Φαντασία χτισμένη με πέτρα και θάλασσα

Οι βόλτες σε παλιά, γνωστά «λημέρια» είναι πάντοτε απολαυστικές, πρώτον διότι
όταν γνωρίζεις καλά ένα μέρος μπορείς να χαρείς την παραμονή σου εκεί και,
δεύτερον, διότι αυτού του είδους η εμπειρία σε ξεκουράζει. Στις συνήθεις
συζητήσεις του καλοκαιριού ακούς τους γνωστούς σου να μιλούν για την οργάνωση
των διακοπών τους και αντιλαμβάνεσαι ότι π.χ. θα πάνε στο τάδε νησί μία
εβδομάδα και μετά θα «ξεκουραστούν» στο χωριό τους ή σε κάποια τοποθεσία που
πηγαίνουν πολλά χρόνια.

Ξεκλέβοντας λοιπόν και εγώ ένα Σαββατοκύριακο, αποφάσισα να κατηφορίσω στην
Μονεμβασιά, έχοντας στον νου μου μονάχα την καλοπέραση και την ξεκούραση…
Ευτυχώς, από συνήθεια είχα πάρει μαζί μου τα φωτογραφικά! Με το «μικρόβιο» της
εξερεύνησης βαθιά ριζωμένο ξεκίνησα για μπάνιο στις νότιες μικρές αγκαλιές,
αλλά κατέληξα ψηλά στο βουνό να αγναντεύω το Μυρτώο πέλαγος! Ακολουθώντας τον
δρόμο για Νεάπολη έφτασα στα 10 χιλιόμετρα στην Καστέλα, έναν παραθεριστικό
οικισμό που χτίζεται με γοργό ρυθμό και από εκεί συνέχισα για τον Άγιο Φωκά
στο τέλος του παραλιακού δρόμου. Η διαδρομή αυτή συνδυάζει μικρές αγκαλιές για
λουόμενους, χαμηλή βλάστηση, αλλά και την αγριάδα των χαρακτηριστικών
λακωνικών βράχων τριγύρω. Η πρώτη έκπληξη ήρθε όταν αντίκρυσα το ξεχασμένο
ψαροχώρι του Αγίου Φωκά. Τα δύο μέρη όπου έχω συναντήσει εκκλησία αφιερωμένη
στον Άγιο Φωκά βρίσκονται το ένα στην Τήνο και το άλλο στην Πάρο. Το τρίτο
είναι στη Λακωνία και το εκκλησάκι του υπολείπεται βέβαια σε γραφικότητα, αλλά
βρίσκεται σε νησάκι που ενώνεται με τη στεριά μέσω μιας τσιμεντοστρωμένης
λωρίδας γης. Πολύ εντυπωσιακό όμως είναι και το νεκροταφείο δίπλα στο
εκκλησάκι με τα μνήματα να κοιτούν τις τρομερές απολήξεις του Κάβο Μαλιά.
Φανταστικό σημείο για ανάπαυση. Στη χερσόνησο μάλιστα, ανάμεσα στους δύο
γραφικούς κολπίσκους του μικρού χωριού έχουν βρεθεί κατάλοιπα οικισμού
προϊστορικών χρόνων. Πιο ψηλά, κάτω από το στεφάνι που σχηματίζουν οι βράχοι,
σήμερα χτίζονται οι εγκαταστάσεις μιας μεγάλης νευρολογικής μονάδας από
Λάκωνες επιστήμονες και βλέποντας κανείς την ηρεμία που επικρατεί στο σημείο
αυτό καταλαβαίνει και το γιατί!

Λιμάνι Γέρακα

Χωρίς να το καταλάβω είχα αρχίσει και πάλι να δουλεύω! Η θάλασσα έτσι κι
αλλιώς είχε τα «νεύρα» της και η διασταύρωση για Φούτια και Ελληνικό, επάνω
στον ασφάλτινο παραλιακό δρόμο με προκαλούσε. Σκαρφαλωμένοι επάνω στους
όρθιους βράχους και πνιγμένοι μέσα στο πράσινο βρίσκονται 3 ορεινοί πανέμορφοι
οικισμοί που αναγνωρίζονται με το όνομα Φούτια (σ.σ. όσο και αν ρώτησα για την
προέλευση του ονόματος, δεν μπόρεσα να μάθω τελικά!). Η Αγία Σοφία, τα
Μπαρμπαγιαννέικα και τα Αργιτέικα μπορούν να περηφανεύονται για τη γραφικότητά
τους, αλλά και την τρομερή θέα στο πέλαγος. Ο βράχος της Μονεμβασιάς από εδώ
επάνω φαντάζει τρομερά επιβλητικός και η αίσθηση που δίνει είναι πολύ
ξεκάθαρη. Η καστροπολιτεία με τα δύο φρούρια και τον βράχο μαζί είναι έτοιμη
να αποκολληθεί και να σαλπάρει!

Έμεινα εντυπωσιασμένος και από τις τρεις γειτονιές στα Φούτια, με την Αγία
Σοφία να ξεχωρίζει ανάμεσά τους. Τα σπίτια εδώ είναι όλα πέτρινα, παραδοσιακά
και πανέμορφα. Το μπαλκόνι στο Αιγαίο είναι από τα ομορφότερα που μπορείτε να
συναντήσετε, αλλά οι παλιές καλές ημέρες για τους κατοίκους που ζούσαν από τις
ελιές και λίγα κοπάδια με ζώα έχουν περάσει. Τώρα τα υπέροχα σπίτια πωλούνται
και οι Γερμανοί είναι εκείνοι που δεν χάνουν την ευκαιρία να τα αγοράσουν! Να
πάτε από τα Φούτια, να τα δείτε από κοντά, γιατί είναι φανταστική η εμπειρία,
ενώ όσοι έχουν περιουσίες εκεί… ας το σκεφτούν καλύτερα πριν τις ξεπουλήσουν
για μερικά ευρωνομίσματα.

Κυπαρίσσι

Φτάνοντας στο επίσης όμορφο Ελληνικό, λίγο πιο πάνω μέσα από βατό χωματόδρομο,
λειτούργησε και πάλι το μυαλό… «ήρθες για ξεκούραση… φτάνει το ψάξιμο!».
Έστριψα για Νεάπολη και κατέληξα στην Ελαφόνησο για ένα σπέσιαλ μπάνιο σε μία
από τις εκπληκτικότερες παραλίες της Μεσογείου, τον Σίμο! Ξεκινώντας και πάλι
από τη Μονεμβασιά την επόμενη πλέον ημέρα δεν μπόρεσα να πείσω τον εαυτό μου
να πάρει τον «κανονικό» δρόμο της επιστροφής. Έστριψα δεξιά για Επίδαυρο,
Λιμηρά και Γέρακα. Για όλη αυτή την περιοχή αλλά και την καστροπολιτεία έχω
γράψει άλλοτε («ΤΑ ΝΕΑ» – 4 Σεπτεμβρίου 1998), για τούτο και «προσπερνάω» όλες
τις πληροφορίες που εύκολα μπορείτε να βρείτε. Στο λιμάνι πάντως του Γέρακα με
τη μικρή λιμνοθάλασσα και το χαρακτηριστικό απάνεμο, ασφαλές αλλά και αόρατο
από τη θάλασσα φιόρδ του, δεν μπόρεσα να αντισταθώ. Σταμάτησα για ακόμα μια
φορά, αλλά πάλι δεν μπόρεσα να το χορτάσω!

Από τη διασταύρωση που οδηγεί στο λιμάνι ο δρόμος ανηφορίζει για το όμορφο
χωριό του Γέρακα (δεν είναι παραθαλάσσιο) και τον Άη Γιάννη 2 χιλιόμετρα πιο
πάνω, που έχει σπίτια αληθινά στολίδια. Ο δρόμος αυτός μέχρι τη διασταύρωση
για Χάρακα-Κυπαρίσσι παλιότερα ήταν σκέτο «σπαστήρι», αλλά τώρα είναι
ανοιγμένος καλά, στρωμένος με χαλίκι και πρόκειται κάποια στιγμή να
ασφαλτοστρωθεί. Κοντά στη μέση της διαδρομής Άη Γιάννης-Ρειχιά υπάρχει η
ταμπέλα και το τσιμεντοστρωμένο δρομάκι που οδηγεί στο μοναστήρι της
Ευαγγελίστριας. Μοναχικό φαίνεται και ξεχασμένο από τον κόσμο, μα όμορφο και
με ιστορία 180 χρόνων. Οι καλοσυνάτες μοναχές θα σας ταξιδέψουν στον χρόνο
διηγώντας σας την ιστορία του και θα σας φιλέψουν από το υστέρημά τους. Η
Ρειχέα ή Ρειχιά είναι ένα μεγάλο απομακρυσμένο χωριό με επιθετικά χτισμένα
στον χώρο σπίτια, περιποιημένα, πέτρινα, να σκαρφαλώνουν στους βράχους. Έξω
από τη Ρειχιά ο δρόμος γίνεται ασφάλτινος και σε λίγο η διασταύρωση προς τα
δεξιά οδηγεί στο επίσης όμορφο χωριό, τον Λαμπόκαμπο. Η σκληράδα της πέτρας
μαλακώνει κάπως από τη χαμηλή βλάστηση, ενώ οι σπαρμένες τριγύρω ξύλινες
κυψέλες δηλώνουν ότι το μέλι της περιοχής αυτής είναι απίθανο. Περνώντας πάνω
από τα μισοερειπωμένα Πιστάματα έπειτα από λίγο εμφανίζεται το εντυπωσιακό,
αλλά και ζωντανό χωριό Χάρακας. Περνώντας μέσα από τα στενά δρομάκια,
ανακαλύπτεις υπέροχες γωνιές του και πέτρινα σπίτια – μικρά αριστουργήματα. Η
έξοδος από τον Χάρακα ανάμεσα στους ψηλούς βράχους κόβει κυριολεκτικά την
ανάσα. Η αποκάλυψη της κάθετης σχεδόν, απόκρημνης πλαγιάς με φόντο το Μυρτώο
πέλαγος δημιουργεί ηχηρές εκρήξεις θαυμασμού αλλά και δέους. Ο δρόμος είναι
σκαλισμένος επάνω στα επιβλητικά βράχια και κατηφορίζει φιδίσιος προς το
Κυπαρίσσι. Το καταπληκτικότερο σημείο θέας πάντως δεν βρίσκεται πάνω στον
δρόμο, αλλά πάνω από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στην έξοδο του Χάρακα.
Ψηλά επάνω στον δεξιό βράχο ξεχωρίζει από μακριά το κατάλευκο ξωκκλήσι του
Προφήτη Ηλία. Ανηφορίζοντας το κακοτράχαλο μονοπάτι αντικρύζεις τα ερείπια
ενός παλαιότερου οικισμού, κομμάτια ίσως κάποιου βυζαντινού φρουρίου. Άλλοι
λένε πως το παρατηρητήριο αυτό ήταν διακομιστικός σταθμός μηνυμάτων που
μεταδίδονταν με φωτιές (φρυκτώριο). Για τη θέα ας μη μιλήσουμε καθόλου…
είναι αξεπέραστη!

Έτσι όπως κατηφορίζει προς τη θάλασσα το Χιονοβούνι, παρασέρνει μαζί του και
τον «σκαλιστό» δρόμο, οδηγώντας στη μοναδική αγκαλιά των ελαιώνων που
περικυκλώνουν το Κυπαρίσσι. Ετούτο το χωριό με τους δύο παραθαλάσσιους
οικισμούς (Παραλία και Μητρόπολη) είναι ένας αξέχαστος θερινός παράδεισος και
οι δύο μεγάλες βοτσαλωτές παραλίες είναι ομολογουμένως από τις ομορφότερες
στην Ελλάδα. Παρά το γεγονός ότι η τουριστική κίνηση στο Κυπαρίσσι αυξάνεται
από καλοκαίρι σε καλοκαίρι (μέχρι και η πριγκίπισσα Νταϊάνα είχε ανακαλύψει το
μέρος για να πάρει το μπάνιο της), διατηρεί ακέραιη την ομορφιά και τη μαγεία
του. Αξέχαστη μένει η εικόνα που αντικρύζεις κοιτώντας από τη θάλασσα, με τα
σπίτια να ξεπροβάλλουν σαν λευκές κουκίδες μέσα από τον ελαιώνα, και την
κορυφογραμμή στο Χιονοβούνι να δημιουργεί ένα πέτρινο ασημί στεφάνι.

Θα περίμενε κανείς ότι κάπου εδώ θα σταματούσα τη διαδρομή, αλλά και την
περιήγηση… θα ξαπόσταινα! Δυστυχώς όμως κάτι μέσα μου έμοιαζε να με κυνηγά!
Πήρα τον δρόμο της επιστροφής και πριν από τον Λαμπόκαμπο βρήκα τον δρόμο που
είχα «σταμπάρει» και ο οποίος οδηγεί στο χωριό Κρεμαστή. Ανάμεσα από το
Χιονοβούνι και το Γαϊδουροβούνι, ο ευθύς χωμάτινος και βατός δρόμος ανηφορίζει
δίχως να το καταλαβαίνεις μέχρι τα 900 μέτρα ύψος… μέχρι να μπεις στα έλατα
δηλαδή! Η πορεία ανάμεσα στα υψώματα αυτά δεν μοιάζει με καμία στην Ελλάδα, η
χαμηλή βλάστηση θυμίζει στέπα και η αίσθηση «περίεργη», από εκείνες που
καταγράφονται, αλλά δεν κατατάσσονται! Ενθουσιασμένος από την απολαυστική
διαδρομή των περίπου 12 χιλιομέτρων έφτασα στην Κρεμαστή και πήρα τον δρόμο
για Μαρί. Σημάδι για τη σωστή πορεία ανάμεσα στους δαιδαλώδεις χωματόδρομους
είναι οι κίτρινες ταμπέλες με το κόκκινο νούμερο 33, ενώ ο γενικός κανόνας
λέει: Ακολουθήστε τον πιο φαρδύ και καλοπατημένο δρόμο. Από το Μαρί στην
Κουνουπιά ο δρόμος είναι ασφάλτινος και για το όνομα της Κουνουπιάς υπάρχουν
πολλές εκδοχές. Μία από αυτές λέει ότι βγήκε από το «κουνουπιέρα», γιατί όταν
παλαιότερα η ελονοσία θέριζε στον λακωνικό κάμπο, πολλοί έρχονταν μέχρι εδώ
όπου δεν είχε κουνούπια! Έλατα, καστανιές και πλατάνια (πολλά τρεχούμενα νερά)
δημιουργούν φανταστικές εικόνες και τα χωριά της νοτιοανατολικής πλευράς του
Πάρνωνα είναι πανέμορφα, καλοδιατηρημένα στο πέρασμα του χρόνου και ζωντανά
τώρα το καλοκαίρι. Από την Κουνουπιά ο μέτριος προς κακός χωματόδρομος οδηγεί
στη Βλυσιδιά και καλά θα κάνουν όσοι δεν διαθέτουν αυτοκίνητο ψηλό ή 4×4 να
πάνε προς Χούνη και Πελετά για να βγουν από άσφαλτο στο Λεωνίδιο. Προσωπικά,
διαθέτοντας ένα ατρόμητο «θηρίο» που ακούει στο όνομα Toyota Land Cruiser, έξω
από τη Βλυσιδιά είδα την ταμπέλα του Δασαρχείου για Κοσμά και δοκίμασα να
ανέβω το δύσκολο «μονοπάτι».

Λίγα αυτοκίνητα καταφέρνουν να ολοκληρώσουν τη διαδρομή με τη σπαστή-φυτευτή
πέτρα του Πάρνωνα δίχως απώλειες. Τα 10 χιλιόμετρα μέχρι τον κεντρικό
ασφάλτινο δρόμο έξω από τον Κοσμά σε κάνουν να νιώσεις άλλος άνθρωπος, αλλά
όσοι έχουν τη μέση τους καλύτερα να το ξεχάσουν!Μερικές μέρες αργότερα, όταν
διηγιόμουν τη διαδρομή στη μάνα μου, εκείνη με ρώτησε δειλά: «Για να φας
βραστή γίδα πήγες στον Κοσμά;». Της έγνεψα καταφατικά γελώντας. «Κουκί ήταν κι
έσκασε…» απάντησε… «Σαν τον πατέρα σου γίνεσαι παιδάκι μου… για να φάει
κάπου καλά σκαρφαλώναμε τα βουνά!».

ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Όσοι πηγαίνουν για πρώτη φορά στη Μονεμβασιά είναι σίγουρο πως πέρα από την
καστροπολιτεία και το λιμάνι του Γέρακα δεν θα προλάβουν να κάνουν πολλές από
τις γύρω διαδρομές. Ο Άγιος Φωκάς πάντως απέχει περίπου 15 χιλιόμετρα και η
διαδρομή είναι πανεύκολη. Τα Φούτια απέχουν λιγότερο από 10 χλμ. από τη
Μονεμβασιά, αλλά ο δρόμος είναι ανηφορικός και στενός. Από τη Μονεμβασιά μέχρι
το λιμάνι του Γέρακα η απόσταση είναι 20 χιλιόμετρα περίπου. Το χωριό απέχει
3,5 χιλιόμετρα από το λιμάνι και η Μονή της Ευαγγελίστριας περίπου 16. Από τη
διασταύρωση για το λιμάνι του Γέρακα μέχρι τον Άη-Γιάννη η απόσταση είναι 4,5
χλμ., μέχρι τη Ρειχιά 10, τον Λαμπόκαμπο 21, τον Χάρακα 26 και το Κυπαρίσσι
37. Ένας εύκολος τρόπος για να πάει κανείς κατευθείαν στο μαγευτικό Κυπαρίσσι
ή στη Μονεμβασιά είναι να πάρει το ιπτάμενο δελφίνι που έχει τελικό προορισμό
τα Κύθηρα. Από τη Μονεμβασιά η Σπάρτη απέχει περίπου 95 χιλιόμετρα.

Από τον Λαμπόκαμπο η Κρεμαστή απέχει 13 χλμ. και το Μαρί 25. Από την Κουνουπιά
μέχρι τον Κοσμά υπολογίστε 13 σκληρά – ανηλεή ανηφορικά χιλιόμετρα!

ΔΙΑΜΟΝΗ

Το καλοκαίρι η καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς είναι στις δόξες της, αλλά και
όλες τις άλλες εποχές του χρόνου παραμένει ζωντανή. Για Σαββατοκύριακα και
εορτές εάν θέλετε να βρείτε δωμάτιο μέσα στο κάστρο θα πρέπει να το
προγραμματίσετε αρκετό καιρό πριν. Εκτός κάστρου είναι ευκολότερο να βρείτε να
μείνετε. Τα παρακάτω αναφέρονται ενδεικτικά:

Βυζαντινό 0732-61.351

Το παραδοσιακό 9919.035

Άνω Μαλβάζια 0732-61.113

Κελιά 0732- 61.520

Στο Κυπαρίσσι υπάρχει ο ξενώνας «Μυρτώο» 0732-55.033 και στον Κοσμά ο
εξαιρετικός «Μαλεάτης Απόλλων» 0757-31.494.

ΦΑΓΗΤΟ

Έχετε δεκάδες ευκαιρίες κατά μήκος των προτεινόμενων διαδρομών και μπορείτε να
διαλέξετε αυτό που σας αρέσει περισσότερο. Εντός της καστροπολιτείας, τα
προσφερόμενα εδέσματα είναι λίγο «τουριστικά», αλλά σε γενικές γραμμές καλά
και… ακριβά. Προς τον Άγιο Φωκά, κοντά στον οικισμό Αγ. Παρακευή, ξεχωρίζει
η περιποιημένη αισθητικά ταβέρνα «Πιπινέλης». Για ουζάκι, αλλά και νόστιμο
φαγητό προτείνεται ανεπιφύλακτα το λιμάνι του Γέρακα με τις ταβέρνες δίπλα στη
θάλασσα. Σε όλα τα ορεινά χωριά του Πάρνωνα μπορείτε να βρείτε ανοιχτές
ταβέρνες αυτή την εποχή με εξαιρετικό φαγητό. Στο Κοσμά, ο «Ναύαρχος» με τη
βραστή γίδα περιμένει πάντα τους πιστούς!

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

(Κωδικός 0732)

Κοινότητα Μονεμβασιάς 61.222

Αστυνομία 61.210

Αγροτικό Ιατρείο 61.204

Λιμεναρχείο 61.266

Αγρ. Ιατρείο Ρειχιάς 51.208

Αστυν. Κυπαρίσσι 55.255

Αγρ. Ιατρείο Κυπαρίσσι 55.222.