ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ουράνιος καπιταλισμός

Με ένα άλμα στο Διάστημα ετοιμάζεται τώρα να ανανεωθεί ο καπιταλισμός. Ο
Μαρξ διαψεύδεται ξανά.

Πειραματικό διαστημόπλοιο. Το Deep Space 1 της NASA πέταξε για πρώτη φορά με επιτυχία την περασμένη Τρίτη κοντά στην επιφάνεια του αστεροειδούς Braille

Η σκέψη του Τζιμ Μπένσον ήταν απλή, όσο και σατανική. Στη ζώνη ανάμεσα στον
Άρη και τον Δία έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα κάπου 10.000 αστεροειδείς
διαμέτρου τουλάχιστον ενός χιλιομέτρου. Πολλοί απ’ αυτούς περιέχουν χρυσό,
λευκόχρυσο ή άλλα σπάνια μέταλλα σε πυκνότητα δέκα ως εκατό φορές μεγαλύτερη
από εκείνη των γήινων ορυχείων. Η αξία τους φτάνει ως και τα 8 τρισεκατομμύρια
δολάρια, με τις σημερινές τιμές. Επιπλέον, η Συνθήκη του 1967 για το Διάστημα
απαγορεύει μεν σε οποιοδήποτε κράτος να διεκδικεί την κυριαρχία επί ενός
διαστημικού αντικειμένου, αλλά δεν αναφέρει τίποτα για το δικαίωμα ατομικής
ιδιοκτησίας στο Διάστημα. Γιατί λοιπόν ­ σκέφτηκε ο Μπένσον ­ να μην
«καπαρώσω» έναν αστεροειδή όσο είναι νωρίς;

Το 1995, γράφει η «Λιμπερασιόν», ο Τζιμ Μπένσον πούλησε σε πολύ καλή τιμή την
εταιρεία του Compusearch Software Systems και αποσύρθηκε στο ειδυλλιακό του
αγρόκτημα, στο Κολοράντο. Ο χρόνος, όμως, περνούσε δύσκολα. Κι έτσι, δύο
χρόνια αργότερα ίδρυσε λίγα χιλιόμετρα βορείως του Σαν Ντιέγκο τη SpaceDev,
την «πρώτη ιδιωτική εταιρεία εξερεύνησης και εκμετάλλευσης του Διαστήματος».
Ένα από τα πολλά σχέδια της εταιρείας, ασφαλώς το πιο φιλόδοξο, είναι να
στείλει στα τέλη του 2001 ένα μικρό διαστημόπλοιο βάρους μόλις 200 κιλών για
να συναντήσει τον Νηρέα. Τον Μάιο του 2002, ο αστεροειδής αυτός θα περάσει σε
απόσταση 3 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Κι αν όλα πάνε καλά, ο
Εξερευνητής Αστεροειδών Κοντά στη Γη (Neap), όπως λέγεται το διαστημόπλοιο, θα
εγκαταστήσει στην επιφάνειά του Νηρέα ένα ρομπότ που θα τον κηρύξει ιδιοκτησία
της SpaceDev.

Στις αρχές του ερχόμενου αιώνα, προβλέπει ο Μπένσον, η αγορά του Διαστήματος
θα ξεπεράσει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια. «Ψωμί» υπάρχει λοιπόν πολύ ­ και
για όλους. Για να αξιοποιηθεί όμως αυτή η αγορά, πρέπει τη θέση των
επιστημόνων και των στρατιωτικών να την πάρουν οι έμποροι και οι εξερευνητές
αστεροειδών. Μ’ άλλα λόγια, πρέπει να στηθεί ένας ουράνιος καπιταλισμός. Κι
όποιος φτάσει πρώτος θα αποκομίσει και τα μεγαλύτερα κέρδη. Ο Μπένσον έχει ήδη
πολλές ιδέες. Θα πουλήσει «εισιτήρια» αξίας 4 ως 17 εκατομμυρίων δολαρίων σε
πανεπιστήμια, ερευνητικούς οργανισμούς, ιδιωτικές εταιρείες, ακόμη και
κυβερνήσεις, που θα χρησιμοποιήσουν το Neap για προγράμματα τα οποία δεν
μπορούν να φέρουν σε πέρας μόνοι τους. Πριν από λίγες μέρες υπέγραψε το πρώτο
συμβόλαιο με μια εταιρεία του Τέξας που πουλάει «εικονικά ταξίδια» στο
Διάστημα, ενώ σε καλό σημείο βρίσκονται και οι διαπραγματεύσεις με το
Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.

Ο Μπένσον δεν είναι τρελός ούτε υπερφίαλος. Η εταιρεία του, που απασχολεί
πολλούς πρώην συμβούλους της NASA, αξιολογείται σήμερα σε πάνω από 40
εκατομμύρια δολάρια. Όταν μιλάει για ουράνιο καπιταλισμό, ξέρει πολύ καλά τι
εννοεί. Σύντομα θα το μάθει κι ο δύστυχος ο Νηρέας.