Χαλαρή δραχμή το φθινόπωρο

Το φθινόπωρο θα αρχίσει να χαλαρώνει σταδιακά η συναλλαγματική πολιτική και η
πολιτική των επιτοκίων. Αυτό εξετάζει τώρα η Τράπεζα της Ελλάδος, κορυφαία
στελέχη της οποίας διατυπώνουν την άποψη ότι από το φθινόπωρο μπορεί να
ξεκινήσει ­ υπό όρους ­ μια σταδιακή υποχώρηση της ισοτιμίας της δραχμής.

Οι παράγοντες που θα επηρεάσουν μια τέτοια απόφαση, σύμφωνα με τις απόψεις των
ίδιων στελεχών, θα είναι η εξέλιξη της πορείας του πληθωρισμού που επηρεάζει
άμεσα το μέσο επίπεδο των επιτοκίων, καθώς και η ισοτιμία του ευρώ σε σχέση με
το δολάριο.

«Μία θεαματική υποχώρηση του ευρώ σε σχέση με το δολάριο μπορεί να επηρεάσει
άμεσα και την ισοτιμία της δραχμής», τόνιζε χαρακτηριστικά στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»
κορυφαίο στέλεχος της Κεντρικής Τράπεζας, που επεσήμανε όμως ότι «τα περιθώρια
για τη μεταβολή της ισοτιμίας της δραχμής είναι οριακά». Πάντως, από την
Τράπεζα της Ελλάδος διατυπώνονται απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες το αμέσως
επόμενο χρονικό διάστημα μπορεί να σημειωθεί περαιτέρω ενίσχυση του ευρώ σε
σχέση με το αμερικανικό νόμισμα. Κλειδί για την πορεία του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος σε σχέση με τον «Αμερικανό ανταγωνιστή» του, σύμφωνα με τις απόψεις
τεχνοκρατών της Τραπέζης της Ελλάδος, θα είναι η πορεία της γερμανικής
οικονομίας. «Το ευρώ μπορεί να ενισχυθεί εξαιτίας της διαφαινόμενης ανάκαμψης
της γερμανικής οικονομίας», τόνιζαν, αφήνοντας έτσι ανοικτό το ενδεχόμενο να
σημειωθεί μια οριακή υποχώρηση της ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος μέσα στο
επόμενο τρίμηνο.

Σταμάτησαν οι εισροές

Πάντως, αυτό που θα πρέπει να σημειωθεί είναι ότι το ισχύον μείγμα της
συναλλαγματικής πολιτικής με την πολιτική των επιτοκίων έχει περιορίσει
σημαντικά τις εισροές βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων από το εξωτερικό στη διάρκεια
των τελευταίων εβδομάδων. Σημαντικός παράγων στην εξέλιξη αυτή μπορεί να
θεωρηθεί και η πορεία των διεθνών αγορών ομολόγων και συναλλάγματος που
χαρακτηρίζονται από έντονη νευρικότητα.

«Στην αγορά παρατηρείται μια σταθερότητα εξαιτίας τόσο της ισοτιμίας της
δραχμής όσο και του επιπέδου των επιτοκίων. Έτσι, τις τελευταίες εβδομάδες, οι
καθαρές εισροές κεφαλαίων δεν ξεπέρασαν τα 300 εκατ. ευρώ», σχολίαζε κορυφαίος
παράγων της Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος μάλιστα διευκρίνιζε ότι οι
παρεμβάσεις που γίνονται στην αγορά συναλλάγματος έχουν περιοριστεί σημαντικά,
αφού δεν συντρέχει πλέον λόγος.

Πάντως, ο περιορισμός των εισροών βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων έχει αφαιρέσει έναν
«πονοκέφαλο» από το επιτελείο της Τραπέζης της Ελλάδος, το οποίο είναι
υποχρεωμένο να προσαρμόζει την πολιτική του στις αγορές με βάση τον στόχο για
συγκράτηση του πληθωρισμού σε επίπεδα που θα εξασφαλίζουν την επίτευξη του
κριτηρίου ένταξης της δραχμής στη ζώνη του ευρώ. Συγκεκριμένα, οι εισροές των
κεφαλαίων αυτών από το εξωτερικό, ουσιαστικά αυξάνουν τη ρευστότητα της
οικονομίας, που με τη σειρά της αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην προσπάθεια
για τη συγκράτηση του πληθωρισμού.

Τώρα, με δεδομένη την ισορροπία που έχει επιτευχθεί μεταξύ του επιπέδου
ισοτιμίας της δραχμής και των επιτοκίων, το επίπεδο της ρευστότητας στη
διατραπεζική αγορά επηρεάζεται κατά κύριο λόγο από παραμέτρους που προέρχονται
από την εγχώρια αγορά. Το γεγονός αυτό βοηθά σημαντικά, σύμφωνα με τις απόψεις
αρμοδίων παραγόντων, την προσπάθεια που γίνεται για συγκράτηση του επιπέδου τιμών.

Εβδομάδα αποφάσεων

Εβδομάδα αποφάσεων είναι αυτή που έρχεται, αφού η διοίκηση της Κεντρικής
Τράπεζας θα αποφασίσει αν θα πάρει και πρόσθετα μέτρα περιορισμού των δανείων.
Κλειδί για τις αποφάσεις θα είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, η πορεία της
πιστωτικής επέκτασης του α’ εξαμήνου. Προσωρινά στοιχεία, που έχει αυτή τη
στιγμή στη διάθεσή της η Κεντρική Τράπεζα, εμφανίζουν σημαντική συγκράτηση
στον ρυθμό αύξησης στη χορήγηση δανείων τον Ιούνιο.

Την επόμενη εβδομάδα, όταν θα οριστικοποιηθούν τα στοιχεία αυτά, θα εξεταστεί
αν η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα των μέτρων που εφαρμόστηκαν την άνοιξη ή αν
είναι προϊόν λογιστικών τρικ από την πλευρά πιστωτικών ιδρυμάτων.

Από τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από την ανάλυση των στοιχείων αυτών, θα
εξαρτηθεί αν τελικά ληφθούν τα πρόσθετα μέτρα που ήδη έχει ετοιμάσει η
διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας. Πρέπει, όμως, να σημειωθεί ότι κορυφαίος
παράγων της Τραπέζης της Ελλάδος εμφανιζόταν, την προηγούμενη εβδομάδα,
διστακτικός για το αν τελικά θα προχωρήσει στη λήψη των πρόσθετων μέτρων τα
οποία θεωρούσε δεδομένα πριν από 15 ημέρες. Όπως τόνιζε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο
ίδιος παράγων, στην αγορά καταγράφονται στοιχεία βελτίωσης στον ρυθμό
μεταβολής της πιστωτικής επέκτασης και ως εκ τούτου όλα θα πρέπει να
επανεξεταστούν με βάση τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στην αγορά.

Τα μέτρα

Στην περίπτωση, όμως, που κριθεί ότι είναι απαραίτητη η λήψη πρόσθετων μέτρων,
τότε αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες, θα βασίζονται στην επιβολή πρόσθετων
δεσμεύσεων. Οι δεσμεύσεις αυτές θα επιβάλονται στο ποσό των δανείων που
χορηγούν οι τράπεζες πέραν του πλαφόν που έχει ορισθεί. «Τα μέτρα δεν είναι
δυνατόν να αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο εκείνους που τηρούν τις ισχύουσες
νομοθετικές διατάξεις, μ’ εκείνους που τις παραβιάζουν», τόνιζε για το θέμα
αυτό στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος, που συμπλήρωνε ότι οι δεσμεύσεις «δεν
είναι δυνατόν να επιβληθούν στις καταθέσεις». Υπενθυμίζεται ότι από τους
ελέγχους που έκαναν στις αρχές Ιουλίου οι αρμόδιες υπηρεσίες της Τραπέζης της
Ελλάδος προέκυψε ότι τρεις τράπεζες χορηγούν νέα δάνεια με ρυθμούς υψηλότερους
από αυτούς που προβλέπονται από τις τελευταίες ρυθμίσεις της Τραπέζης της
Ελλάδος. Αντίθετα, το σύνολο σχεδόν των μεγάλων τραπεζών έχουν περιορίσει
σημαντικά τα νέα δάνεια που δίνουν στους πελάτες τους.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο προβληματισμός της Τραπέζης της Ελλάδος γίνεται
εντονότερος, καθώς διαπιστώνεται ότι τον Ιούλιο ο πληθωρισμός θα μείνει
στάσιμος στα επίπεδα του 2,1%, ενώ η ανοδική πορεία των τιμών του πετρελαίου
μπορεί να επηρεάσει αυξητικά το επίπεδο των τιμών και τον Αύγουστο.

Ευχάριστο γεγονός θα πρέπει να θεωρηθεί, όμως, η εξέλιξη της ισοτιμίας του
ευρώ σε σχέση με το δολάριο. Συγκεκριμένα, διατυπώνεται η εκτίμηση ότι η
ανάκαμψη του κοινού νομίσματος θα συμβάλει και στη συγκράτηση των τιμών των
υγρών καυσίμων. Κορυφαίο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου τόνιζε την Πέμπτη
ότι η εξέλιξη με την ισοτιμία του ευρώ τις τελευταίες ημέρες προκαλεί ένα
συγκρατημένο κλίμα αισιοδοξίας.