Η τζαζ στη Νέα Ορλεάνη

Ήταν πριν από 104 χρόνια, ένα υγρό, καυτό, αποπνιχτικό βράδυ στις όχθες
του Μισισιπή, σε ένα μικρό κλαμπάκι στην κακόφημη συνοικία της Νέας Ορλεάνης,
που μαζεύτηκαν μαύροι μουσικοί από τις δύο πλευρές της πόλης: Αφρικανοί και
Κρεολοί. Οι πρώτοι είχαν βρεθεί στα βάθη του Αμερικανικού Νότου ακολουθώντας
το μονοπάτι της σκλαβιάς από τις ακτές της Αφρικής. Ζούσαν στα δυτικά της οδού
Κανάλ, ήταν φτωχοί και αμόρφωτοι, και παρ’ όλο που μόλις είχαν αποκτήσει την
ελευθερία τους δεν είχαν καθόλου κοινωνικά ή οικονομικά προνόμια. Οι μουσικοί
ανάμεσά τους είχαν μεγαλώσει με τα μπλουζ και τα γκόσπελ, τα οποία έπαιζαν από
μνήμης χωρίς να ξέρουν να διαβάζουν νότες. Οι Κρεολοί από την άλλη, ήταν μία
διαφορετική ιστορία. Μαύροι αλλά όχι σκλάβοι, μιλούσαν γαλλικά και ισπανικά
και είχαν έρθει από τις Δυτικές Ινδίες. Στη Λουιζιάνα είχαν μετακομίσει όταν
ήταν ακόμα υπό γαλλική και ισπανική κυριαρχία. Έγιναν Αμερικανοί όταν οι ΗΠΑ
αγόρασαν τη Λουιζιάνα το 1803. Κατείχαν ξεχωριστή θέση στα ανώτερα στρώματα
της τοπικής κοινωνίας, είχαν χρήματα και μόρφωση και ζούσαν στην αριστοκρατική
γαλλική συνοικία της πόλης, στα ανατολικά της οδού Κανάλ. Πολλοί από τους
Κρεολούς μουσικούς ήταν εκπαιδευμένοι στη Μουσική Ακαδημία του Παρισιού,
έπαιζαν στην Όπερα και σε σχήματα μουσικής δωματίου ή ηγούνταν των καλύτερων
ορχηστρών της υψηλής κοινωνίας της Νέας Ορλεάνης. Γνώριζαν σε βάθος τα μυστικά
της ευρωπαϊκής μουσικής, η τεχνική τους ήταν αλάνθαστη, το παίξιμό τους
ντελικάτο, οι πολιτιστικές και κοινωνικές τους αξίες πήγαζαν από την καρδιά
της αριστοκρατίας. «Απομνημόνευση και αυτοσχεδιασμός ήταν τα χαρακτηριστικά
των μουσικών της δυτικής όχθης. Μελέτη και άψογη εκτέλεση ήταν τα
χαρακτηριστικά των Κρεολών», Το μόνο που είχαν κοινό, οι δύο αυτές ομάδες,
ήταν το χρώμα του δέρματός τους. Όλα όμως άλλαξαν το 1894. Ένας νόμος
φυλετικού διαχωρισμού ανάγκασε τους Κρεολούς να μετακομίσουν στη «λάθος»
πλευρά της πόλης και να εξισωθούν με τους μαύρους αφρικανικής καταγωγής.
Μπορεί η διαταγή να ήταν καταστροφική για αυτούς, έμελλε όμως να αλλάξει την
ιστορία της μουσικής. Χάρη στη μουσική τους παιδεία, πήραν τα μουσικά ηνία της
γειτονιάς. Η μουσική συνάντηση των δύο πλευρών εκείνα τα αποπνιχτικά βράδια
του 1895 στις όχθες του θρυλικότερου ποταμού της Βόρειας Αμερικής και το
ανακάτεμα των ήχων της ευρωπαϊκής τεχνικής αρτιότητας, με την ελευθερία
έκφρασης των μπλουζ, του ραγκτάιμ και των σπίριτσουαλ γέννησαν την τζαζ της
Νέας Ορλεάνης. «Οι μουσικές σπίθες που πετάχτηκαν από τη σύγκρουση αυτών των
δύο διαφορετικών πολιτισμών την επόμενη δεκαετία άναψαν τη φλόγα της τζαζ»,
εξηγεί ο Λεν Γουέινστοκ, ιστορικός της τζαζ, σε μία έκθεσή του που
φιλοξενείται σε ένα υπέροχο site για τις καταβολές της πιο διάσημης
αμερικανικής μουσικής. Στο «Redhotjazz» εξερευνούνται με όλα τα πολυμέσα οι
πηγές της τζαζ, πριν από το 1930 (www.
redhotjazz. com). Αν αγαπάτε τον Λούις Άρμστρονγκ, την Μπίλι Χολιντέι, την
Μπέσι Σμιθ, τον Ντιούκ Έλινγκτον, την τζαζ της Ντίξιλαντ, μη διστάσετε να
περιπλανηθείτε για ώρες πολλές στις σελίδες που υμνούν την επιρροή τους στη
μουσική. Χρησιμοποιώντας φωτογραφίες, βίντεο, φιλμ του Μεσοπολέμου, κείμενα
και συνεντεύξεις γραμμένα από συγγραφείς, ιστορικούς και συλλέκτες δίσκων,
λεπτομερή βιογραφικά, αναλυτική βιβλιογραφία και δισκογραφία για όλους τους
πρωταγωνιστές της σκηνής εκείνης, και το εντυπωσιακότερο από όλα, πολλά
κομμάτια που προσφέρονται ολόκληρα για όλους τους καλλιτέχνες, ώστε να ακούτε
όσα διαβάζετε, το site μεταφέρει τους επισκέπτες σε ένα συναρπαστικό
εκπαιδευτικό οδοιπορικό στην καρδιά του Νότου των αρχών του αιώνα. Καλό ταξίδι…

Τα νέα

— –

Διαγωνισμό οnline με θέματα από την πολιτική ιστορία της Ελλάδας διοργανώνει
το site «Εκλογές και πολιτική» και χορηγό το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο
greekbooks.gr. Η συμμετοχή είναι δεκτή μέχρι τις 31 του μήνα (www. ekloges.gr).

— –

Ακόμα ένα γυναικείο περιοδικό ποικίλης ύλης κυκλοφόρησε στον ελληνικό
κυβερνοχώρο. Μετά το woman-today.gr, προστέθηκε το δεκαπενθήμερο fe-mail (www.fe-mail.gr).

— –

Το ποσό των 112 εκατομμυρίων δρχ. συγκέντρωσε η Swatch σε δημοπρασία πέντε
ρολογιών, σχεδιασμένα ειδικά για την περίσταση, που διοργάνωσε στο site της
(www. swatch. com). Τα χρήματα θα
διατεθούν στον αγώνα κατά του AIDS.