Ευχολόγια μόνο στο Σαράγεβο

ΣΑΡΑΓΕΒΟ

Γενναιόδωροι σε ευχές και μεγαλοστομίες και απρόθυμοι να βάλουν το χέρι στην
τσέπη φάνηκαν χθες οι ηγέτες των χωρών του Συμφώνου Σταθερότητας για τη
Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν για λίγες ώρες στο Σαράγεβο
κάνοντας επίδειξη του «ενδιαφέροντός» τους για τα Βαλκάνια.

Ο Μπιλ Κλίντον, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο Τόνι Μπλερ, αλλά και οι ηγέτες των
βαλκανικών χωρών και των διεθνών πολιτικών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών
εξέδωσαν διακήρυξη με την οποία εκφράζουν την προσήλωσή τους στην
ανασυγκρότηση της περιοχής, χωρίς να δεσμευθούν για κάποιο συγκεκριμένο
χρηματικό ποσό ή χρονοδιάγραμμα.

Έπειτα από ένα «παζάρι» της τελευταίας στιγμής, ΗΠΑ και Ρωσία συμφώνησαν και
στη διακήρυξη περιελήφθη και μία αναφορά στη Γιουγκοσλαβία, τη μόνη χώρα της
ευρύτερης περιοχής που έχει αποκλεισθεί από το Σύμφωνο. Έτσι, το Βελιγράδι
έλαβε την υπόσχεση ότι θα περιληφθεί στις διαδικασίες της ανασυγκρότησης,
μόλις πραγματοποιήσει βήματα εκδημοκρατισμού.

Την ίδια στιγμή, το κόστος της ανασυγκρότησης προβληματίζει τη διεθνή
κοινότητα, η οποία βλέπει πως όσο διατηρείται η πολιτική αβεβαιότητα στην
περιοχή, οι επενδυτές του ιδιωτικού τομέα δεν προτίθενται να εντάξουν στα
σχέδιά τους τα «προβληματικά παιδιά» της Ευρώπης.

Δεδομένου δε ότι ένας από τους βασικούς παράγοντες αστάθειας είναι ο
εξοβελισμός του Βελιγραδίου, εντείνεται ο προβληματισμός για την ορθότητα της
πολιτικής αποκλεισμού της Γιουγκοσλαβίας ­ την οποία πληρώνουν και οι γείτονές
της. Η Βουλγαρία, για παράδειγμα, υφίσταται τις συνέπειες του να μην μπορεί να
χρησιμοποιήσει όλο το μήκος του Δούναβη για τις εμπορικές της συναλλαγές.

Απρόθυμες να δώσουν χρήματα για την ανασυγκρότηση είναι και οι χώρες που
πρωτοστάτησαν στον πόλεμο για το Κόσοβο: οι μόνες που έχουν δώσει κάποια
χρήματα μέχρι στιγμής είναι η Γαλλία και η Φινλανδία, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση
έχει υποσχεθεί 500 εκατομμύρια ευρώ για το διάστημα των τριών επόμενων ετών
(τη στιγμή που το κόστος για τις κατεστραμμένες κατοικίες του Κοσόβου μόνον
είναι 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ).

Η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης στην περιοχή, με τη σειρά της,
επιτείνει τους φόβους μιας νέας κοινωνικής αναταραχής και ­ συνεπεία αυτής ­
νέων εθνικιστικών συγκρούσεων. Τα Σκόπια έχουν κατ’ επανάληψη προειδοποιήσει
πως είναι στα όρια της κατάρρευσης.

Ο Σκοπιανός πρωθυπουργός κ. Γκεοργκιέφσκι διατείνεται πως στη διάρκεια του
πολέμου η διεθνής κοινότητα τού υποσχέθηκε 252 εκατομμύρια δολάρια, από τα
οποία μέχρι στιγμής έχει εισπράξει μόνον έξι εκατομμύρια δολάρια (από τις ΗΠΑ)
και 12 εκατομμύρια ευρώ από την Ε.Ε.

Η διαπλοκή οικονομικών, πολιτικών, κοινωνικών και εθνοτικών προβλημάτων
επισημαίνεται και στην έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας και όλοι θεωρούν πλέον
τον ερχόμενο χειμώνα κρίσιμο για το ενδεχόμενο ενός νέου γύρου συγκρούσεων
στην περιοχή.

Παρόλα αυτά, ουδείς φαίνεται διατεθειμένος να εμπλακεί οικονομικά και χθες στο
Σαράγεβο οι ηγέτες του Συμφώνου προσέφεραν απλώς την προοπτική να υπάρξει
προτιμησιακό εμπορικό καθεστώς για τις χώρες της περιοχής.

Κ. Σημίτης: Ουδείς άμοιρος ευθυνών

Όλοι όσοι είμαστε εδώ έχουμε ευθύνη για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί
στα Βαλκάνια και ουδείς είναι άμοιρος ευθυνών, τόνισε στην τρίλεπτη παρέμβασή
του ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, διαφοροποιούμενος αισθητά από το γενικό
κλίμα «δικαίωσης» που επικράτησε στο Σαράγεβο. Τάχθηκε επίσης εναντίον της
επέμβασης των μεγάλων δυνάμεων και του εθνικισμού.

Πάντως, «γεύση ανασυγκρότησης» ­ ή, εν πάση περιπτώσει, του τρόπου που
αντιλαμβάνονται οι Αμερικανοί το εγχείρημα ­ έλαβαν χθες όσοι υποχρεώθηκαν να
καλύψουν τη Σύνοδο Κορυφής του Συμφώνου. Καταρχάς, το τσιγάρο απαγορεύθηκε σε
όλους τους χώρους του σταδίου, όπου πραγματοποιήθηκαν οι εργασίες, διότι… ο
καπνός ενοχλεί τον Μπιλ Κλίντον.

Για λόγους ασφαλείας, απαγορεύθηκε, από τους Αμερικανούς και πάλι, στους
τοπικούς πωλητές σάντουιτς και λοιπών τροφίμων να έρθουν στον περίβολο του
σταδίου ­ οπότε μερικές χιλιάδες εργαζομένων έμειναν επί οκτάωρον νηστικοί. Κι
όποιος, απελπισμένος και πεινασμένος, προσπάθησε να αναζητήσει τροφή εκτός
σταδίου, πληροφορήθηκε ότι… απαγορεύεται η έξοδος ­ ναι, για λόγους
ασφαλείας πάλι.