ΔΡΟΜΟΙ

Το πιο κυνικό…

… κείμενο των τελευταίων ετών μπορεί κανείς να διαβάσει στο καλοκαιρινό
τεύχος του αμερικανικού περιοδικού «Φόρεϊν Αφέαρς». Το έγραψε ο Έντουαρντ
Λούτβακ. Ειδικός σε θέματα διεθνούς στρατηγικής και γεωοικονομίας, υπηρέτησε
πιστά τις κυβερνήσεις του Ρήγκαν ως σύμβουλος στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας
και στα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας και είναι σήμερα συνεργάτης του
Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, ενός αμερικανικού «think tank». Μια
δυσάρεστη αλήθεια συχνά παραγνωρίζεται, γράφει στο άρθρο του που επιγράφεται
«Δώστε μια ευκαιρία στον πόλεμο». Μολονότι ο πόλεμος είναι μεγάλο κακό, έχει
ωστόσο μια μεγάλη αρετή: μπορεί και λύνει τις πολιτικές συγκρούσεις, οδηγώντας
στην ειρήνη. Αυτό συμβαίνει όταν όλοι οι εμπόλεμοι έχουν πια εξουθενωθεί ή
όταν ένας από αυτούς νικήσει οριστικά τον αντίπαλο.

Μετά την ίδρυση…

… του ΟΗΕ και την παγίωση της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων στο Συμβούλιο
Ασφαλείας, όμως, σπάνια οι πόλεμοι μεταξύ των μικρότερων δυνάμεων αφήνονται να
διατρέξουν τη φυσιολογική τους πορεία. Διακόπτονται πρόωρα, πριν ο αντίπαλος
«αναλωθεί». Επιβάλλεται ανακωχή, όπως στο Κοσσυφοπέδιο, που δίνει τη
δυνατότητα στους εμπολέμους να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους. Ίσως θα ήταν
καλύτερα, λέει ο Λούτβακ (φωτ.), αν οι μεγάλες δυνάμεις άφηναν τους μικρούς
πολέμους να «καίνε» ώσπου η φλόγα τους να σβήσει εντελώς. (Δεν λέει πως οι
μικροί πόλεμοι δεν θα γίνονταν καθόλου, αν οι μεγάλες δυνάμεις δεν άναβαν το
φυτίλι). Χαρακτηρίζει «διαστροφή» τη συστηματική προσπάθεια των διεθνών
οργανισμών να μετατρέψουν τον πόλεμο σε ειρήνη. Και δίνει το παράδειγμα της
Βοσνίας, όπου οι τρεις πρώην εμπόλεμοι παραμένουν με το δάχτυλο στη σκανδάλη,
σε μια χώρα διαιρεμένη. Αν ο ΟΗΕ βοηθούσε τον ισχυρό να συντρίψει οριστικά τον
αδύνατο, προτείνει, η ειρήνη θα ήταν εξασφαλισμένη.

Η παρέμβαση…

… θεσμών όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη
Συνεργασία στην Ευρώπη σε πολεμικές καταστάσεις είναι ανεδαφική. Μα στην
περίπτωση των μη κυβερνητικών ανθρωπιστικών οργανώσεων είναι και ολέθρια,
πιστεύει ο Λούτβακ. Γιατί στους καταυλισμούς τους, αυτές οι οργανώσεις
δημιουργούν καλύτερες συνθήκες ζωής για τους πρόσφυγες από εκείνες που υπήρχαν
στη χώρα προέλευσής τους και δεν επιστρέφουν ποτέ σε αυτήν. Έτσι, λέει ο
Λούτβακ (που εκεί, στην αυτάρεσκη σιγουριά της Αμερικής, φαίνεται να έχει
ξεχάσει τελείως τη ρουμανική του καταγωγή), αν σε κάθε ευρωπαϊκό πόλεμο στην
ιστορία παρενέβαινε ­ αν υπήρχε ­ ένας διεθνής οργανισμός, θα μπορούσαμε να
είχαμε σήμερα στην Ευρώπη γιγάντιους καταυλισμούς με εκατομμύρια Γαλάτες,
Βανδάλους και Βησιγότθους.

Με τις ανθρωπιστικές…

… παρεμβάσεις τους, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις εμποδίζουν συστηματικά την
οριστική νίκη ενός εκ των εμπολέμων, που θα έφερνε το τέλος του πολέμου. Έτσι,
πολλοί σύγχρονοι πόλεμοι γίνονται ενδημικές συγκρούσεις. Γι’ αυτό, ο ΟΗΕ θα
έπρεπε να αποθαρρύνει αυτές τις παρεμβάσεις αντί να τις ενθαρρύνει. Και κανείς
δεν θα έπρεπε να τις χρηματοδοτεί. Γιατί ο πόλεμος έχει τη δική του παράδοξη
λογική και μόνο αυτή μπορεί να φέρει την ειρήνη. (Επιτέλους, ο νόμος της
ζούγκλας απέκτησε τον θεωρητικό του. Και όλως τυχαίως είναι Αμερικανός: ο
Έντουαρντ Λούτβακ).