ΔΡΟΜΟΙ

Όταν ο Στάλιν…

… ξύπνησε στην ντάτσα του κείνο το πρωινό της 22ας Ιουνίου 1941 και του
γνωστοποίησαν ότι οι Γερμανοί είχαν εξαπολύσει μαζική επίθεση κατά της
Σοβιετικής Ένωσης, έμεινε «άφωνος… μόνο η βαριά ανάσα του ακουγόταν…». Οι
δύο στρατιωτικοί διοικητές που τον συνάντησαν δύο ώρες αργότερα, τον βρήκαν
«κάτωχρο, να κάθεται στο τραπέζι και να στιφογυρίζει στα χέρια του μια άδεια
πίπα». Εμβρόντητος, υπέθεσε ότι η επίθεση ήταν μία «προβοκάτσια των Γερμανών
αξιωματικών». «Ο Χίτλερ σίγουρα δεν ξέρει τι συμβαίνει», είπε.

Έκθαμβοι οι ιστορικοί…

… απορούν με την πλήρη ανικανότητα του Στάλιν να κατανοήσει ότι ο Χίτλερ όχι
μόνο γνώριζε, αλλά είχε προετοιμάσει την επίθεση τουλάχιστον από την πτώση της
Γαλλίας, ένα χρόνο νωρίτερα. Στο βιβλίο του «Παγοθραυστικό», που εξέδωσε το
1990 ο αυτομολήσας στη Δύση Σοβιετικός Σουβόρωφ, διατυπώνει μια πρωτόγνωρη
θεωρία. Ο Στάλιν αιφνιδιάστηκε γιατί σχεδίαζε να εξαπολύσει πρώτος την επίθεση
εναντίον της Γερμανίας. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα»
του Χίτλερ θα μπορούσε να εκληφθεί και ως αμυντικό μέτρο, ως απάντηση στα
σχέδια του Στάλιν να επιτεθεί κατά της Γερμανίας και να εξαγάγει την
επανάσταση στη Δυτική Ευρώπη.

Ο Γκάμπριελ Γκοροντέτσκι…

… στο βιβλίο του «Η μεγάλη πλάνη», που μόλις εκδόθηκε καταρρίπτει μια για
πάντα την θεωρία του Σουβόρωφ, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στους
ιστορικούς. Ερευνώντας μέχρι τώρα απόρρητα ρωσικά και βαλκανικά αρχεία,
καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εξωτερική πολιτική του Στάλιν δεν βασιζόταν,
όπως συχνά έχει διατυπωθεί, στην μαρξιστική-λενινιστική ιδεολογία. Αντίθετα, ο
Στάλιν εμφανίζεται σαν ένας άνθρωπος παγιδευμένος στις παραδόσεις της ρωσικής
διπλωματίας και στρατηγικής. Ο Στάλιν και ο Μολότωφ ανατρέχουν διαρκώς στον
πόλεμο της Κριμαίας, βαθιά πεπεισμένοι ότι ο κίνδυνος για την Ρωσία προέρχεται
τόσο από μια επίθεση της Βρετανίας από τα στενά της Μαύρης Θάλασσας όσο και
από μία επίθεση από τη Γερμανία. «Ιστορικά, ο κίνδυνος προέρχεται πάντα από
εκεί» εξηγούσε ο Στάλιν στον Βούλγαρο αρχηγό της Κομιντέρν Γκεόργκι Δημητρώφ.

Αυτή η προσήλωση…

… εξηγεί γιατί ο Στάλιν ήταν τόσο δύσπιστος στις άφθονες πληροφορίες που
έφταναν στη Μόσχα για τα σχέδια της γερμανικής επίθεσης. Πράκτορες της NKVD
από την Πολωνία ανέφεραν για κινήσεις γερμανικών στρατευμάτων εναντίον της
Ρωσίας ήδη από τον Ιούλιο του 1940. Πέντε μήνες αργότερα, ο σοβιετικός
στρατιωτικός ακόλουθος στο Βερολίνο ήταν κατηγορηματικός: «Ο Χίτλερ έδωσε
εντολή για πολεμικές προετοιμασίες κατά της ΕΣΣΔ» έγραφε. Τέτοιες πληροφορίες
κατέφταναν απ’ όλες τις πλευρές. Αλλά, εκείνο που έκανε τα πράγματα χειρότερα
ήταν η φύση της δικτατορίας του Στάλιν. Οι εκκαθαρίσεις στους κόλπους των
σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών τις είχαν απογυμνώσει από τα έμπειρα στελέχη. Οι
απειροι διάδοχοι ενδιαφέρονταν πάνω απ’ όλα για την επιβίωση τους. Και
διέστρεφαν τις πληροφορίες που ήξεραν ότι δεν ταίριαζαν στην αντίληψη που είχε
ο Στάλιν για την γερμανοσοβιετική ειρήνη, μεταδίδοντάς του όσα ήξεραν ότι
ήθελε να ακούσει.