στο μέγεθος της αγοράς και στις προοπτικές ανάπτυξής
της, στα συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι του ανταγωνισμού και στην ανάλυση του
κόστους). β) Την ιδιοκτησία και τη διοίκησή της (εντοπίζονται κυρίως στο
επιχειρηματικό παρελθόν, στις διοικητικές ικανότητες, στη γνώση της αγοράς,
και στην αφοσίωση προς την εταιρεία). γ) Την επενδυτική πρόταση (εντοπίζονται
κυρίως στις πηγές χρηματοδότησης, στη χρήση των κεφαλαίων, στην εκτιμώμενη
απόδοση της επένδυσης και στους κυριότερους κινδύνους).

Η συμμετοχή ενός venture capital στο μετοχικό κεφάλαιο μίας εταιρείας όμως
μπορεί να αποσκοπεί και σε άλλους στόχους. Σύμφωνα με τα στελέχη της Ιθάκης
ΕΚΕΣ, ένας άλλος στόχος μπορεί να είναι η εξαγορά άλλης επιχείρησης από το
υπάρχον μάνατζμεντ, η εξαγορά επιχείρησης από νέα ομάδα μάνατζμεντ, η εξαγορά
μεριδίου απερχόμενου εταίρου και η εξαγορά και ανόρθωση ζημιογόνου επιχείρησης.

Ενεργοί συνεργάτες

Αξίζει να σημειωθεί ότι «από τη στιγμή που θα υπογραφεί το συμβόλαιο
συνεργασίας μεταξύ των δύο εταίρων, οι εταιρείες venture capital αλλάζουν
καταστατικό και από απλοί επενδυτές γίνονται ενεργοί συνεργάτες των
επιχειρήσεων», τονίζεται στη μελέτη του κ. Ζοπουνίδη. «Έχοντας αυτό τον ρόλο»,
προσθέτει, «παρέχουν συμβουλές στους μάνατζερ των επιχειρήσεων σε ό,τι αφορά
την εξέλιξη των αγορών, τις στρατηγικές που πρέπει να εφαρμοστούν, ώστε να
αποκτηθούν νέα μερίδια αγορών κ.λπ. Η μεγάλη ανησυχία τους είναι να
προστατεύσουν την επένδυση που πραγματοποίησαν και να ετοιμάσουν με ήσυχο
τρόπο την έξοδό τους από την επιχείρηση (ρευστοποίηση της συμμετοχής τους).
Για τον λόγο αυτό, μερικές φορές οι εταιρείες venture capital επεμβαίνουν στη
διοίκηση της επιχείρησης και μπορούν ακόμη να προτείνουν ένα νέο διοικητικό
συμβούλιο, όταν το προηγούμενο θεωρηθεί αναξιόπιστο και ανεύθυνο».