ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Υπόγεια και διόλου πειστική

Σ’ έναν μήνα ο κόσμος θα είναι στους δρόμους και θα απαιτεί την απομάκρυνση
του Μιλόσεβιτς, βεβαιώνει ο Ζόραν Τζίντζιτς. Με αυτή τη ζέστη;

«Ωραία, και τώρα ποιος θα του πει ότι είναι εγκληματίας πολέμου;» (το σκίτσο από τον «Νιου Γιόρκερ»)

Λίγο μετά τη λήξη του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο, οι Αμερικανοί ανέλαβαν μια
«υπόγεια» εκστρατεία. Στόχος της, η ανατροπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Και τα
μέσα για την επίτευξη του σκοπού αυτού ποικίλλουν από την οικονομική βοήθεια
σε οργανώσεις της αντιπολίτευσης μέχρι τη στρατολόγηση διαφωνούντων στην
κυβέρνηση και τον στρατό και το «πάγωμα» των λογαριασμών του Γιουγκοσλάβου
προέδρου σε ξένες τράπεζες. Μέχρι τώρα τραβούσαμε εμείς το ζόρι, είπε ο
Αμερικανός απεσταλμένος στους ηγέτες της σερβικής αντιπολίτευσης που
συγκεντρώθηκαν εκείνη τη μέρα σε μια παραθαλάσσια πόλη του Μαυροβουνίου. Τώρα
ήλθε η σειρά σας.

Οι «υπόγειες εκστρατείες» δεν είναι κατ’ ανάγκη εσφαλμένες ή παράλογες,
σχολιάζει στην «Ουάσιγκτον Ποστ» ο Μπρους Μπέρκοβιτς, άλλοτε αναλυτής της CIA
και συγγραφέας ενός υπό έκδοση βιβλίου για την αντικατασκοπία την Εποχή της
Πληροφορικής. Το πρόβλημα είναι ότι η αμερικανική κυβέρνηση μοιάζει να μην
καταλαβαίνει πότε μια υπόγεια επιχείρηση είναι αποτελεσματική και πότε όχι και
προσφεύγει συχνά σ’ αυτή τη λύση επειδή φοβάται να χρησιμοποιήσει συμβατικά
στρατιωτικά ή διπλωματικά μέσα. Μια ανάλογη επιχείρηση που είχε αναληφθεί πριν
από μερικά χρόνια κατά του Σαντάμ Χουσεΐν όχι μόνο κατέληξε σε αποτυχία, αλλά
στοίχισε τη ζωή τουλάχιστον 100 Κούρδων που εκτελέστηκαν ως ύποπτοι για
συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και την απώλεια της αξιοπιστίας
των ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Και στο κάτω – κάτω, διερωτάται ο Αμερικανός αναλυτής, γιατί η εκστρατεία για
την ανατροπή του Μιλόσεβιτς να πρέπει να είναι υπόγεια; Δεν πρόκειται για έναν
άνθρωπο που έχει παραπεμφθεί επισήμως στο Διεθνές Δικαστήριο για εγκλήματα
πολέμου;

Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να δώσει τη ρητή υπόσχεση ότι μόλις αποχωρήσει ο
Μιλόσεβιτς από την προεδρία, θα ξανακτίσει τις γέφυρες και τα εργοστάσια της
Σερβίας. Ιδιωτικές οργανώσεις στη Δύση θα μπορούσαν να χορηγήσουν ανοιχτά
βοήθεια σε πολιτικές οργανώσεις στην ύπαιθρο, όπου η υποστήριξη προς τον
Μιλόσεβιτς είναι ασθενέστερη. Μήπως η Ουάσιγκτον διστάζει να δημοσιοποιήσει
τους στόχους της επειδή φοβάται την αντίδραση του Κονγκρέσου ή της κοινής
γνώμης;

Υπάρχει όμως κι ένα άλλο ενδεχόμενο. Γνωστός Βρετανός συγγραφέας και έμπειρος
παρατηρητής των βαλκανικών πραγμάτων έλεγε χθες στη στήλη ότι στην
πραγματικότητα η Δύση επιθυμεί τη διατήρηση του Μιλόσεβιτς στη θέση του. Οι
Αμερικανοί δεν έχουν εμπιστοσύνη σε κανέναν από τους πιθανούς διαδόχους του.

Οι Γερμανοί και Γάλλοι σοσιαλδημοκράτες συνδέουν το πρόσωπο του Γιουγκοσλάβου
προέδρου με τη σταθερότητα στη Σερβία. Και στη Βρετανία, το παραδοσιακά
«φιλοσερβικό» υπουργείο Εξωτερικών αρχίζει να ανακτά έδαφος μετά την πρόσφατη
κατά κράτος ήττα του από το υπουργείο Αμύνης. Ο Τζίντζιτς μάλλον θα αποδειχθεί
για άλλη μια φορά υπερβολικά αισιόδοξος. Αντί να βγουν στους δρόμους, πολλοί
Σέρβοι θα αναγκαστούν να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς. Όπως έκαναν πριν απ’
αυτούς εκατοντάδες χιλιάδες Βόσνιοι και Αλβανοί.