ΠΡΟΣΩΠΑ «Ρακοσυλλέκτης της λογοτεχνίας»

Ο Βενσάν Σαφρά έπαιρνε τα απούλητα των εκδοτών για τα παιδιά των προαστίων·
μετά επινόησε το βιβλίο των 200 δραχμών.

Βενσάν Σαφρά. «Το διάβασμα θα σώσει τον κόσμο»

«Το διάβασμα θα σώσει τον κόσμο», προφητεύει ο 38χρονος Σαφρά, που επί είκοσι
χρόνια ζούσε χωρίς να διαβάζει, μέχρι που ανακάλυψε πως με τον Μπαλζάκ
μπορούσε να συναντά υπουργούς και βουλευτές, με τον Τολστόι τον τσάρο της
Ρωσίας και τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Γιος ενός «ούτε πλούσιου ούτε φτωχού»
γουναρά, θέλησε τότε να γίνει συγγραφέας, αλλά του έλειπαν η έμπνευση και η
τεχνική. «Εκπαιδεύτηκα για καιρό, όπως ο Φλωμπέρ, αλλά στην περίπτωσή μου δεν
έγινε τίποτε», λέει στη «Λιμπερασιόν». Τύπωσε τότε σε μια όφσετ γραφείου
κλασικούς συγγραφείς σε μέγεθος πακέτου τσιγάρων, «αλλά οι βιβλιοπώλες δεν τα
ήθελαν, κλέβονταν πολύ εύκολα». Κι έτσι ανακάλυψε τα απούλητα των εκδοτών.

«Θα δώσω βιβλία στα υποβαθμισμένα προάστια, σε ανθρώπους που δεν αγοράζουν,
δεν θα χάσετε πωλήσεις», έλεγε στους εκδότες. Και άρχισε να μοιράζει τα βιβλία
πόρτα-πόρτα. Ανακάλυψε τις οικογένειες στις οποίες οι γονείς δεν ξέρουν να
διαβάζουν, αλλά παίρνουν ένα βιβλίο για να το έχουν αργότερα τα παιδιά. Και
την ανισότητα στο διάβασμα μεταξύ των εφήβων ­ τα αγόρια δεν διαβάζουν, τα
κορίτσια ναι. Πως ανάμεσα στον Ντίσνεϋ και σε μια καλή ιστορία, οι
περισσότεροι παίρνουν τον Ντίσνεϋ ­ άρα στην αρχή πρέπει να προσφέρεις τον
Μίκυ. «Οι άνθρωποι προσβάλλονται όταν τους λένε πως δεν διαβάζουν», λέει ο
Βενσάν, «γι’ αυτό με δέχονται καλά. Είναι ευχαριστημένοι να έχουν βιβλία σπίτι
τους». Επιπλέον ήταν τσάμπα, κάλυπτε τα έξοδά του με μια συμμετοχή του δήμου,
ένα φράγκο (50 δρχ.) το βιβλίο.

Αλλά η ανταπόκριση των εκδοτών δεν ήταν αυτή που περίμενε. «Αν διακόψω το
γεύμα τους για να ζητήσω βιβλία για τα παιδιά των προαστίων, δεν καταφέρνω
τίποτε. Δεν έχουν κανένα συμφέρον να το κάνουν. Πριν πίστευα πως οι εκδότες
υπήρχαν για να περνούν την κουλτούρα στους ανθρώπους. Αλλά τελικά υπάρχουν για
να κερδίζουν χρήματα…». Το καλοκαίρι του 1996 έμεινε χωρίς βιβλία και
αποφάσισε ν’ αλλάξει επάγγελμα και να γίνει εκδότης.

Ίδρυσε μια εταιρεία με τον πατέρα του, αγόρασε ένα μινιβάν και υπολόγισε ότι
μπορεί να εκδίδει βιβλία και να πουλάει τέσσερα φράγκα (200 δρχ.) έκαστο. Ένα
τυπογραφείο πήρε το ρίσκο και του παρέδωσε 400.000 βιβλία χωρίς να ζητήσει
δεκάρα: «Σε τρεις μήνες τους είχα πληρώσει και παρήγγειλα άλλες 400.000
αντίτυπα». Σήμερα ο Βενσάν συνεχίζει να πουλάει πόρτα-πόρτα μια σαρανταριά
τίτλους προς 200 δραχμές το βιβλίο. «Θα ήταν καλά αν οι άνθρωποι διάβαζαν»,
λέει ο Σαφρά. «Θα τα κατάφερναν καλύτερα στη ζωή τους, ίσως να μην έχαφταν όλα
όσα τους λένε, θα είχαν ιδέες δικές τους. Ακόμη κι ένας Ντίσνεϋ σε κάνει να σκεφτείς».