ΔΡΟΜΟΙ

Όταν ο μικρός…

… Μπένασιτς από το Νόβι Σαντ βγήκε έξω στον δρόμο για να παίξει μπάλα με
τους φίλους του, φορούσε άσπρα αθλητικά παπούτσια. Μα όταν ξαναγύρισε στο
σπίτι, τα παπούτσια του είχαν γίνει κατάμαυρα σαν πίσσα. Ευτυχώς, οι γονείς
του δεν τα έβαλαν με αυτόν, αλλά με το ΝΑΤΟ. Οι δρόμοι της πόλης μουλιάζουν σε
μαυριδερά λασπόνερα από τότε που βομβαρδίστηκε το διυλιστήριο, τον Μάιο.
Τριάντα δεξαμενές είχαν τυλιχτεί στις φλόγες, πνίγοντας την πόλη κάτω από
σύννεφα τοξικού καπνού, που οι βροχές τα «ξέπλυναν» στους δρόμους και στον
Δούναβη. Ακόμη και ο πυροσβεστικός αφρός που χρησιμοποιήθηκε για να σβήσει τη
φωτιά που έκαιγε έντεκα μέρες είναι μια οικολογική απειλή.

Την ίδια τύχη…

… είχαν και οι κάτοικοι του Πάντσεβο, κοντά στο Βελιγράδι, όταν
βομβαρδίστηκε ένα εργοστάσιο πετροχημικών και ένα εργοστάσιο επεξεργασίας
αζώτου. Με τρομακτικές συνέπειες. Το καρκινογόνο μονομερές βινυλοχλωρίδιο
(VHM) έφτασε σε θανατηφόρα επίπεδα, 10.600 φορές υψηλότερα από τα διεθνώς
αποδεκτά όρια ασφαλείας. Οι βροχές παρασύρουν το VHM και δηλητηριάζουν τη γη
και τις σοδειές. Οι αρχές φαίνεται πως κρύβουν την αλήθεια, γράφει το
αμερικανικό περιοδικό «Μάδερ Τζόουνς», ίσως γιατί δεν θέλουν να τρομάξουν τον
πληθυσμό ή ίσως γιατί δεν την γνωρίζουν σε όλη της την έκταση. Μια ελβετική
εταιρεία έχει προσφερθεί να δώσει στους Γιουγκοσλάβους τον κατάλληλο εξοπλισμό
για να κάνουν μετρήσεις.

Τα μέτρα…

… όμως που παίρνει η κυβέρνηση είναι ήδη ανησυχητικά. Η απαγόρευση του
ψαρέματος προδίδει ότι τα νερά του Δούναβη είναι μολυσμένα. Ποτέ δεν ήταν
βέβαια ιδιαίτερα καθαρά, αλλά τώρα έχουν επιβαρυνθεί από τεράστιες ποσότητες
αμμωνίας. Το νερό της βροχής προσθέτει σε αυτά βαρέα μέταλλα και υδράργυρο από
τις ΝΑΤΟϊκές βόμβες. Και όποτε φουσκώνει ο Δούναβης θα χύνει αυτά τα δηλητήρια
σε όλη τη Γιουγκοσλαβία και από εκεί στον βαλκανικό Νότο. Ο επιθεωρητής
Περιβάλλοντος της Σερβίας Σιμόν Μπαντσόφ προειδοποιεί τους κατοίκους των
περιοχών υψηλού κινδύνου να μη τρώνε ψάρια, αυγά και κρέας, ενώ Σέρβοι
επιστήμονες τους συμβουλεύουν να βράζουν το νερό πριν το πιουν. Στελέχη του
Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ έχουν ήδη στείλει από τη Γιουγκοσλαβία
έκθεση προς τον γενικό γραμματέα Κόφι Ανάν με την οποία επισημαίνουν τους
κινδύνους «για αποβολές, τερατογενέσεις, καθώς και για ανίατα νοσήματα του
νευρικού συστήματος και του ήπατος».

Μα και αλλού…

… όπως στο Κόστολατς, το Λαζάρεβατς, τη Νις, το Σμεντέρεβο και το Βελιγράδι,
από τον βομβαρδισμό μετασχηματιστών υψηλής τάσης έχει προκληθεί διαρροή της
εξαιρετικά τοξικής και καρκινογόνου ουσίας πιραλίνης, που ένα της λίτρο αρκεί
για να δηλητηριάσει τέσσερα εκατομμύρια λίτρα νερό. Το γερμανικό τμήμα του
Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) χαρακτηρίζει ιδιαίτερα μολυσμένες
περιοχές της εκβολές του Δούναβη και τη Μαύρη θάλασσα. Στην Κούλα και το
Μπελογκράντσικ της Βουλγαρίας, κοντά στη Γιουγκοσλαβία, τα λουλούδια στα
οπωροφόρα δέντρα πέφτουν πριν «δέσουν» καρπό, ύστερα από τον βομβαρδισμό
εργοστασίου λιπασμάτων στο Πράχοβο. Πρωτοφανείς αλλεργίες καταγράφουν οι
παιδίατροι κοντά στο Βελιγράδι. Είναι από έντομα που κουβαλούν το δηλητήριο
που έχυσαν πάνω από τη Γιουγκοσλαβία τα αεροπλάνα του ΝΑΤΟ.