Επίθεση στον πληθωρισμό με τρία όπλα

Σε σκληρή μάχη με τον πληθωρισμό εισέρχεται η κυβέρνηση από τώρα και για τους
επόμενους επτά μήνες, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2000, λίγο πριν υποβληθεί ο
φάκελος με τα στοιχεία της οικονομίας και η αίτηση ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ.
Και αυτό, γιατί η συνεχιζόμενη άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, παρά
την πτώση του δολαρίου, συσσωρεύει πυκνά σύννεφα στον ορίζοντα της
αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, ο οποίος τον Ιούλιο παρέμεινε καθηλωμένος στο
2,1%, ενώ στα ίδια περίπου επίπεδα αναμένεται να κινηθεί και τον Αύγουστο.

Οι εξελίξεις αυτές ανάγκασαν τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.
Γιάννο Παπαντωνίου να προχωρήσει εσπευσμένα την περασμένη Τετάρτη στην πρώτη
παρέμβαση για τη συγκράτηση του πληθωρισμού μειώνοντας κατά 5 δρχ. το λίτρο
τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στη βενζίνη, ύστερα από τις ανακοινώσεις για
αύξηση των τιμών πωλησής τους.

Η επόμενη κίνηση τοποθετείται τώρα, πιθανότατα, για τον Σεπτέμβριο, ενώ η
έκτασή της θα εξαρτηθεί από την συμπεριφορά που θα επιδείξει ο τιμάριθμος τον
Αύγουστο και τις προβλέψεις για την εξέλιξή του τον επόμενο μήνα. Σε κάθε
περίπτωση, πάντως, εκείνο που θεωρείται δεδομένο στους κόλπους του οικονομικού
επιτελείου της κυβέρνησης είναι ότι θα απαιτηθεί τουλάχιστον μία πρόσθετη
παρέμβαση στο μέτωπο των τιμών.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προετοιμάζεται το πακέτο αυτών των πρόσθετων
μέτρων και γίνονται τα σχετικά σενάρια κόστους και οφέλους για διάφορα μέτρα
που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Τις αποφάσεις
θα λάβει κ. Γιάννος Παπαντωνίου μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου,
αφού μέχρι τότε θα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο σχετικά για την εξέλιξή του και
τον μήνα αυτόν.

Πάντως, σύμφωνα με τις πληροφορίες, η νέα παρέμβαση για τον πληθωρισμό
εξετάζεται να στηριχθεί σε τρία μέτρα οικονομικής πολιτικής. Αυτά είναι:

Μείωση φόρου

* Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων τον Οκτώβριο, ταυτόχρονα με
την επαναφορά του φόρου στα μειωμένα επίπεδα που ισχύουν για τη χειμερινή
περίοδο. Στον τομέα αυτό υπάρχουν περιθώρια για μείωση του φόρου μέχρι και 14
δραχμές το λίτρο. Αντίθετα, δεν υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω μείωση του
Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στις βενζίνες, αφού τα τελευταία εξαντλήθηκαν με τη
μείωση που έγινε την Τετάρτη. Σημειώνεται ότι ο ΕΦΚ στις βενζίνες βρίσκεται
αυτήν τη στιγμή στα κατώτερα επιτρεπτά επίπεδα που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Συμφωνία κυρίων»

* Η σύναψη μιας νέας «συμφωνίας κυρίων» μεταξύ κυβέρνησης και των
επιχειρηματιών των βασικότερων κλάδων της οικονομίας για τη συγκράτηση των
τιμών στο κρίσιμο διάστημα μέχρι τον Φεβρουάριο, καθώς τα στοιχεία για τον
πληθωρισμό αυτόν τον μήνα θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην αξιολόγηση της
ελληνικής οικονομίας για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ. Σύμφωνα με
πληροφορίες, ο κ. Γ. Παπαντωνίου, καθώς και ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Ευάγγελος
Βενιζέλος εξετάζουν το ενδεχόμενο μιας τέτοιας νέας συμφωνίας, η οποία θα
μπορούσε να αποδώσει αποφασιστικά στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Πάγωμα τιμολογίων

* Τη διατήρηση του παγώματος των τιμολογίων των ΔΕΚΟ τουλάχιστον μέχρι και τον
Φεβρουάριο, μέτρο το οποίο μέχρι τώρα έχει συμβάλει αποφασιστικά στην πτώση
του πληθωρισμού. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ακόμη και μετά το χρονικό αυτό
διάστημα, όπως σημειώνουν στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, κάθε κίνηση στην
τιμολογιακή πολιτική των ΔΕΚΟ θα είναι ιδιαίτερα προσεκτική και σφικτή.

Σε αυτήν τη φάση και με δεδομένη την πρώτη παρέμβαση που έγινε με την μείωση
του φόρου στη βενζίνη, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμάται ότι τα
παραπάνω μέτρα επαρκούν για να πέσει ο πληθωρισμός σε ποσοστό ασφαλείας τον
επόμενο Φεβρουάριο. Σε αυτό αναμένεται να συμβάλουν και τα μέτρα συγκράτησης
του ρυθμού χορήγησης των καταναλωτικών και άλλων δανείων από τις Τράπεζες, που
έλαβε πρόσφατα η Τράπεζα της Ελλάδος.

Έτσι, ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου, αν και αναγνωρίζει ότι η μάχη με τον
πληθωρισμό τους επόμενους επτά μήνες θα είναι δύσκολη, εκτιμά ότι τον
Φεβρουάριο σε μέσα επίπεδα θα βρίσκεται στο 2,3%, ενώ ο εναρμονισμένος
ευρωπαϊκός δείκτης που θα ληφθεί υπόψη στην αξιολόγηση της χώρας θα είναι γύρω
στο 2,1%, ποσοστό που επαρκεί για να πάρει η χώρα το εισιτήριο για την ΟΝΕ.

«Κρυφή ελπίδα»

Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει μια «κρυφή ελπίδα» η οποία, αν
γίνει πραγματικότητα, θα διευκολύνει σημαντικά την αποκλιμάκωση των τιμών. Και
αυτή δεν είναι άλλη από το ενδεχόμενο να ξεκινήσει το φθινόπωρο η πτώση των
διεθνών τιμών του πετρελαίου, από τα 20 δολάρια το βαρέλι που βρίσκονται
σήμερα. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή θα πρέπει
να θεωρείται πιθανή, λόγω των διαφωνιών που υπάρχουν ανάμεσα στις
πετρελαιοπαραγωγούς χώρες και οι οποίες και στο παρελθόν είχαν αποτελέσει την
αιτία για το «σπάσιμο» συμφωνιών που είχαν συνάψει μεταξύ τους για τη μείωση
της παραγωγής πετρελαίου, όπως η τωρινή, η οποία έχει οδηγήσει στην αύξηση των
διεθνών τιμών του.

Παρ’ όλα αυτά, κανείς αυτήν τη στιγμή δεν μπορεί να αποκλείσει μια εξέλιξη
αντίθετη από τις σημερινές προσδοκίες, στον βαθμό που επιδράσουν στις τιμές
έκτακτοι ή μη προβλέψιμοι παράγοντες. Στην περίπτωση αυτή, δεν αποκλείεται
τελικά η κυβέρνηση να αναγκασθεί να προχωρήσει σε μια μεγαλύτερης έκτασης
παρέμβαση τον Σεπτέμβριο στους έμμεσους φόρους, για να επιτύχει τους
επιδιωκόμενους ρυθμούς πτώσης του πληθωρισμού.

Απώλειες εσόδων

Αν συμβεί κάτι τέτοιο, το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να προχωρήσει σε
μείωση του ΦΠΑ στα τιμολόγια των Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών, αν και
τα αρμόδια στελέχη σημειώνουν ότι με κάθε θυσία θα προσπαθήσουν να αποφύγουν
τέτοιου είδους μέτρα, τα οποία θα προκαλέσουν σημαντικές απώλειες εσόδων στον
προϋπολογισμό. Αν τελικά η κυβέρνηση καταφύγει σε ένα τέτοιο μέτρο, οι
απώλειες εσόδων στον προϋπολογισμό του 2000 εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 80
δισεκατομμύρια δραχμές, που είναι το όριο των απωλειών στα έσοδα που έχει
θέσει μέχρι αυτήν τη στιγμή το υπουργείο Οικονομικών. Ποσό που υπολογίζεται να
προέλθει από τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη που έγινε
ήδη, καθώς και από αυτήν που θα γίνει στο πετρέλαιο θέρμανσης το φθινόπωρο.
Σημειώνεται ότι η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη αναμένεται
να κοστίσει περίπου 20 δισ. δραχμές σε ετήσια βάση στον προϋπολογισμό. Έτσι,
τα υπόλοιπα 60 δισ. δρχ. απώλειας εσόδων θα προέλθουν από την μείωση στον φόρο
στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση τους υπολογισμούς που έχουν κάνει στο
οικονομικό επιτελείο, η μείωση του πληθωρισμού κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα μέσω
της μείωσης των φόρων συνεπάγεται απώλειες εσόδων που ανέρχονται σε 25 δισ.
δρχ. Αυτό σημαίνει ότι οι απώλειες εσόδων θα υπερβούν τις προβλεπόμενες στην
περίπτωση που χρειασθεί παρέμβαση για μείωση του πληθωρισμού πάνω από 0,3
ποσοστιαίες μονάδες.

Αναφορικά με προτάσεις όπως η μείωση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ, στελέχη του
οικονομικού επιτελείου σημειώνουν ότι το μέτρο αυτό θα μπορούσε να συμβάλει
αλλά το θεωρούν αρκετά δύσκολο να προχωρήσει, καθώς εκτιμάται ότι θα
συναντήσει την αντίθεση των διοικήσεων των Δημοσίων Επιχειρήσεων, που
φοβούνται ότι μια τέτοια κίνηση θα δημιουργούσε πρόβλημα στην τιμή της μετοχής
της επιχείρησης.

Επίσης, στο υπουργείο Εθνικης Οικονομίας αποκλείουν το ενδεχόμενο στο πακέτο
των αντιπληθωριστικών μέτρων να συμπεριλαμβάνεται η μείωση του Ειδικού Φόρου
Κατανάλωσης στα Ι.Χ. αυτοκίνητα, όπως και μείωση του φόρου στα ποτά και τα τσιγάρα.