Βρετανοί πουλούσαν στον Στάλιν μυστικά για την ατομική βόμβα

Ρούντολφ Πέιρλς. Κατηγορείται ότι ήταν πράκτορας της ΕΣΣΔ

Ένας από τους πλέον διαπρεπείς και τιμημένους Βρετανούς φυσικούς του αιώνα μας
κατηγορείται ότι παρείχε σημαντικές λεπτομέρειες για τα μυστικά της ατομικής
βόμβας στους Ρώσους. Ο πρώην βουλευτής των Τόρις, Ρούπερτ Άλασον, πιστεύει ότι
ο Σερ Ρούντολφ Πέιρλς πρόδωσε τη χώρα που επέλεξε να ζήσει στη διάρκεια της
δεκαετίας του 1940. Υποστηρίζει ότι ο Πέιρλς και η σύζυγός του Τζένια ήταν
πράκτορες της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο κ. Άλασον, που υπογράφει με το όνομα Νίγκελ Γουέστ, στηρίζει τις κατηγορίες
του στα κρυπτογραφήματα «Venona» που πρόσφατα αποκαλύφθηκαν και αφορούν στη
σοβιετική διπλωματική διακίνηση.

Η ονομασία «Venona» δόθηκε στο αρχείο υποκλοπών 2.000 σοβιετικών
τηλεγραφημάτων μεταξύ της Μόσχας και αξιωματικών της των μυστικών υπηρεσιών σε
πρεσβείες και προξενεία στην Ουάσιγκτον, τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο κατά τη
διάρκεια των ετών από το 1940 έως το 1948. Αποκωδικοποιητές της Υπηρεσίας
Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών και της αντίστοιχης της Βρετανίας
εργάστηκαν χρόνια για να αποκρυπτογραφήσουν τα περιεχόμενα και τα αποτελέσματα
των ερευνών τους δημοσιοποιήθηκαν από την Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας το 1995.

Ιστορικό υπόμνημα

Ο Ρούντολφ Πέιρλς, στον οποίο απονεμήθηκε ο τίτλος του Ιππότη το 1968,
γεννήθηκε στο Βερολίνο το 1907 και πέθανε το 1995. Ήρθε στη Βρετανία το 1933
για να ξεφύγει τις αντιεβραϊκές διώξεις τού νέου ναζιστικού καθεστώτος της
Γερμανίας. Έγινε καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, όπου
εργάστηκε έως το ξέσπασμα του πολέμου με τον επίσης διακεκριμένο Ότο Φρις.

Ο Σερ Ρούντολφ και ο καθηγητής Φρις συνέταξαν ένα ιστορικής σημασίας υπόμνημα
προς την μυστική «Επιτροπή Μάουντ» της βρετανικής κυβέρνησης, στο οποίο
ανέλυαν την πιθανότητα μιας βόμβας ουρανίου. Ως αποτέλεσμα και οι δύο
εργάστηκαν στο βρετανικό βομβιστικό πρόγραμμα «Tube Alloy» και αργότερα
μεταφέρθηκαν στο άκρως απόρρητο αμερικανικό πρόγραμμα του Μανχάταν στο Λος Άλαμος.

Το 1931 ο Σερ Ρούντολφ παντρεύτηκε την Τζένια Κανεγκίσερ, Ρωσίδα φοιτήτρια,
την οποία είχε συναντήσει σε μια διάσκεψη στη Σοβιετική Ένωση. Κατάφερε να τη
βγάλει έξω από τη χώρα και το 1933 εγκαταστάθηκαν στην Αγγλία.

Υποκλοπές «Venona»

Ο κ. Άλασον υποστηρίζει ότι οι πράκτορες, οι οποίοι αναφέρονταν στις υποκλοπές
«Venona» ως «Περς» (Πέρσης) και «Τίνα» ­ η κωδική ονομασία της γυναίκας του ­
φέρουν έντονα λεπτομερή ομοιότητα με τον Σερ Ρούντολφ και τη γυναίκα του. Ο
«Πέρσης» παρείχε ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες στους Σοβιετικούς για το
Πρόγραμμα Μανχάταν. Όμως η οικογένεια του Σερ Ρούντολφ, φίλοι και πρώην
συνάδελφοί του, έσπευσαν να αμυνθούν γι’ αυτόν.

Η κόρη του, Τζο Χούκγουεϊ, λέει ότι ο κ. Άλασον ξεθάβει παλιές κατηγορίες. Ο
πατέρας της κέρδισε έναν εξωδικαστικό διακανονισμό για δυσφήμηση το 1979
εναντίον του συγγραφέα Ρίτσαρντ Ντίκον, ο οποίος είχε πει ότι είναι πιθανόν (ο
Ρούντολφ) να εργάστηκε για τη Σοβιετική Ένωση.

Ο καθηγητής Χανς Μπέθε είναι οργισμένος. «Γνώριζα τον Ρούντι Πέιρλς από το
1927 και το να γίνει πράκτορας ήταν εξ ολοκλήρου αντίθετο με τον χαρακτήρα
του», λέει ο 93χρονος φυσικός, βετεράνος του Λος Άλαμος, βραβευμένος με Νόμπελ
και επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κορνέλ της Νέας Υόρκης. «Η ζωή τού
Ρούντι και της Τζένια Πέιρλς ήταν ένα ανοιχτό βιβλίο», προσθέτει. «Ο Κλάους
Φουκς ήταν ένας άνδρας που μπορεί να ήταν πράκτορας ­ ποτέ δεν μιλούσε ανοιχτά
για τη ζωή του. Αλλά οι Πέιρλς μιλούσαν ανοιχτά σε όλους, τους πολλούς τους
φίλους. Οι εναντίον του κατηγορίες είναι ανοησίες». Ο κ. Άλασον λέει ότι ο
«Περς» ­ εν μέρει αναγραμματισμός του Πέιρλς ­ ήταν στο κατάλληλο σημείο την
ώρα που κρίσιμες πληροφορίες για την ατομική βόμβα διέρρευσαν στους
Σοβιετικούς. Λέει επίσης ότι η Τζένια πήρε εύκολα άδεια για να μεταναστεύσει
στη Γερμανία με τον νέο της σύζυγο, κάτι ασυνήθιστο για τη σταλινική Ρωσία.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι αρχές είχαν υποψίες για τον Σερ Ρούντολφ.
Όταν επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, το 1945, εργάστηκε ως
σύμβουλος στις Εγκαταστάσεις Ατομικής Ενέργειας στο Χάργουελ. Όμως το 1957 η
άδεια ασφαλείας του αποσύρθηκε έπειτα από αίτημα των Αμερικανών να του
απαγορευθεί η πρόσβαση στα μυστικά έγγραφα για τα πυρηνικά.

Παραιτήθηκε από σύμβουλος. Όμως η ακαδημαϊκή του ζωή ευημερούσε και από το
1963 έως τη στιγμή που αποσύρθηκε, το 1974, ήταν καθηγητής Φυσικής στην Οξφόρδη.