ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΤΑΒΟΥΚΑΣ Τα παιδιά δεν έχουν κίνητρα

Δίπλα στην προσωπογραφία του, που βρίσκεται πριν από την κρεβατοκάμαρα

ΑΠΟ τα αγαπημένα παιδιά του ελληνικού μπάσκετ ο Κώστας Παταβούκας. Ο αθλητής
που έμαθε πάνω απ’ όλα να «φιλοσοφεί» τα πράγματα. Γι’ αυτό και αποδείχθηκε
σωστός στις επιλογές του. Οι χαρακτηρισμοί που του αρμόζουν ποικίλλουν.
Αθόρυβος (δεν προκαλεί ποτέ με τη συμπεριφορά του), σοβαρός (γελάει μόνο αν
ακούσει κάτι έξυπνο), κλειστός (τα κρατάει όλα για τον εαυτό του), μετρημένος
(προτιμά να μη δίνει πολλά δικαιώματα). Πολλοί είναι αυτοί που θεωρούν τον
Κώστα «ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο», όμως δεν έχουν έτσι τα πράγματα. Σίγουρα
δεν έχει εχθρούς. Αλλά δεν έχει και πολλούς καλούς φίλους. Άλλωστε, ο πιο
κοντινός φίλος του είναι ο… σκύλος του!

Ο Παταβούκας ξεκίνησε το μπάσκετ από τα Εξάρχεια. «Όπως όλα τα παιδιά, παίζαμε
στη γειτονιά μας, κυρίως ποδόσφαιρο και βόλεϊ. Ωραία χρόνια τότε. Δεν μας
ένοιαζε τίποτα. Κάποια στιγμή ήρθε ένας κύριος και μάζεψε όλους τους
πιτσιρικάδες της γειτονιάς. Ήταν ο Αντρέας Μαζαράκης. Αυτό κι αυτό, μας είπε.
Πρότεινε να γραφτούμε στην ομάδα μπάσκετ του Αστέρα Εξαρχείων. Τότε ήμουν 14
χρόνων. Σιγά σιγά όλα πήραν τον δρόμο τους. Βέβαια, οι γονείς μου ήθελαν πάνω
απ’ όλα να σπουδάσω. Δεν ήταν ιδιαίτερα ευκατάστατοι και το έργο τους ήταν
δύσκολο. Είχαν να μεγαλώσουν τέσσερα αγόρια. Η αγάπη μου ήταν το μπάσκετ.
Έκανα συχνά κοπάνες από το σχολείο και πήγαινα στις προπονήσεις του
Παναθηναϊκού στον “τάφο του Ινδού”. Έβλεπα τον Κορωναίο και τον Στεργάκο και
τους θαύμαζα. Ευχόμουν μια μέρα να γίνω σαν κι αυτούς».

Το βιβλίο δίνει άλλη διάσταση στη ζωή του Κώστα Παταβούκα

Και τα κατάφερε. Η δικαίωση τελικά ήρθε. Η ΑΕΚ ήταν αυτή που χτύπησε πρώτη την
πόρτα του Παταβούκα. «Με διεκδικούσε και ο Παναθηναϊκός, αλλά η πρόταση της
ΑΕΚ ήταν καλύτερη. Οι “πράσινοι” ενδιαφέρθηκαν περισσότερο για τον
Φραγκισκάτο. Ήταν πρωτόγνωρη εμπειρία για μένα. Θα αγωνιζόμουν στη μοναδική
ελληνική ομάδα με ευρωπαϊκό τρόπαιο. Έδειξαν εμπιστοσύνη στο πρόσωπό μου κι
εγώ φρόντισα να μην τους διαψεύσω. Ήμουν πολύ διστακτικός διότι είχα
συμπαίκτες ιερά τέρατα όπως τον Κόντο, τον Φώτση, τον Γκέκο. Μου φέρθηκαν
καλά, αλλά δεν έπαιρνα μέρος στις πλάκες τους, διότι ήμουν νέος».

Ο δάσκαλος Τσόσιτς

Ο Παταβούκας δεν αποφεύγει να κάνει λόγο ­ όπου σταθεί κι όπου βρεθεί ­ για
τον δάσκαλό του στην ΑΕΚ, αείμνηστο Κρέζιμιρ Τσόσιτς. «Δεν ήταν προπονητής.
Ήταν δάσκαλος! Τον ενδιέφερε πάνω απ’ όλα το ήθος του αθλητή και όχι η απόδοσή
του. Ήταν κύριος με όλη τη σημασία της λέξεως. Η καθημερινή επαφή μαζί του μου
έδωσε πολλά. Του άρεσε η παρέα. Άφηνε στην άκρη τα προβλήματά του και
συζητούσαμε. Ήταν δεμένος με όλη την ομάδα. Δυστυχώς, δούλευε κάτω από
απαράδεκτες συνθήκες. Αλλά έκανε υπομονή».

Η μεταγραφή στον Παναθηναϊκό άργησε, αλλά τελικά ήρθε. Κάλλιο αργά παρά ποτέ.
Ο ίδιος βρισκόταν σε ώριμη μπασκετική ηλικία για να αντεπεξέλθει στους στόχους
της νέας του ομάδας. Αποχώρησε από την ΑΕΚ πικραμένος: «Δεν ήθελα άλλο την
ΑΕΚ. Δεν είχαν τις προοπτικές που ήθελα. Μας είχαν απλήρωτους για μεγάλο
χρονικό διάστημα και δουλεύαμε σε απαράδεκτες συνθήκες. Η νοοτροπία της
διοίκησης ήταν απαράδεκτη. Μας κορόιδευαν!»

«Οι παίκτες της Εθνικής θέλουν αλλά δεν μπορούν», τονίζει ο Κώστας Παταβούκας στον συντάκτη της «ΟΜΑΔΑΣ», Πάτροκλο Πανανίδη

Όταν τον ρωτάμε για την εικόνα της Εθνικής στο Ευρωμπάσκετ, χαμηλώνει το
βλέμμα του. Και δείχνει θλιμμένος, όχι όμως αμήχανος. Έχει τη δική του γνώμη.
Και ξαφνικά γίνεται «χείμαρρος»: «Δυστυχώς, αυτά τα παιδιά δεν έχουν κίνητρα.
Ίσως δεν έχουν καταλάβει το νόημα τού να παίζεις με τα χρώματα της χώρας σου.
Δεν λέω, προσπαθούν. Όμως, δεν μπορούν! Πρέπει να συμπέσουν πολλά πράγματα για
μια επιτυχημένη πορεία. Λένε συνέχεια ότι το ’87 κατέκτησε το πρωτάθλημα ο
Γκάλης. Μα ο Γκάλης ήταν από το ’80 στην Εθνική. Τι έκανε τότε; Και οι
προπονητές επίσης θέλουν να προσφέρουν. Κι αυτοί δεν μπορούν. Ο Γιαννάκης δεν
έπρεπε να αναλάβει την Εθνική. Δεν σημαίνει ότι επειδή έπαιζε μπάσκετ τόσα
χρόνια έμαθε και να κοουτσάρει. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο».

Και «ξεσπαθώνει» για το θέμα «παίζω για τη φανέλα»: «Ας μη γελιόμαστε. Ουδείς
παίζει για τη φανέλα. Και πιο παλιά που λένε ότι τα χρόνια εκείνα ήταν πιο
αγνά από σήμερα, μπορεί να μην υπήρχαν τεράστια ποσά, όμως οι αθλητές έπαιρναν
ανταλλάγματα. Μπορεί να ήταν ένα αυτοκίνητο, ένα σπίτι, τα οποία ήταν πολύ
χρήσιμα εκείνη την εποχή. Γενικά, όταν είσαι μέσα στο γήπεδο παίζεις όσο
καλύτερα μπορείς. Δεν σκέφτεσαι ούτε χρήματα, ούτε ανταλλάγματα. Μόνο να
βάλεις την μπάλα στο καλάθι».

Δεν θα έπαιρνα τον Ιωαννίδη

Στον καναπέ του σπιτιού του ηρεμεί και απολαμβάνει τις περισσότερες ώρες του

Ρωτάμε τη γνώμη του για τον Γιάννη Ιωαννίδη. Ξεχνάει προς στιγμήν το κεφάλαιο
«εθνική ομάδα» και χαμογελάει με νόημα: «Ικανότατος προπονητής και η πιο
αξιόπιστη λύση. Χρήσιμο εργαλείο για κάθε ομάδα. Ωστόσο, αν ήμουν πρόεδρος δεν
θα τον έπαιρνα στην ομάδα μου. Και αυτό διότι δεν συμφωνώ με την τακτική που
ακολουθεί. Ποια είναι αυτή; Το κυνήγι της νίκης με κάθε μέσο…».

Δείχνει να ενοχλείται όταν η κουβέντα πηγαίνει στον γάμο. «Αυτό είναι απόφαση
στιγμής. Πρέπει να βρω τον κατάλληλο άνθρωπο για να προχωρήσω. Ο γάμος είναι
τεράστιο βήμα. Η οικογένεια έχει ευθύνες και πρέπει να είμαι έτοιμος για κάτι
τέτοιο», υποστηρίζει και κοιτάζει αμήχανα προς τη μεγάλη βεράντα που έχει θέα
το κέντρο της πρωτεύουσας. Φαίνεται, πάντως, ότι δεν θέλει να μιλάει και πολύ
για το συγκεκριμένο κεφάλαιο. Ίσως πραγματικά δεν είναι ακόμα έτοιμος για τόσο
μεγάλο βήμα…

Μ’ αυτά που ακούω απομακρύνομαι από την Εκκλησία

Η σχέση του Κώστα Παταβούκα με το βιβλίο είναι γνωστή. Το ανοίγει και
«δραπετεύει» από τις έννοιες, το άγχος, την καθημερινότητα. Όπως λέει και ο
ίδιος, «αποτελεί μια άλλη διάσταση στη ζωή του ανθρώπου». Σπίτι του, τα ράφια
στις βιβλιοθήκες έχουν «ξεχειλίσει» από αγαπημένα συγγραφικά έργα. Και σίγουρα
έχει φροντίσει να αποκομίσει κάτι από αυτά.

«Πάντα είχα καλές σχέσεις με το βιβλίο. Είναι όλος ο κόσμος για μένα. Μια άλλη
διάσταση που ανοίγει το μυαλό και το βοηθάει να σκέπτεται πιο βαθιά και
λογικά. Στην Μπολόνια, όπου αγωνίστηκα ένα χρόνο, πέρασα όμορφα λόγω του
πνεύματος που επικρατούσε από τα πολλά Πανεπιστήμια. Ο κόσμος είχε
διαφορετικές απόψεις και συναντούσες άλλα πράγματα. Μου φέρθηκαν πολύ καλά και
το αναγνωρίζω», τονίζει αναπολώντας τη χρονική περίοδο ’96-’97.

Ο Παταβούκας δεν είναι σαν όλους τους αθλητές. Προσέχει τι λέει και πώς το
λέει. Σπάνια εκνευρίζεται. Και φροντίζει να φιλοσοφεί γενικά τη ζωή: «Σημασία
έχει να κάνεις αυτό που αγαπάς και σε ευχαριστεί περισσότερο. Να το νιώθεις.
Να είσαι δημιουργικός. Δεν είναι σίγουρο ότι κάποιος θα ασχοληθεί στη ζωή του
με αυτό που προτιμάει. Θα κάνει, όμως, τα πάντα για να το καταφέρει. Πρέπει να
αισθανόμαστε πλήρεις ως άνθρωποι. Όχι κενοί. Και να γνωρίζουμε ότι όλα
στηρίζονται στην ισορροπία και το μέτρο».

Πιο συνειδητοποιημένες είναι οι απόψεις του για τα θρησκευτικά θέματα: «Είναι
ανάγκη για τον άνθρωπο αυτή η ανώτερη δύναμη. Παρ’ όλα αυτά, διαφωνώ έντονα
για τον τρόπο που εκφράζεται. Δεν είμαι υποχρεωμένος να ακολουθήσω τον
Χριστόδουλο και τον κάθε Αρχιεπίσκοπο ή να ανάψω κερί στην εκκλησία για να
επικοινωνήσω με τον Θεό. Αυτό μπορεί να γίνει οπουδήποτε. Υπάρχουν και άλλες
δίοδοι για να αγγίξουμε την υπέρτατη δύναμη. Πιο μικρός είχα καλύτερη σχέση με
την Εκκλησία, όμως με αυτά που ακούω απομακρύνομαι. Έχουν πλουτίσει πολλοί με
τα θρησκευτικά θέματα…».

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ

Στο ματς με τον Ολυμπιακό δεν υπήρχε αύριο

Η μουσική ανήκει στα πάθη του και ο Παταβούκας φροντίζει να επιμελείται τακτικά τα CD του

ΗΜΕΤΑΓΡΑΦΗ του Κώστα Παταβούκα στον Παναθηναϊκό ήταν όνειρο ζωής για εκείνον.
Κάτι που ήθελε από μικρός. Δεν το έκρυβε. Μια νέα εμπειρία. Ο Κώστας έχει
περάσει πολλά φορώντας το «τριφύλλι». Χαρές, λύπες, χτυποκάρδια. Και σίγουρα η
πράσινη φανέλα αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο στη ζωή του. Δεν αισθάνθηκε ποτέ,
όμως, σαν τη «μύγα μες στο γάλα». Δεν ήταν πρωτάρης. Είχε αγωνιστεί στην ΑΕΚ
και δεν ήταν καινούργιος στην πιάτσα.

«Στον Παναθηναϊκό αντιμετώπισα επαγγελματικό κλίμα. Άλλο επίπεδο. Και αυτό
οφείλεται στον Παύλο Γιαννακόπουλο, ο οποίος αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο για
τον Παναθηναϊκό. Έντιμος άνθρωπος. Αγαπάει την ομάδα και δεν τη βλέπει σαν
επιχείρηση. Δημιούργησε νέα πρότυπα στο ελληνικό μπάσκετ».

­ Γενικά τι σου έμεινε όλα αυτά τα χρόνια στον Παναθηναϊκό;

«Θέλει ερώτηση; Το πρωτάθλημα στο ΣΕΦ. Ήταν μια νίκη με πολλές σημασίες. Κάτι
σαν ξέσπασμα. Αξέχαστο! Δουλέψαμε πολύ πάνω στον Ολυμπιακό. Και καταλάβαμε ότι
οι αδυναμίες μας ήταν λιγότερες από τις δικές τους. Όταν μείναμε πίσω στο
σκορ, στα πρώτα λεπτά, το υποσυνείδητο μάς υπέδειξε ότι δεν υπήρχε αύριο. Ό,
τι ήταν να κάνουμε θα το κάναμε τώρα. Αυτό ήταν αρκετό. Επιτέλους, δικαιωθήκαμε!».

­ Ποιον ξεχώρισες περισσότερο απ’ όσους συμπαίκτες είχες;

«Ο καθένας είχε τα δικά του χαρίσματα και τις δικές του ιδιοτροπίες. Εγώ
συγκράτησα τρεις. Τους Βράνκοβιτς, Ουίλκινς, Ράντζα. Ο Στόικο ήταν η ψυχή της
ομάδας. Πονούσε τη φανέλα. Ήταν πρόθυμος να θυσιαστεί για τον Παναθηναϊκό και
μπράβο του. Παράδειγμα προς μίμηση. Όποτε χάναμε, προτιμούσε να απομονωθεί και
πολλές φορές έκλαιγε. Ο Ντομινίκ ήταν ο ηγέτης που χρειαζόταν η ομάδα. Γνώριζε
ότι τον αμφισβητούσαν και για αυτό είχε πεισμώσει. Στα δύσκολα, φώναζε να του
δώσουν την μπάλα. Ο Ντίνο ήταν πιο επαγγελματίας απ’ όλους. Αγωνιζόταν καθαρά
για τον μισθό του. Δεν τον ένοιαζε αν κέρδιζε ή έχανε η ομάδα. Ήθελε να παίζει
το μπάσκετ του και τίποτα παραπάνω. Όμως, τον ενοχλούσε η συμπεριφορά του
κόσμου και ξέσπαγε πολλές φορές στα αποδυτήρια».

­ Είχε ευθύνες το περιβραχιόνιο του αρχηγού;

«Καθαρά τυπική υπόθεση. Για μένα ήταν μπελάς. Αυτά που λένε ότι εμπνέεις
περισσότερο σεβασμό δεν ισχύουν. Η δουλειά του αρχηγού είναι να υπογράφει τις
ενστάσεις. Πολλοί ήταν αυτοί που με συμβούλεψαν μόλις αποσύρθηκα να γίνω
προπονητής. Αυτό αποκλείεται! Το επάγγελμα είναι ψυχοφθόρο και δεν πρόκειται
να συμβιβαστώ με κανέναν».