Ελληνική επίθεση στις βαλκανικές αγορές

Τα έντονα προβλήματα των περασμένων μηνών, που έκαναν πολλούς από τους Έλληνες
επιχειρηματίες να ανησυχήσουν και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και να
αναστείλουν τις δραστηριότητές τους στην περιοχή, φαίνεται ότι πέρασαν και τη
θέση τους πήραν τα νέα πλάνα και σχέδια για το μέλλον. Η δυναμική παρουσία των
Ελλήνων στις χώρες των Βαλκανίων, οι οποίες αποτελούν, σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις αρκετών, αναδυόμενες και πολλά υποσχόμενες αγορές, τους αφήνει τα
περιθώρια να είναι και πάλι ανάμεσα στους πρωταγωνιστές και να αποκομίσουν τα
οφέλη της μακρόχρονης παρουσίας τους στην περιοχή. Επιχειρήσεις των κλάδων των
τροφίμων και των ποτών, κατασκευαστικές εταιρείες, ασφαλιστικές,
μεταλλουργικές, τηλεπικοινωνίας, εταιρείες προϊόντων συσκευασίας και τράπεζες
έχουν, εδώ και πολλά χρόνια, πρωταγωνιστικό ρόλο τις οικονομίες των κρατών της Βαλκανικής.

Οικονομική βοήθεια

Τις προοπτικές για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην περιοχή των
Βαλκανίων επισημαίνουν οι εκπρόσωποι αμερικανικών εταιρειών, που εμφανίζονται
απαισιόδοξες σε ό,τι αφορά τη δική τους συμμετοχή στην ανοικοδόμηση των
Βαλκανίων. Πριν από μερικές ημέρες, αντιπρόσωποι από 60 χώρες, οργανώσεις και
οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες και ενέκριναν
τη δέσμευση ποσού 2,082 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση του
Κοσσυφοπεδίου, στο οποίο συμποσούνται και τα χρήματα που έχουν καταβληθεί μετά
την 1η Ιανουαρίου 1999. Το πόσο αυτό, το ύψος του οποίο αποτελεί δέλεαρ για
πολλούς επιχειρηματίες που θα ήθελαν να δραστηριοποιηθούν στην ευρύτερη
περιοχή, θα χρησιμοποιηθεί για τις επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκοπεδίων, τον
καθαρισμό του πόσιμου νερού και την αποστολή τροφίμων, ενώ περίπου 120
χιλιάδες κατοικίες θα πρέπει να επισκευαστούν στο Κόσσοβο μέσα στους τέσσερις
επόμενους μήνες.

Όμως, τα έργα που θα χρειαστεί να πραγματοποιηθούν είναι πολύ μεγαλύτερα και
αφορούν την ανακατασκευή του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου, αλλά και της
ηλεκτροδότησης, των τηλεπικοινωνιών και της υδροδότησης των πληγέντων
περιοχών. Όπως εκτιμάται, οι ανάγκες αυτές θα ανεβάσουν κατά πολύ το πόσο των
2,082 δισ. δολαρίων, γεγονός που έχει ήδη οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις ­
ανάμεσά τους και ελληνικές ­ να πραγματοποιήσουν επαφές, ώστε να αναλάβουν
μέρος των έργων ανοικοδόμησης.

Εκτός από τα κονδύλια αυτά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση
οικονομικής βοήθεια ύψους 380 εκατομμυρίων ευρώ στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και
τα Σκόπια υπό μορφή δανείου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη αποφασίσει τη
χορήγηση οικονομικής βοήθειας στην Αλβανία ­ περίπου 20 εκατ. δολάρια ­ και
στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη ­ περίπου 60 εκατ. δολάρια.

Στις κατασκευές

Ένα μεγάλο κομμάτι των οδικών αξόνων της Αλβανίας και της Βουλγαρίας
κατασκευάζονται σήμερα από ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες, ενώ σημαντικά
είναι τα άλλα δημόσια και ιδιωτικά τεχνικά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στην
περιοχή. Μέρος των έργων αυτών, οι εταιρείες τα έχουν αναλάβει μόνες τους, ενώ
κάποια άλλα μέσω κοινοπραξιών. Η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Αλβανία και σύντομα
η Γιουγκοσλαβία αποτελούν πόλους έλξης των επιχειρηματιών. Όπως εξηγούν, «οι
χώρες της Βαλκανικής είναι μακροπρόθεσμα προνομιακός χώρος δραστηριοποίησης
για τις ελληνικές επιχειρήσεις». Σ’ αυτό το σημείο κάποιοι προσθέτουν και το
γεγονός της χρηματοδότησης πράγμα που αφήνει αρκετά περιθώρια για τις εταιρείες.

Ήδη, αρκετές είναι οι εταιρείες οι οποίες έχουν ιδρύσει θυγατρικές τους στις
γειτονικές χώρες. Η εταιρεία ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ πριν από έναν χρόνο δημιούργησε στη
Ρουμανία την Terom Themeliodomi Svl. Η εταιρεία αυτή έχει εξασφαλίσει σύμβαση
θεμελίωσης κτιρίων στο Βουκουρέστι αλλά και έργα βιολογικού καθαρισμού σε
άλλες πόλεις της Ρουμανίας. Όμως και στην Αλβανία έχει έντονη παρουσία με την
ανάληψη κατασκευής οδικής αρτηρίας, προϋπολογισμού 1,2 δισεκατομμυρίου δραχμών.

Μία ακόμα εταιρεία, η ΕΔΡΑΣΗ-ΨΑΛΛΙΔΑΣ, βρίσκεται προ των θυρών της Βαλκανικής.
Μαζί με άλλες ελληνικές εταιρείες δημιούργησαν την εταιρεία Integration
Hellenic Constuction, με στόχο την άμεση δραστηριοποίησή τους στην περιοχή. Η
εταιρεία ΜΗΧΑΝΙΚΗ έχει παρουσία στην Ουκρανία με έργο που έχει αναλάβει στην
περιοχή και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2003, ενώ εξετάζει πρόταση έργου και
στη Βουλγαρία. Η ΑΕΓΕΚ δραστηριοποιείται στη ρουμανική αγορά μέσω της
θυγατρικής της, Rom Construct. To έργο το οποίο έχει ήδη αναλάβει η εταιρεία
και βρίσκεται σε εξέλιξη είναι προϋπολογισμού 6 δισεκατομμυρίων δραχμών.

Το πολυώροφο κτίριο στο κέντρο των Τιράνων, που θα στεγάζει την International
Commercial Black Sea Bank, θυγατρική της Εμπορικής Τραπεζας, έχει αναλάβει η
εταιρεία ΓΕΝΕΡ, η ίδια εταιρεία που είχε αναλάβει και το κτίριο όπου
στεγάζεται το υποκατάστημα της Alpha Τράπεζας Πίστεως στα Τίρανα. Έντονη
παρουσία έχει αναπτύξει στην περιοχή της Αλβανίας και η εταιρεία Κ.
ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ. Κύρια δραστηριότητα η ανακατασκευή οδικών αξόνων σε ολόκληρη τη
χώρα, ενώ ανάμεσα στα έργα που ανακατασκευάζονται είναι το αεροδρόμιο των
Τιράνων. Την ανακατασκευή οδικών αξόνων έχει αναλάβει η εταιρεία και στη Βουλγαρία.

Μεγάλες επενδύσεις

Με στόχο να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή, δημιουργήθηκε η
Ένωση Επιχειρηματιών Ελλάδος Σερβίας. Στο λόμπι αυτό μετέχουν ο Όμιλος
εταιρειών Μυτιληναίου, ο ΟΤΕ, η Εθνική Τράπεζα, η ΔΕΛΤΑ, η εταιρεία ΤΙΤΑΝ, η
Ιντρακόμ και η Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως. Από τις εταιρείες αυτές, η
Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως έχει ήδη εξαγοράσει το 68% των μετοχών του
εργοστασίου εμφιαλώσεως ΙΒΡ, επενδύοντας περίπου 4,5 δισεκατομμύρια δραχμές. Η
εταιρεία Ιντρακόμ έχει παρουσία, μέσω της θυγατρικής της Ιντραλότ, με
επενδύσεις που ξεπερνούν τα 5,4 δισεκατομμύρια δραχμές, ενώ ο Όμιλος
Μυτιληναίου έχει επενδύσει περισσότερα από 175,8 δισεκατομμύρια δραχμές σε
συμφωνίες με τα ορυχεία Trepca και Βοr στη Σερβία.

Οι ασφαλιστικές

Σημαντική παρουσία στην περιοχή έχουν αναπτύξει και ασφαλιστικές εταιρείες.
Χώρα που μέχρι σήμερα φαίνεται να προσελκύει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι η
Ρουμανία, ενώ σε απόσταση αναπνοής ακολουθεί η Βουλγαρία. Ήδη, στη Ρουμανία
έχουν δραστηριοποιηθεί η Εθνική Ασφαλιστική, η Ιντεραμέρικαν, η Αγροτική
Ασφαλιστική, η εταιρεία ALICO, ενώ αναμένεται και η είσοδος στην αγορά αυτή
του Φοίνικα και της METROLIFE. Πάντως, όπως εξηγούν εκπρόσωποι ασφαλιστικών
εταιρειών, εξίσου ενδιαφέρουσες είναι και οι αγορές της Ρωσίας, της Ουκρανίας,
της Μολδαβίας, της Γιουγκοσλαβιας αλλά και των Σκοπίων. Μάλιστα, εξετάζονται
τα νομικά πλαίσια των χωρών αυτών, ώστε να ξεκινήσουν σύντομα κάποιες
ασφαλιστικές εταιρείες να λειτουργούν παραρτήματά τους στις περιοχές αυτές.