Έσπειρε θύελλα με τις δηλώσεις του ο Γ. Παπανδρέου

Θύελλα προκάλεσαν οι δηλώσεις του Γιώργου Παπανδρέου για το δικαίωμα των
μουσουλμάνων της Θράκης να αυτοαποκαλούνται ακόμη και Τούρκοι, οι οποίες
ανατρέπουν την έως τώρα πάγια πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων ότι η Συνθήκη
της Λωζάννης αναγνωρίζει μόνον μουσουλμανική μειονότητα.

Παπανδρέου – Τζεμ. Η συνάντηση της Νέας Υόρκης, στις 30 Ιουνίου, έβαλε σε άλλη τροχιά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Σύσσωμη σχεδόν η αντιπολίτευση επέκρινε τον υπουργό Εξωτερικών, ορισμένοι
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ μάλιστα ζήτησαν την παραίτησή του. Από την πλευρά του, ο
κυβερνητικός εκπρόσωπος στήριξε τον κ. Παπανδρέου, απέφυγε, ωστόσο, να
υιοθετήσει τις θέσεις του, τονίζοντας ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει μόνο την ύπαρξη
μουσουλμανικής μειονότητας, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη.

Το περιεχόμενο των δηλώσεων του Γιώργου Παπανδρέου, αλλά και η στάση του κ.
Ρέππα, προκάλεσαν τεράστια ερωτηματικά για την πρωτοβουλία του να ανοίξει
τέτοιο θέμα:

Πρώτο μεγάλο ερωτηματικό, εάν οι θέσεις που εξέφρασε ο κ. Παπανδρέου είναι σε
συνεννόηση με τον Πρωθυπουργό και εν γνώσει της κυβέρνησης. Το ερωτηματικό
αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν έχει υπάρξει
καμιά σχετική απόφαση στα κυβερνητικά όργανα ­ πέρα από μια γενική συζήτηση
στην Κυβερνητική Επιτροπή.

Το δεύτερο τεράστιο ερωτηματικό αφορά τον χρόνο που έκανε τις δηλώσεις ο
υπουργός Εξωτερικών: ενώ, δηλαδή, βρίσκεται σε εξέλιξη ο ελληνοτουρκικός
διάλογος για τα λεγόμενα «μικρά» θέματα, οι προθέσεις της Άγκυρας δεν έχουν
γίνει σαφείς ­ και η στάση της στα «μεγάλα» (Κυπριακό και Αιγαίο) παραμένει αδιάλλακτη.

Να ξεκαθαρίσει το πεδίο

Τα ερωτήματα αυτά συμμερίζονταν ακόμη και στελέχη της κυβέρνησης, τα οποία
ανέμεναν «να ξεκαθαρίσει το πεδίο»…

Το όλο θέμα ξεκίνησε χθες το πρωί, όταν ο Γιώργος Παπανδρέου πληροφορήθηκε πως
κάποιες εφημερίδες τον επέκριναν για δηλώσεις του στο περιοδικό «Κλικ», που
έδωσαν λαβή για επαινετικά δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο ­ με
χαρακτηριστικότερο αυτό της «Χουριέτ», υπό τον τίτλο «Μπράβο, Γιώργο».

Σε πιο θολά νερά

Ο υπουργός Εξωτερικών φέρεται από το περιβάλλον του να οργίστηκε ­ και έσπευσε
σε εκτενείς δηλώσεις του στον ραδιοσταθμό Φλας να αποσαφηνίσει τις απόψεις του
­ μπαίνοντας έτσι σε ακόμη πιο θολά νερά: ο κ. Παπανδρέου, αναφερόμενος στην
παραδοχή του ότι υπάρχουν πολλοί μουσουλμάνοι στην Ελλάδα τουρκικής καταγωγής,
τόνισε ότι «αυτές είναι απλές αλήθειες οι οποίες δεν έχουν ειπωθεί πρώτα από
μένα, αλλά βεβαίως δεν έχω και κανένα πρόβλημα να τις υπερασπιστώ έστω κι αν
ήταν μόνο από μένα, διότι εγώ θεωρώ ότι εθνικό μας συμφέρον είναι να
προασπίσουμε τα σύνορά μας, την εδαφική μας ακεραιότητα. Από κει και πέρα τα
άλλα είναι για μένα δευτερεύουσας σημασίας». Στην ερώτηση του δημοσιογράφου
εάν είναι δευτερεύουσας σημασίας ο αυτοπροσδιορισμός της μειονότητας ως
τουρκικής, ο υπουργός Εξωτερικών είπε: «Ναι, ακριβώς. Πρώτα από όλα έχουμε ως
κυβερνήσεις εμείς και παλαιότερα χρησιμοποιήσει αυτόν τον όρο, της τουρκικής
μειονότητας, κατά καιρούς, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου… Εν
πάση περιπτώσει όμως θεωρώ ότι το πρόβλημα δεν είναι αυτό, είναι ότι κάποιος
Έλληνας πολίτης αισθάνεται ότι είναι μιας ή μιας άλλης εθνικότητας, οι
διεθνείς συμβάσεις του επιτρέπουν, και η Ελλάδα είναι μια χώρα που σέβεται τις
διεθνείς συμβάσεις, αυτό να το κάνει, να θεωρείται ότι είναι Έλληνας στην
καταγωγή, ότι είναι Βλάχος στην καταγωγή…».

«Λάθος αντίδραση»

Ο Γιώργος Παπανδρέου χαρακτήρισε, ακόμη, «λάθος» τη σκληρή αντίδραση έναντι
της επιστολής των τριών μουσουλμάνων βουλευτών, την περασμένη Παρασκευή.
Προσέθεσε πως ήταν μια δήλωση «φόβου και πανικού απέναντι στο ότι κάποιοι
θεωρούν ότι έχουν τουρκική καταγωγή, όταν πράγματι κατά πάσα πιθανότητα έχουν
τουρκική καταγωγή…».

Με τη θέση του αυτή ο υπουργός Εξωτερικών ήρθε σε ευθεία αντίθεση με την
εκπεφρασμένη θέση της κυβέρνησης, διά του κ. Ρέππα, που είχε καταδικάσει με
σκληρές εκφράσεις την ενέργεια των μουσουλμάνων βουλευτών. Μάλιστα, σύμφωνα με
πληροφορίες, ιδιαίτερα ενοχλημένος από την επιστολή ήταν ο ίδιος ο
Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Αμέσως μετά τον κ. Παπανδρέου, δηλώσεις για το
θέμα έκανε και ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης, ο οποίος
υποστήριξε ότι ο διαχωρισμός της μουσουλμανικής μειονότητας σε Πομάκους,
Τσιγγάνους και τουρκικής καταγωγής είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας, καθώς η
Άγκυρα δεν θα μπορεί να πατρονάρει 120.000 μουσουλμάνους, αλλά μετά βίας 40.000.

Στήριξη

Ωστόσο, το… θόλωμα των νερών που συνετελέσθη με τις δηλώσεις του κ.
Παπανδρέου επετάθη με τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, ο οποίος, αν
και στήριξε τον υπουργό, υποστήριξε ταυτοχρόνως ότι η Ελλάδα ακολουθεί πάγια
πολιτική για το θέμα, με βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης, που μιλά για
μουσουλμανική μειονότητα.

«Είναι ­ είπε ο κ. Ρέππας ­ γνωστή και αμετάθετη η θέση της ελληνικής
κυβέρνησης. Υπάρχει μουσουλμανική μειονότητα και μόνον». Και πρόσθεσε ότι «ο
υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε θέσεις που έχουν διατυπωθεί», δίδοντας έμφαση
στη δήλωση του κ. Παπανδρέου πως «αυτό που με ενδιαφέρει είναι ο σεβασμός των συνόρων».

Σύσσωμη η αντιπολίτευση εξέφρασε από ερωτηματικά μέχρι καταδίκη των δηλώσεων
Παπανδρέου για τις μειονότητες, ενώ στελέχη της λεγόμενης εσωκομματικής
αντιπολίτευσης αποφάσισαν τελικώς να μην προχωρήσουν σε συλλογή υπογραφών αλλά
να κάνουν μεμονωμένα δηλώσεις.

Η Ν.Δ. σε αρχική της ανακοίνωση ζήτησε την παρέμβαση του Πρωθυπουργού για το
ζήτημα ­ και εν συνεχεία εξέδωσε σκληρή ανακοίνωση, «χρεώνοντας» και στον
Πρωθυπουργό τα περί τουρκικής μειονότητας. Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του
κόμματος Άρης Σπηλιωτόπουλος, «δυστυχώς, ο κ. Σημίτης, εκτιμώντας ότι οι
εσωκομματικές ισορροπίες προέχουν των εθνικών συμφερόντων, ανέθεσε στον κ.
Ρέππα να ολοκληρώσει το υπουργικό ολίσθημα και καλύπτοντάς το να το κάνει
κυβερνητικό. Οι δηλώσεις Παπανδρέου και Ρέππα συνιστούν σοβαρή αλλά και
απαράδεκτη απόκλιση από τη θέση που υπεστήριξε η Ελλάς, παγίως και
αδιαλείπτως, από την υπογραφή της Λωζάννης και έπειτα».

Το ΚΚΕ

Η γενική γραμματέας του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα σε δηλώσεις της πριν από τη
συνέντευξη του κ. Παπανδρέου είπε πως «εμείς λέμε ότι είμαστε με όλες τις
μειονότητες όπου και αν ζουν, τις υπαρκτές και όχι τις κατασκευασμένες, λέμε
όμως και στις ίδιες τις μειονότητες ότι πρέπει να διεκδικούν τα δικαιώματά
τους στα πλαίσια της χώρας που ανήκουν». Είπε ακόμη ότι «η κυβέρνηση ακολουθεί
μια πολιτική όπου συμμορφώνεται στη νέα δομή του ΝΑΤΟ και αυτό σημαίνει
απεμπόληση πολλών».

Το ΔΗΚΚΙ

Ο πρόεδρος του ΔΗΚΚΙ Δημήτρης Τσοβόλας είπε πως ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος
Παπανδρέου ήρθε «να δηλώσει απαράδεκτα πράγματα που ρίχνουν νερό στον μύλο της
τουρκικής προπαγάνδας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τις μεγάλες δυνάμεις
της Δύσης για να προωθήσουν τα ανθελληνικά τους σχέδια».

Ο πρόεδρος του ΣΥΝ Νίκος Κωνσταντόπουλος έκανε λόγο για «προχειρότητα και
σπασμωδικές κινήσεις». Τόνισε ακόμη: «Να ενημερώσει λοιπόν η κυβέρνηση γιατί
αυτές οι δηλώσεις σήμερα, παραλλήλως προς τις διαδικασίες των ελληνοτουρκικών συνομιλιών».

Σκληρή δήλωση για το θέμα έκανε και ο Αντώνης Σαμαράς, ενώ ο Στέφανος Μάνος
έκανε λόγο για καταρχήν σωστή αλλά απρόσεκτα διατυπωμένη δήλωση του κ. Παπανδρέου.

Ο κ. Παπανδρέου δέχθηκε πάντως τα βέλη της λεγόμενης εσωκομματικής
αντιπολίτευσης. Ο Στέλιος Παπαθεμελής ζήτησε την παραίτηση του υπουργού
Εξωτερικών, ενώ ο Παντελής Οικονόμου χαρακτήρισε «αχρείαστες και λανθασμένες»
τις διατυπώσεις του υπουργού Εξωτερικών.

ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Τελευταία ημέρα με θέμα την τρομοκρατία

Ελληνοτουρκικός διάλογος. Με το θέμα της τρομοκρατίας ολοκληρώνεται σήμερα ο πρώτος γύρος των συνομιλιών για τα «μικρά» θέματα

Ολοκληρώνεται σήμερα, με τη συζήτηση του θέματος της τρομοκρατίας, ο
ελληνοτουρκικός διάλογος για τα λεγόμενα «μικρά» θέματα.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι αναμένουν με ενδιαφέρον να δουν εάν η Άγκυρα θα
επαναλάβει τις αιτιάσεις της περί στήριξης του ΡΚΚ. Ενώ, για το ζήτημα της
προτεινόμενης συμφωνίας Αθήνας – Άγκυρας για την καταπολέμηση της
τρομοκρατίας, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανέμενε το περιεχόμενο ­ και το
κατά πόσον θα είναι σύμφωνο με τα οριζόμενα από το Διεθνές κι Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Την ίδια στιγμή στην Άγκυρα, ορισμένοι κύκλοι υποστήριζαν ότι η νέα,
«συναινετική» στάση της Αθήνας είναι εις βάρος της Τουρκίας, επειδή της στερεί
το μέχρι τώρα επιχείρημα ότι «η Ελλάδα αρνείται τον διάλογο».

Ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Ισμαήλ Τζεμ πρόκειται να έχουν συνάντηση σήμερα στο
Σαράγεβο, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του Συμφώνου Σταθερότητας για τα
Βαλκάνια, «εφόσον το επιτρέψει το πρόγραμμα».

Ο ελληνοτουρκικός διάλογος, πάντως, για θέματα χαμηλής πολιτικής αναμένεται να
επαναληφθεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ οι κ.κ. Παπανδρέου και Τζεμ θα έχουν
νέα συνάντηση στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ.

Τι ορίζει η Συνθήκη της Λωζάννης

Στην Ελλάδα υπάρχει μόνο μουσουλμανική μειονότητα, ορίζει με σαφήνεια η
Συνθήκη της Λωζάννης, η οποία έχει μέχρι σήμερα αποτελέσει το κύριο «εργαλείο
πολιτικής» όλων των ελληνικών κυβερνήσεων για τα μειονοτικά.

Στο άρθρο 45 της Συνθήκης ορίζεται ότι «τα δικαιώματα που διασφαλίζονται από
τα άρθρα του παρόντος τμήματος για τις μη μουσουλμανικές μειονότητες της
Τουρκίας διασφαλίζονται αντιστοίχως από την Ελλάδα για την μουσουλμανική
μειονότητα στο έδαφός της».

Επιπροσθέτως, στο κείμενο που υπέγραψαν Ελλάδα και Τουρκία το 1930 στη Λωζάννη
για την ανταλλαγή πληθυσμών ορίζεται ρητώς πως «όλοι οι μουσουλμάνοι οι
εγκατεστημένοι στα ανατολικά της συνοριακής γραμμής που χαράχθηκε το 1913 από
τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου θα θεωρούνται ως μουσουλμάνοι κάτοικοι της
Δυτικής Θράκης».

Ωστόσο, με το ζήτημα των μειονοτήτων ασχολούνται και μεταγενέστερα κείμενα, τα
οποία δεν αποτελούν συνέπεια της εξέλιξης των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά
είναι τρόπον τινά διεθνείς διακηρύξεις.

Από αυτά, όπως υποστηρίζουν στο υπουργείο Εξωτερικών, δυο έχουν βαρύτητα:

Το ένα, είναι το ντοκουμέντο της Κοπεγχάγης του ΟΑΣΕ (τότε ΔΑΣΕ) του 1990. Στο
άρθρο 32 προβλέπει ότι «το δικαίωμα να ανήκει κανείς σε εθνική μειονότητα
είναι υπόθεση ατομικής επιλογής ενός προσώπου και κανένα μειονέκτημα Δεν
μπορεί να εγερθεί από την άσκηση ενός τέτοιου δικαιώματος. Τα πρόσωπα που
ανήκουν σε εθνικές μειονότητες έχουν το δικαίωμα ελευθέρως να εκφράζουν,
διατηρούν και αναπτύσσουν την εθνική, πολιτιστική, γλωσσική ή θρησκευτική τους ταυτότητα…».

Το παραπάνω κείμενο, ωστόσο, δεν είναι νομικά δεσμευτικό, εν αντιθέσει προς τη
Σύμβαση για την Προστασία των Μειονοτήτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία
υπεγράφη από την Ελλάδα το 1997, αλλά δεν έχει επικυρωθεί από το ελληνικό
Κοινοβούλιο. Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που δεν την έχει επικυρώσει, ενώ
θα πρέπει να σημειωθεί «ότι όσες χώρες την έχουν εισαγάγει έχουν υιοθετήσει
και επιφύλαξη που ορίζει ότι είναι δικαίωμά τους να ορίζουν ποιες μειονότητες
έχουν στο έδαφός τους.

Η Σύμβαση αυτή ορίζει ότι «κάθε πρόσωπο που ανήκει σε εθνική μειονότητα έχει
το δικαίωμα να επιλέγει ελεύθερα εάν θα αντιμετωπίζεται ή όχι βάσει αυτής του
της ιδιότητας και καμία δυσμενής επίπτωση Δεν μπορεί να προκύψει από την
επιλογή αυτή ή από την άσκηση συναφών δικαιωμάτων».

Διπλωματικές πηγές επεσήμαιναν ότι δεν υπάρχει νόμος που να απαγορεύει ­ ή που
να επιτρέπει ­ σε μουσουλμάνους να αυτοαποκαλούνται Τούρκοι. Όμως, έχουν
υπάρξει καταδικαστικές αποφάσεις μουσουλμάνων που αυτοχαρακτηρίστηκαν Τούρκοι
από ελληνικά δικαστήρια ­ με βάση ποινικές διατάξεις περί διατάραξης του
κλίματος, της δημόσιας τάξης και των σχέσεων της χώρας με άλλες χώρες.

Αντιστοίχως, έχουν υπάρξει προσφυγές στο Δικαστήριο του Στρασβούργου, αλλά
μέχρι στιγμής οι περισσότερες έχουν απορριφθεί διότι δεν έχουν εξαντληθεί τα
ελληνικά ένδικα μέσα.