Σπίτια-δηλητήριο για τα παιδιά

Είναι αόρατες και άοσμες, κρύβονται στα πιο απίθανα μέρη, πάνω στα λούτρινα
παιχνίδια των παιδιών, στο μαξιλάρι ή στο σεντόνι τους και τα… δηλητηριάζουν
ακόμη κι όταν αυτά κοιμούνται.

Οι χημικές ουσίες από τα εντομοκτόνα και τα αποσμητικά χώρου απλώνουν την
επικίνδυνη δράση τους ύπουλα, εκθέτοντας την υγεία των παιδιών σε σοβαρότατους
κινδύνους. Πρόσφατες έρευνες καταδεικνύουν πως τα τοξικά και χημικά που
αναπνέουν από τα ­ αθώα κατά τα άλλα ­ αρκουδάκια και μαξιλάρια, ξεπερνούν
μέχρι και 100 φορές τα όρια ασφαλείας. Σ’ αυτή την αόρατη απειλή οφείλονται
συνήθως μυστηριώδη συμπτώματα, όπως ζαλάδες, αιφνίδιες αλλαγές στη διάθεση
ακόμη και παροξυσμοί. Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν πως τα παιδιά ηλικίας
από τριών έως έξι ετών είναι πολύ πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν τις επικίνδυνες
επιπτώσεις υψηλών δόσεων μιας χημικής ουσίας που ονομάζεται chlorpyrifos και η
οποία χρησιμοποιείται ως εντομοαπωθητικό σε μια σειρά από αντίστοιχα προϊόντα,
σε εκατομμύρια νοικοκυριά, στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον κόσμο. Στη χώρα
μας, όπως εξηγεί η κ. Ηλέκτρα Βαλτή – Χηνιάδου, παιδίατρος, αναπληρώτρια
διευθύντρια στο Κέντρο Δηλητηριάσεων, τα απορρυπαντικά, τα εντομοκτόνα και
γενικότερα τα είδη οικιακής χρήσεως αποτελούν τη δεύτερη κυριότερη αιτία
δηλητηριάσεων μετά τα φάρμακα, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%. «Ωστόσο,
περιπτώσεις δηλητηρίασης από την εισπνοή αόρατων χημικών ουσιών, αν και έχουν
καταγραφεί, είναι σαφώς λιγότερες».

Σύμφωνα με την κ. Βαλτή – Χηνιάδου, η χρήση των εντομοκτόνων σε σπρέι στη χώρα
μας είναι μειωμένη, ωστόσο οι κίνδυνοι από οργανοφωσφορικές ουσίες, όπως η
chlorpyrifos, είναι σημαντικοί. Η ασφαλής δόση του συγκεκριμένου χημικού έχει
καθοριστεί στα τρία μικρογραμμάρια (ένα μικρογραμμάριο ισοδυναμεί με ένα
εκατομμυριοστό του γραμμαρίου), ωστόσο η μελέτη των Αμερικανών έδειξε πως τα
παιδιά κινδυνεύουν να εισπνέουν περί τα 365 μικρογραμμάρια την ημέρα! Αυτού
του είδους οι οργανοφωσφορικές ενώσεις έχουν κατηγορηθεί πως προκαλούν ναυτίες
ή ακόμη και γενετικές ανωμαλίες και πως επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Rodger των ΗΠΑ κατέληξαν στο συμπέρασμα πως
παραμένουν στους χώρους του σπιτιού, ακόμη και δύο εβδομάδες μετά τον ψεκασμό,
αφού απορροφώνται από τα χαλιά, τα υφάσματα των καναπέδων και, ιδιαίτερα, τα
μαξιλάρια και τα μαλακά παιχνίδια των παιδιών. Η παρουσία και μόνο των τοξικών
αυτών ουσιών εκθέτουν τα παιδιά σε μακροχρόνια δόση που ισοδυναμεί με 208
μικρογραμμάρια ανά κιλό, αν όμως ένα παιδί βάλει το χέρι του στο στόμα, η δόση
αυξάνεται αυτομάτως στα 365 μικρογραμμάρια.

Τα παιδιά αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερους κινδύνους δηλητηρίασης απ’ ό,τι οι
μεγάλοι, λόγω του ότι αναπνέουν ποσότητα αέρα πολύ μεγαλύτερη από το σωματικό
τους βάρος, και συνεπώς εισπνέουν μεγαλύτερη ποσότητα χημικών.

Το 90% των δηλητηριάσεων μέσα στα διαμερίσματα

Το σπίτι κάθε άλλο παρά «ασφαλές καταφύγιο» είναι για τα παιδιά. Στη
συντριπτική τους πλειονότητα, ποσοστό 90%, οι παιδικές δηλητηριάσεις
συμβαίνουν μέσα στο σπίτι.

Όπως εξηγεί η αναπληρώτρια διευθύντρια του Κέντρου Δηλητηριάσεων κ. Ηλέκτρα
Βαλτή – Χηνιάδου, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα, τα παιδιά περνούν πολλές ώρες
μέσα στο διαμέρισμα και αναζητούν διέξοδο στην περιέργειά τους στα αντικείμενα
που κρύβονται στα ντουλάπια.

Σύμφωνα με τη στατιστική επεξεργασία των περιπτώσεων παιδικών δηλητηριάσεων
που φτάνουν ως το Κέντρο, στο 31% αιτία είναι εντομοκτόνα, απορρυπαντικά και
άλλα είδη οικιακής χρήσεως και στο 10% είναι αρώματα και καλλυντικά.

Σύμφωνα με την κ. Βαλτή, οι ώρες που συνήθως σημειώνονται τα κρούσματα αυτά
είναι από τις εννέα ως τις 10 το πρωί και από τις τέσσερις ως τις επτά το βράδυ.

Τη μόνη «σανίδα σωτηρίας» για τα παιδιά την κρατούν στα χέρια τους οι γονείς
και δεν είναι άλλη από τα προληπτικά μέτρα που θα πρέπει να λαμβάνουν κάθε
φορά που ψεκάζουν το σπίτι με εντομοκτόνα ή αποσμητικά χώρου. Όπως τονίζει η
κ. Χρύσα Τζουμάκα – Μπακούλα, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Παιδιατρικής στην
Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, «οι γονείς θα πρέπει να ψεκάζουν τους
χώρους του σπιτιού μόνο όταν λείπουν τα παιδιά και αμέσως μετά να ανοίγουν τα
παράθυρα και να αφήνουν τον χώρο να αεριστεί πλήρως.

Και επειδή οι χημικές αυτές ουσίες επικάθονται πάνω στα παιχνίδια, στα
κρεβάτια, στα μαξιλάρια ή ακόμη και στα ρούχα των παιδιών, καλό θα είναι να
υπάρχει πρόνοια και όλα τα αντικείμενα με τα οποία έρχονται σε επαφή τα παιδιά
καλύπτονται με ένα νάιλον ή με ένα αδιάβροχο πανί».