Διαλέξτε την εποχή για αγοραπωλησίες μετοχών

Για μερικούς επενδυτές το καλοκαίρι ήταν εποχή για διακοπές, τόσο από την
εργασία τους όσο και από το Χρηματιστήριο. Για άλλους, ο Ιούνιος παρουσιάζει
επενδυτικές ευκαιρίες, καθώς τότε παρατηρείται πτώση των τιμών λόγω αποκοπής
πολλών μερισμάτων. Υπάρχουν κι άλλοι που περιμένουν τον Δεκέμβριο για να
τοποθετηθούν στα «γυρίσματα» που κάνουν τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες
και οι θεσμικοί επενδυτές, εν όψει της νέας επενδυτικής περιόδου.

Όπως φαίνεται από την πορεία του Γενικού Δείκτη, οι τιμές των μετοχών δεν
δείχνουν να επηρεάζονται τα τελευταία ­ τουλάχιστον ­ δύο χρόνια από τις
τέσσερις εποχές του χρόνου. Ωστόσο, εάν κανείς σχεδιάσει το γράφημα με την
πορεία του Γενικού Δείκτη ­ μέρα μέρα ­ θα διαπιστώσει ότι σε γενικές γραμμές
παρατηρείται κάποια μορφή εποχικότητας. Μάλιστα, όπως τονίζουν παλαιότεροι
επενδυτές αλλά και χρηματιστηριακά στελέχη, η εποχικότητα στις τιμές των
μετοχών και στους τζίρους ήταν εμφανέστερη τα προηγούμενα χρόνια.

Τόσο από τις παρατηρήσεις χρηματιστηριακών αναλυτών όσο και από το ημερήσιο
γράφημα με την πορεία του Γενικού Δείκτη από τον Μάιο του 1997 μέχρι σήμερα,
προκύπτει ότι στα τέλη με τις αρχές του έτους παρατηρείται σχετική
σταθερότητα. Κατά τους χειμερινούς και τους ανοιξιάτικους μήνες παρατηρείται
αύξηση των τιμών των μετοχών. Τους καλοκαιρινούς μήνες ανακόπτεται η άνοδος
και παρατηρείται σταθερότητα ή και διόρθωση των τιμών, η οποία συνεχίζει και
το φθινόπωρο.

Όμως, με βάση τις τιμές κλεισίματος κάθε τέλους εποχής (άνοιξη, καλοκαίρι,
φθινόπωρο, χειμώνας), συνέπεια ως προς την πορεία του Γενικού Δείκτη από το
1997 παρατηρείται μόνο το καλοκαίρι.

Συγκεκριμένα, τόσο το καλοκαίρι του 1997 όσο και το καλοκαίρι του 1998,
παρατηρείται πτώση του Γενικού Δείκτη κατά 9,83% και 16,04%, αντίστοιχα.

Η διαπίστωση αυτή δεν ισχύει, όμως, για το φετινό καλοκαίρι, καθώς τον Ιούνιο
αυξήθηκε κατά 18,18% και μέχρι τις 9 Ιουλίου κατά 5,88%.

Οι ειδικοί

Όπως τονίζουν οι ειδικοί, τα τελευταία δύο ή τρία χρόνια δεν είναι αρκετά,
αλλά και ενδεικτικά, για να μας οδηγήσουν σε συμπεράσματα σχετικά με την
εποχικότητα του Γενικού Δείκτη τιμών μετοχών στο Χρηματιστήριο. Σύμφωνα με
τους ίδιους, απαιτούνται παρατηρήσεις από περισσότερα χρόνια. Μερικοί αναλυτές
υποστηρίζουν ότι χρειάζονται παρατηρήσεις από περισσότερα από 10-20 χρόνια.
Αλλά και αυτή η περίπτωση δεν θα είναι ενδεικτική για την εποχικότητα, καθώς
σήμερα είναι σχεδόν τελείως διαφορετικοί οι λόγοι για τους οποίους αυξάνονται
ή μειώνονται οι τιμές στο Χρηματιστήριο.

Όπως άλλωστε έχει υποστηρίξει και σε δηλώσεις του ο πρόεδρος του
Χρηματιστηρίου κ. Σπύρος Κουνιάκης, η άνοδος των τιμών των μετοχών δεν έχει
καμία σχέση με την ευφορία στις αρχές της δεκαετίας του 1970 ή του 1990.

Τότε η άνοδος στηρίχθηκε σε διάφορες προσδοκίες των επενδυτών για την
οικονομία, οι οποίες, όπως φάνηκε από τις μετέπειτα διορθώσεις, δεν
επαληθεύθηκαν. Τα τελευταία, όμως, χρόνια, και κυρίως τα τελευταία δύο χρόνια,
η άνοδος των τιμών στο Χρηματιστήριο στηρίζεται στην προεξόφληση τής ένταξης
της Ελλάδας στην ΟΝΕ και αντικατοπτρίζει τη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών,
την πορεία της Σύγκλισης και τη μεγάλη αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

Συνεπώς, η σύγκριση των τεσσάρων εποχών του έτους για όλα αυτά τα χρόνια,
ίσως, μας οδηγούσαν σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Για τον λόγο αυτό άλλωστε, η
οποιαδήποτε εποχικότητα που παρετηρείτο τα προηγούμενα χρόνια, τελευταία
αρχίζει να μην είναι συνεπής, καθώς η βασική αιτία που καθορίζει την πορεία
του Χρηματιστηρίου είναι η αντίστοιχη πορεία της ελληνικής οικονομίας προς την
ένταξή της στην ΟΝΕ.

Βέβαια, πέραν της βασικής αιτίας που προεξοφλεί τελευταία η αγορά, υπάρχουν
και άλλοι παράγοντες που ισχύουν σε κάθε περίοδο. Οι παράγοντες που επηρεάζουν
γενικά το Χρηματιστήριο είναι η πορεία της ελληνικής αλλά και της διεθνούς
οικονομίας, η πορεία των επιχειρήσεων και τα πολιτικά γεγονότα. Για
παράδειγμα, αναφέρεται η κρίση που ξέσπασε πέρσι τον Αύγουστο στη Ρωσία, η
οποία οδήγησε σε πτώση των τιμών των μετοχών και στην Ελλάδα μέχρι και τα μέσα
του φθινοπώρου.

Η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το φθινόπωρο οι
τιμές των μετοχών διορθώνουν.

Παρ’ όλα αυτά, για αρκετούς επενδυτές και αναλυτές υπάρχει σχέση της
επενδυτικής συμπεριφοράς, της πορείας των τιμών των μετοχών και του τζίρου στο
Χρηματιστήριο σε κάθε εποχή του έτους. Και αυτό διότι υπάρχουν σταθεροί
παράγοντες, οι οποίοι συμβαίνουν κάθε συγκεκριμένη περίοδο, με αποτέλεσμα να
επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο το Χρηματιστήριο κάθε χρόνο.

Ο Ιούνιος

Ενδεικτικά αναφέρεται ο μήνας Ιούνιος, κατά τη διάρκεια του οποίου γίνονται
πολλές αποκοπές μερισμάτων. Καθώς, όμως, αποκόπτονται και διανέμονται τα
μερίσματα, γίνεται τεχνητή πτώση των τιμών των μετοχών, αφού πραγματοποιείται
προσαρμογή. Δηλαδή, οι τιμές των μετοχών διορθώνουν λόγω υπολογισμών και όχι
λόγω ρευστοποιήσεων. Αυτό, όμως, μπορεί να μη συμβεί, καθώς μπορεί εκείνον τον
μήνα να επενδυθούν περισσότερα χρήματα σε μετοχές, με αποτέλεσμα να
υπερσκελίσουν την τεχνητή πτώση από την αποκοπή των μερισμάτων. Μάλιστα,
ορισμένοι επενδυτές περιμένουν αυτή την περίοδο για να αγοράσουν μετοχές σε
καλύτερες τιμές.

Τα τελευταία χρόνια αυτό δείχνει ότι ισχύει. Για παράδειγμα, στα τέλη Μαΐου
του 1997, ο Γενικός Δείκτης ήταν στις 1.635,31 μονάδες, ενώ στα τέλη Ιουνίου
μειώθηκε στις 1.518,51. Στα τέλη Μαΐου του 1998, ο Γενικός Δείκτης ήταν στις
2.591,03 μονάδες και στα τέλη Ιουνίου είχε μειωθεί στις 2.365,45. Φέτος, όμως,
δεν συνέβη το ίδιο. Στα τέλη Μαΐου ο Γενικός Δείκτης ήταν στις 3.934,67
μονάδες και στα τέλη Ιουνίου υψηλότερα, στις 3.990.23. Είχε διορθώσει, όμως,
νωρίτερα, καθώς είχε φτάσει τις 3.897,33 μονάδες στις 23 Ιουνίου.

Ο Αύγουστος

Η καλοκαιρινή ραστώνη φαίνεται ότι μειώνει και το επενδυτικό ενδιαφέρον. Έτσι,
στα τέλη Ιουλίου του 1997, ο Γενικός Δείκτης ήταν στις 1.598,34 μονάδες, ενώ
στα τέλη Αυγούστου μειώθηκε στις 1.517,62. Αντίστοιχα, στα τέλη Αυγούστου του
1998 ο Γενικός Δείκτης είχε μειωθεί στις 2.175,53 μονάδες, έναντι 2.797,41
μονάδων στα τέλη Ιουλίου. Σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να σημειωθεί ότι
ξέσπασε η κρίση στη Ρωσία.

Ο Δεκέμβριος

Ο Δεκέμβριος συμπίπτει τόσο με τη λήξη του έτους όσο και με τη λήξη του
εξαμήνου κάθε έτους. Σε αυτές τις περιόδους οι θεσμικοί επενδυτές, τράπεζες
και ασφαλιστικές εταιρείες ­ καθώς μόνο σε αυτούς επιτρέπεται από τον νόμο ­
κάνουν τα λεγόμενα «γυρίσματα» για την καταγραφή κερδών στις λογιστικές τους
καταστάσεις εν όψει του τέλους του έτους.

Επίσης, τα «γυρίσματα», δηλαδή οι αγοραπωλησίες των ίδιων μετοχών, γίνονται
για την αποτίμηση της αξίας των χαρτοφυλακίων τους, αλλά και για την
ανασυγκρότησή τους εν όψει του τέλους του έτους και της αρχής της νέας
επενδυτικής περιόδου.

Αυτόν τον μήνα, παρουσιάζεται συνήθως μεγάλη αύξηση του τζίρου και μεγαλύτερες
διακυμάνσεις στις τιμές μετοχών μεγάλων εταιρειών ­ κυρίως τραπεζών και
ασφαλειών ­, που δεν συνηθίζονται γενικά σε άλλες περιόδους.

Το ίδιο, αλλά σε μικρότερο βαθμό, μπορεί να γίνεται και τον Ιούνιο, καθώς τότε
λήγει το πρώτο εξάμηνο του έτους.

Αυτόν τον μήνα ορισμένοι επενδυτές προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα «γυρίσματα»
των μετοχών και τα «διπλώματα» στις τιμές, ενώ προχωρούν σε νέες τοποθετήσεις
εν όψει της νέας επενδυτικής περιόδου.

Μελετώντας τον μήνα Δεκέμβριο τα τελευταία δύο χρόνια, παρατηρείται μικρή
αύξηση των τιμών των μετοχών, που ενισχύει την παραπάνω διαπίστωση.

Έτσι, στα τέλη Νοεμβρίου του 1997, ο Γενικός Δείκτης ήταν στις 1.474,02
μονάδες και στα τέλη Δεκεμβρίου αυξήθηκε στις 1.479,63. Αντίστοιχα, στα τέλη
Νοεμβρίου του 1998, ο Γενικός Δείκτης ήταν στις 2.511,82 μονάδες και στα τέλη
Δεκεμβρίου αυξήθηκε στις 2.737,55.