Φόβοι για παγίδες στον διάλογο

Υπό το κράτος των αντιφατικών μηνυμάτων που εκπέμπει η Άγκυρα, οι Έλληνες
διπλωμάτες που έχουν επιφορτισθεί με τον ελληνοτουρκικό διάλογο περνούν σήμερα
τις πόρτες του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών για να συζητήσουν με τους
Τούρκους ομολόγους τους τα λεγόμενα «μικρά» θέματα.

Στην Αθήνα, πάντως, επικρατεί προβληματισμός για τις τουρκικές κινήσεις
(παρενόχληση του αεροσκάφους του κ. Μαντέλη, παραβάσεις από τουρκικά
αεροσκάφη), καθώς δεν είναι σαφές εάν αυτές συνδέονται με την έναρξη του
ελληνοτουρκικού διαλόγου, εάν είναι «υπόθεση πάγιας τουρκικής πολιτικής» ή εάν
είναι συμπτωματικές. Τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστήριζαν χθες ότι τα
θέματα που τέθηκαν τις παραμονές του διαλόγου είναι χρονίζοντα και αφορούν τον
διεθνή εναέριο χώρο του Αιγαίου.

Την ίδια στιγμή, οι δύο συνδεόμενες με τη μουσουλμανική μειονότητα ενέργειες ­
η έκκληση των τριών βουλευτών και οργανώσεων για αναγνώριση εθνικών
μειονοτήτων και η επίσκεψη Τούρκου κυβερνητικού παράγοντα στη Θράκη ­
προκαλούν έντονη αντίδραση, τόσο από τον πολιτικό κόσμο όσο και από
μειονοτικές οργανώσεις.

Σήμερα

Οι πρέσβεις κ.κ. Σκοπελίτης και Γεροκωστόπουλος, που προΐστανται της ελληνικής
αντιπροσωπείας, θα συναντηθούν σήμερα και αύριο με τους Τούρκους ομολόγους
τους (με επικεφαλής τον κ. Τολόγκλου), στην Άγκυρα. Στο τραπέζι θα τεθούν τα
θέματα του τουρισμού, του περιβάλλοντος και της οικονομικής κι εμπορικής συνεργασίας.

Ακολούθως, την Πέμπτη, ο κ. Τολόγκλου και οι συνεργάτες του θα έρθουν στην
Αθήνα και θα συζητήσουν ­ και πάλι επί διήμερον ­ τα θέματα του πολιτισμού,
της περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και της λαθρομετανάστευσης, της
τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και των ναρκωτικών.

Με ιδέες και απόψεις

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι η ελληνική πλευρά προσέρχεται στον διάλογο «με
ιδέες και απόψεις» και είναι έτοιμη ακόμη και για υπογραφή συμφωνιών. Για αυτό
έχουν χρησιμεύσει στοιχεία που έχουν δοθεί, ανά τομέα, από τα διάφορα
υπουργεία, αλλά και αντίστοιχες συμφωνίες που έχει η χώρα μας με άλλες χώρες,
ως… μπούσουλας.

Το ερώτημα, βέβαια, είναι εάν και η Άγκυρα θα έρθει με «έτοιμα σχέδια
συμφωνίας» και, κυρίως, εάν θα εγχειρίσει στην ελληνική πλευρά ένα τέτοιο
σχέδιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Άλλωστε, ο ίδιος ο διάλογος που
πραγματοποιείται τώρα ξεκίνησε με αφορμή το τουρκικό αίτημα για διμερή
συμφωνία καταπολέμησης της τρομοκρατίας του ΡΚΚ.

Η τρομοκρατία

Ειδικά, για το θέμα της τρομοκρατίας, η Αθήνα υποστηρίζει ότι σε αυτήν τη φάση
δεν πρόκειται να υπογραφεί τίποτε, αλλά το κείμενο, εάν κι εφόσον υπάρξει, θα
μελετηθεί, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν είναι σύμφωνο με το ελληνικό
εσωτερικό Δίκαιο, τα οριζόμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον ΟΗΕ. Κι η
απάντηση θα δοθεί στον επόμενο γύρο του ελληνοτουρκικού διαλόγου, που κατά την
Αθήνα θα μπορούσε να γίνει στις αρχές Σεπτεμβρίου. Η τρομοκρατία, πάντως, δεν
είναι το μόνο από τα «μικρά» θέματα που εν δυνάμει μπορεί να αναδειχθεί
«μεγάλο».

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι κάθε θέμα εν δυνάμει μπορεί να
φέρει σύγκρουση μεταξύ των δύο πλευρών, αφού υπάρχουν αντιτιθέμενα συμφέροντα,
όπως και κοινά συμφέροντα.

Το Αιγαίο

Για παράδειγμα, η Άγκυρα στο πλαίσιο της ναυτιλιακής συνεργασίας ­ τμήμα της
οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας ­ υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι έχει
δικαίωμα για έρευνα και διάσωση στο… ήμισυ του Αιγαίου. Για αυτό, άλλωστε,
τα τουρκικά σκάφη, εάν προσαράξουν ή υποστούν άλλη ζημιά, αρνούνται να δεχθούν
βοήθεια από τις ελληνικές υπηρεσίες.

Η τουρκική πλευρά έχει προωθήσει το αίτημά της και στον αρμόδιο διεθνή
οργανισμό ΙΜΟ, ο οποίος το απέρριψε, δεδομένου ότι αντιβαίνει στο Δίκαιο της Θάλασσας.

Τουρισμός

Στο πλαίσιο του κεφαλαίου του τουρισμού, οι Έλληνες και Τούρκοι διπλωμάτες θα
συζητήσουν την ανταλλαγή εμπειρίας, τη δυνατότητα από κοινού αξιοποίησης
προγραμμάτων και τη συνεργασία στη διασφάλιση κοινών τουριστικών «πακέτων».

Στο κεφάλαιο του περιβάλλοντος, θα κυριαρχήσει το θέμα της από κοινού
αντιμετώπισης της μόλυνσης, τόσο στον Έβρο όσο και όταν παρουσιάζεται ανάγκη
στο Αιγαίο (π.χ. πετρελαιοκηλίδες).

Στην οικονομική συνεργασία και οι δύο πλευρές αποδίδουν έμφαση στην αποφυγή
της διπλής φορολογίας, θέμα για το οποίο πιέζουν ιδιαίτερα οι επιχειρηματικοί
σύνδεσμοι. Ακόμη, Άγκυρα και Αθήνα έχουν το βλέμμα στην ανασυγκρότηση των
Βαλκανίων, όπου πιστεύουν ότι μπορούν να δραστηριοποιηθούν με πλεονεκτήματα
που δεν διαθέτουν άλλες χώρες.