Όλοι νίπτουν τας χείρας τους για τις μίζες

Ρόλο Πιλάτου επιλέγουν κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση για την
υπόθεση της μίζας που φέρεται να δόθηκε το 1993 σε 4 Έλληνες από την
αμερικανική εταιρεία Λίτον για την αγορά του συστήματος αυτοπροστασίας των
αεροσκαφών F-16.

Τα ερωτηματικά που είχαν στελέχη της Αεροπορίας και βουλευτές του ΠΑΣΟΚ το ’93 για τα ραντάρ απασχόλησαν πολλές φορές τίς σελίδες των «ΝΕΩΝ»

Οι μεν κυβερνώντες εκείνη την εποχή που χειρίστηκαν την υπόθεση κ.κ. Κ.
Μητσοτάκης και Γ. Βαρβιτσιώτης απέφυγαν να αναφερθούν στην ουσία και ζήτησαν
να διερευνηθεί η υπόθεση από τη Δικαιοσύνη, η δε σημερινή κυβέρνηση όχι μόνο
απέφυγε να πάρει θέση η ίδια, αλλά περιορίστηκε να συστήνει σε «όποιον
πιστεύει ότι έχει κάτι μεμπτό» για την υπόθεση να απευθυνθεί στις δικαστικές
αρχές. Τη στιγμή μάλιστα που βουλευτές της κυβερνητικής παράταξης, όταν ήταν
σε εξέλιξη η προμήθεια το 1992-93, είχαν «βομβαρδίσει» την κυβέρνηση της Ν.Δ.
με ερωτήσεις στη Βουλή για μεμπτά σημεία της υπόθεσης.

Παράνομες προμήθειες

Το θέμα ανέκυψε τις προάλλες από δημοσίευμα των «Νιου Γιορκ Τάιμς», σύμφωνα με
το οποίο η εταιρεία ελέγχεται δικαστικά διότι πλήρωσε παρανόμως προμήθεια σε 4
Έλληνες αντζέντηδες (agents) προκειμένου να κερδίσει (όπως έγινε) το συμβόλαιο
ύψους 150 εκατ. δολαρίων. Η προμήθεια φέρεται να είναι 12 εκατ. δολάρια και
στα βιβλία της εταιρείας έχει καταγραφεί ως «άλλα απευθείας έξοδα» και ως
«εξωτερικές υπηρεσίες κομπιούτερ».

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ύψος της προμήθειας (σχεδόν 4 δισ.) που καταβλήθηκε
στους 4 Έλληνες είναι πολύ μεγαλύτερο από τις συνήθεις εμπορικές προμήθειες,
καθώς πλησιάζει το 10%. Ποσό που αφήνει βέβαια τεράστια ερωτηματικά για το αν
χρησιμοποιήθηκε για δωροδοκίες. Τα ερωτήματα ενδέχεται να απαντηθούν από την
επείγουσα προκαταρκτική εξέταση που διέταξε χθες ο εισαγγελέας Πρωτοδικών
Αθήνας κ. Γ. Κολιοκώτσας και την οποία θα διενεργήσει ο κ. Γεράκης. Πρώτος
μάρτυρας εκλήθη ο διευθυντής του «Βήματος» κ. Στ. Ψυχάρης.

Η Επιτροπή Αξιολόγησης

Την Επιτροπή Αξιολόγησης αποτελούσαν ο ταξίαρχος Ν. Καρανικολαΐδης και οι
σμήναρχοι Δ. Καπελούζος και Π. Σακελαρίου, οι οποίοι δεν υπηρετούν πλέον στην
Αεροπορία. Την εξουσιοδότηση στον τότε αρχηγό ΓΕΑ Αθ. Σταθιά για να υπογράψει
τη σύμβαση είχε δώσει ο τότε υφυπουργός Άμυνας κ. Σταθόπουλος.

Τα ερωτηματικά για το ποιοι πήραν τα περίπου 3,6 δισ. δραχμές ­ σε σημερινές
τιμές ­ πληθαίνουν, καθώς:

* Η αμερικανική εταιρεία δεν δίνει τα ονόματα των εμπλεκομένων εν όψει,
προφανώς, του δικαστικού διακανονισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη.

* Το γραφείο της εταιρείας στην Ελλάδα, παρά τον σάλο που δημιουργήθηκε
χθες, δεν προχώρησε σε καμία διευκρίνιση για τυχόν συνεργάτες της εκείνη την περίοδο.

Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το χώρο των αμυντικών προμηθειών, η
εταιρεία Λίτον δεν είχε εκείνη την εποχή επίσημο αντιπρόσωπο στην Ελλάδα, αλλά
μόνο έναν υπάλληλό της. Ο εκπρόσωπος της εταιρείας που αντιπροσωπεύει σήμερα
τη Λίτον στην Ελλάδα δήλωσε στα «ΝΕΑ» ότι δεν γνωρίζει τίποτε για την υπόθεση
καθώς η συνεργασία τους άρχισε το 1997 ­ 4 χρόνια μετά την επίμαχη πώληση.

«Δεν υπογράψαμε»

Η υπόθεση της αγοράς συστημάτων αυτοπροστασίας της Λίτον για τα F-16 δεν
έρχεται όμως για πρώτη φορά στη δημοσιότητα.

Τόσο κατά τη διαδικασία επιλογής τους όσο και κατά την παραλαβή τους
δημιουργήθηκε θέμα και απασχόλησε τη Βουλή και την Πολεμική Αεροπορία.
Ενδεικτικό δε της πολυπλοκότητας της υπόθεσης είναι ότι παράγοντες της Ν.Δ.
που εκ της θέσεώς τους είχαν εμπλοκή στην υπόθεση έσπευδαν να δηλώσουν χθες
ότι οι ίδιοι «δεν υπέγραψαν τη σύμβαση» και ότι «η απόφαση του ΚΥΕΣΑ για την
επιλογή των συστημάτων της Λίτον ήταν ομόφωνη».

Τα ερωτηματικά που είχαν αρκετά στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας και βουλευτές
του ΠΑΣΟΚ την εποχή εκείνη είχαν προβάλει πολλές φορές «ΤΑ ΝΕΑ» που είχαν
αποκαλύψει επίσης ότι μέρη του συστήματος που αγοράστηκε το 1993 δεν είχαν
ακόμη αναπτυχθεί πλήρως ούτε είχαν δοκιμασθεί επιχειρησιακά.

Η τότε πολιτικοστρατιωτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας είχε επιβεβαιώσει το
σχετικό δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ» (18/2/93) αυθημερόν. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι
δήλωσαν πως τα μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης που είχαν πάει στις ΗΠΑ για το
σκοπό αυτό είδαν το ένα και μοναδικό πρωτότυπο του συστήματος αυτοπροστασίας
«στον πάγκο»! Ακόμη, οι αρμόδιοι δεν είχαν αποκλείσει το ενδεχόμενο να υπήρχαν
και άλλα πιο σύγχρονα συστήματα. Επίσης, ότι δεν έγινε συγκριτική αξιολόγηση
του συνολικού κόστους. Για την επιλογή του συστήματος είχε γίνει τότε σκληρή
κόντρα Αμερικανών και Βρετανών, καθώς ανταγωνιστικό του αμερικανικού Aspis
ήταν το βρετανικό Zeus (εταιρεία Μαρκόνι).

Το δεύτερο θέμα προέκυψε το 1997, όταν άρχισε η παραλαβή των πρώτων
συστημάτων. Η αρμόδια επιτροπή του ΓΕΑ αρνήθηκε να παραλάβει τα συστήματα,
καθώς διαπίστωσε ότι δεν ανταποκρίνονταν στους όρους της σύμβασης. Χρειάστηκαν
διαπραγματεύσεις μηνών και τα διορθωμένα συστήματα (Aspis) παραδόθηκαν ένα
σχεδόν χρόνο αργότερα αξιόμαχα, όπως διαβεβαιώνουν σήμερα επιτελείς του ΓΕΑ.

Την Πέμπτη 1η Ιουνίου του 1967, ενάμιση μήνα μετά την εγκαθίδρυση της χούντας, υπογράφεται η σύμβαση με τη Λίτον, η οποία δεν είχε υπογραφεί ένα χρόνο πριν από την κυβέρνηση των αποστατών

Η Λίτον χτυπά για δεύτερη φορά. Τον Μάιο του 1966 η τότε ελληνική κυβέρνηση
των αποστατών είναι έτοιμη να υπογράψει σύμβαση με την αμερικανική εταιρεία
εκχωρώντας της το δικαίωμα για τη δημιουργία «μηχανισμού» ταχύρρυθμης
ανάπτυξης δύο περιοχών της χώρας. Η σύμβαση δεν υπογράφεται μετά την αντίδραση
της αντιπολίτευσης. Θα υπογραφεί όμως τελικά από την πρώτη κυβέρνηση της
χούντας τον Ιούνιο του 1967.

Η αμερικανική εταιρεία Λίτον Ίνταστρις απασχολεί για δεύτερη φορά την ελληνική
κοινή γνώμη. Το 1966, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, η εταιρεία ­ ύστερα
από σχετική παραχώρηση αδείας της ελληνικής κυβέρνησης, στην οποία υπουργός
Συντονισμού ήταν ο κ. Κ. Μητσοτάκης ­ θα αναλάμβανε την εκπόνηση μελετών για
την ανάπτυξη δύο περιοχών της χώρας: της Κρήτης και της Δυτικής Πελοποννήσου.

Η σύμβαση αυτή αποτελεί μία καινοτομία για την Ελλάδα, καθώς προσφέρει
ευρύτατες δικαιοδοσίες στη Λίτον. Η εταιρεία μπορεί να κινείται ελεύθερα ­
παρακάμπτοντας τη συνηθισμένη διαδικασία που ακολουθείται από τη δημόσια
διοίκηση. Επιπλέον, η εταιρεία αναλαμβάνει την επίβλεψη έργων που
πραγματοποιούνται στις περιοχές αυτές. Το κίνητρο της Λίτον είναι το κέρδος
μέσω της προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων για την κάλυψη του κόστους των έργων.

Η πρόθεση τής τότε κυβέρνησης να υπογράψει αυτή τη σύμβαση δημιουργεί πλήθος
ερωτημάτων και πολύ περισσότερες αντιδράσεις. Η αντιπολίτευση ασκεί δριμεία
κριτική στην κυβέρνηση, κατηγορώντας την για την υπογραφή μιας «αποικιακής»
σύμβασης η οποία παρέχει αρμοδιότητες στη Λίτον που παρακάμπτουν με απαράδεκτο
τρόπο τον μηχανισμό της δημόσιας διοίκησης. Επιπλέον, υποστηρίζουν ότι η Λίτον
αναλαμβάνει την αποκλειστικότητα της εκπόνησης μελετών στη Δυτική Πελοπόννησο
και την Κρήτη. Με αυτόν τον τρόπο αποκλείονται από τις σχετικές διαδικασίες τα
αντίστοιχα ελληνικά γραφεία μελετών.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η σύμβαση με την αμερικανική εταιρεία θα αυξήσει
τη ροή συναλλάγματος στη χώρα.Η σύμβαση τελικά δεν υπογράφεται. Η Λίτον, όμως,
εμφανίζεται και πάλι στη χώρα μας τον Ιούνιο του 1967, περίπου ένα μήνα μετά
το πραξικόπημα του Απριλίου. Η πρώτη κυβέρνηση της χούντας υπογράφει τη
σύμβαση με τη Λίτον, η οποία προβλέπει την εκτέλεση αναπτυξιακών έργων ύψους
περίπου 25 δισεκατομμυρίων δραχμών στην Κρήτη και τη Δυτική Πελοπόννησο με
χρονικό ορίζοντα μέχρι το 1980.