«Κύρος θα έχει πάντα ό,τι γράφεται»

«Δεν μπορώ να προβλέψω, κατά τα άλλα, ποια θα είναι η μοίρα του γραπτού
λόγου, που όλο και υποβαθμίζεται από την κυριαρχία της εικόνας, αυτής, που
εκτός των άλλων, σε πείθει να αποδεχθείς σαν δική σου επιλογή ό,τι επιλέγουν
άλλοι για σένα. Ανήκω, ωστόσο, σ’ εκείνους που πιστεύουν ότι κύρος θα έχει
πάντα ό,τι γράφεται».

Αυτή η προτελευταία παράγραφος από το νέο βιβλίο του Δημήτρη Γκιώνη «Έτσι κι
αλλιώς», που θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο, συνοψίζει, με τον ουσιαστικότερο
και συνάμα απλούστερο τρόπο, το νόημα του συνεδρίου που έλαβε χώρα στην Αρχαία
Ολυμπία το περασμένο Σαββατοκύριακο, με τον τίτλο «Τα νέα μέσα επικοινωνίας, η
γραφή και το βιβλίο στον 21ο αιώνα».

Η διημερίδα εγκαινίασε ταυτόχρονα και το Διεθνές Φεστιβάλ της Αρχαίας
Ολυμπίας, που δεν είναι ακόμα ένα φεστιβάλ μέσα στα τόσα, αλλά εκείνο που
προόρισται να γίνει, στα χρόνια που έρχονται, τουλάχιστον μέχρι τους
Ολυμπιακούς του 2004, πόλος έλξης των κάθε λογής εκδηλώσεων της Πολιτιστικής
Ολυμπιάδας, αφού όλοι προστρέχουν και μόνο στο μαγικό άκουσμα του τόπου, χωρίς
διλήμματα, στη βρυσομάνα του Ολυμπισμού.

Η Ουνέσκο το έθεσε υπό την αιγίδα της και ο Σάμαρανκ με τον ΥΠΠΕΞ Γιώργο
Παπανδρέου και τον υφυπουργό Ανδρέα Φούρα ανακοίνωσαν προχθές, στην έδρα της
Ουνέσκο στο Παρίσι, τη δημιουργία του μόνιμου παραρτήματος της Ολυμπιακής
Εκεχειρίας και των Ολυμπιακών Αγώνων των Νέων, νεοσύστατοι θεσμοί και οι δύο
με προοπτική διάρκειας ισοδύναμης των καθαυτό Ολυμπιακών Αγώνων.

Έτσι, το «χωριό» αρχαία Ολυμπία, που είναι σήμερα μία μάλλον θλιβερή προέκταση
του τουρισμού μιας χρήσεως του Μοναστηρακίου, θα αλλάξει όψη στα χρόνια που
έρχονται, θα μεταμορφωθεί «εκ βαράθρων» για ν’ αντέξει τη μοίρα του, που του
προόριζε ο κόσμος εδώ και 3.000 χρόνια.

Αν μάλιστα παρθεί σύντομα η απόφαση για το πού θα γίνει τελικά το κοντινότερο
αεροδρόμιο (Ανδραβίδα ή Άραξο) και μόλις το Inter City (το τρένο) το αγγίξει,
η πρόσβαση σ’ αυτό το «θεϊκό» μέρος θα έχει ευκολυνθεί.

Ευχόμαστε στη νέα δημοτική αρχή, που μοιάζει να διαθέτει την απαιτούμενη
ευαισθησία για τον πολιτισμό και για το περιβάλλον, καλή επιτυχία στο αληθινά
δύσκολο έργο της.

Κι ερχόμαστε στο καθαυτό συνέδριο. Υπήρχαν πολλοί καλεσμένοι. Ο καθένας έδωσε
τη δική του κατάθεση, ενώ η σούμα όλων που ειπώθηκαν (κι ελπίζω να καταλήξουν
σε ένα βιβλίο, αφού αυτός είναι, και κατά τον Μαλαρμέ, ο προορισμός του
κόσμου) συνοψίζεται στην αρχική παράγραφο…

Πιο αναλυτικά: υπήρξαν δύο συνέδρια σε ένα (πακέτο, όπως το λέν’ στη γλώσσα
της διαφήμισης). Οι μεν (Πιερ Βιντάλ-Νακέ, Νάνος Βαλαωρίτης, Νταν Ωλίκα)
μίλησαν περισσότερο για την αρχαιότητα, οι δε (Ρεζί Ντεμπρέ, Ντέρικ ντε
Κερκόφεν, Ζερόμ Μπεντέ, Λουσύ ντε Μπουτινί, Θεόδωρος Γεωργίου, Δημήτρης
Παπαλεξόπουλος, Κώστας Βεργόπουλος) αναφέρθηκαν στο καθαυτό θέμα του
συνεδρίου, τη σχέση δηλαδή της γραφής με τις νέες τεχνολογίες.

Τα στοιχεία

Ιδού τώρα μερικά από τα στοιχεία που έδωσε ο Ζερόμ Μπεντέ (υπεύθυνος ανάλυσης
και προγραμματισμού στην Ουνέσκο): «Γύρω στους 900.000 τίτλοι βιβλίων
παράγονται κάθε χρόνο στον κόσμο. Απ’ αυτούς, τα τρία τέταρτα (73,6%)
προέρχονται από τις αναπτυγμένες χώρες. Αποτελεί πρόοδο, φυσικά, το γεγονός
ότι το 1970 το ποσοστό αυτό έφτανε το 86,6%.

Αλλά συγκριτικά με την Αφρική, που αντιπροσωπεύει το 12,3% του πληθυσμού του
πλανήτη, η βιβλιοπαραγωγή ανέρχεται στο 1,5% της παγκόσμιας παραγωγής. Για την
Ασία, που αντιπροσωπεύει το 58% του πληθυσμού της Γης, η βιβλιοπαραγωγή είναι
το 24,9% της συνολικής του πλανήτη. Η Ευρώπη κατέχει το 46,7% της παγκόσμιας
βιβλιοπαραγωγής για ένα σύνολο πληθυσμού που δεν ξεπερνά το 10% των κατοίκων
της γήινης σφαίρας. Και οι ΗΠΑ το 11,8% για ένα 5,2% του παγκόσμιου πληθυσμού.
1 προς 10 είναι λοιπόν η απόσταση που χωρίζει τις βιομηχανοποιημένες χώρες από
εκείνες που βρίσκονται στον δρόμο της ανάπτυξης.

Στις δημόσιες βιβλιοθήκες 7 τίτλοι βιβλίων αντιστοιχούν στους χίλιους
κατοίκους στο Benin της Αφρικής, ενώ 7.226 τίτλοι για χίλιους κατοίκους της Φινλανδίας».

Μουσείο Αλφαβήτου

Ο Κερκόφεν επέλεξε σαν μέτρο της παγκόσμιας ακτινοβολίας του ελληνικού
πολιτισμού το ίδιο το αρχαίο ελληνικό αλφάβητο, που αποτελεί, μεταλλαγμένο στα
λατινικά, τη ραχοκοκαλιά του Διαδικτύου και πρότεινε την ίδρυση Μουσείου του
Αλφαβήτου στην ίδια αυτή αρχαία Ολυμπία, (αντίστοιχο με το Μουσείο των Αριθμών
που υπάρχει στην Κωνσταντινούπολη).

Τέλος, ο Ρεζί Ντεμπρέ αναλύοντας τη θεωρία του ότι το μέσο δημιουργεί το
μήνυμα, έκανε τη διάκριση ανάμεσα στην επικοινωνία και τη μετάδοση. Η
συ-ζήτηση είχε απ’ όλους το ίδιο ζητούμενο.

Πώς, δηλαδή, δεν θα επιστρέψουμε προς τους παρωχημένους φανατισμούς,
εθνικισμούς, θρησκευτικά παραληρήματα, ενώ τεχνολογικά πάμε ολοένα προς τα
μπρος. Και ποια εν τέλει η σχέση του καπνού, που πάει προς τα πίσω, με την
ατμομηχανή που τρέχει.

Σαν για να δώσει απάντηση στα ερωτήματα των συνέδρων, ένα όλβιο φεγγάρι, λίγο
μετά την πανσέληνο, ήρθε να φωτίσει το αίθριο του περίφημου μουσείου της
αρχαίας Ολυμπίας, όπου με τη συνοδεία της Μαρίας Μπιλντέα στην άρπα, η Βάσω
Παπαντωνίου σηματοδότησε με τη φωνή της και την ουσιαστική καλλιτεχνική έναρξη
αυτού του νέου διεθνούς φεστιβάλ.