ΠΡΟΣΩΠΑ Το «Πανεπιστήμιο της Φυλακής»

Μήπως πρόκειται να σας κλείσουν σε φυλακή στη Ρωσία; Αν ναι, ο Γκριγκόρι Πάσκο
έχει μερικές χρήσιμες συμβουλές για σας.

Γκριγκόρι Πάσκο. «Κρατάτε το ηθικό σας ψηλά, ακόμη κι όταν σας χτυπούν με λαστιχένια κλομπ»

Ο Πάσκο, 35 χρόνων, είναι πλοίαρχος του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού και
δημοσιογράφος του στρατού και κατηγορείται για εσχάτη προδοσία επειδή
αποκάλυψε τη ραδιενεργό ρύπανση που προκαλεί ο ρωσικός Στόλος του Ειρηνικού.
Σ’ ένα περίφημο τηλεοπτικό ρεπορτάζ του, το 1993, έδειξε εικόνες ενός
δεξαμενοπλοίου να ρίχνει υγρά πυρηνικά απόβλητα στη Θάλασσα της Ιαπωνίας.
Έκανε κι άλλα «επικίνδυνα» ρεπορτάζ ­ για την πώληση δύο ρωσικών
αεροπλανοφόρων στους Κορεάτες σε τιμή για παλιοσίδηρα, για τις ρωγμές στα
πλοία όπου αποθηκεύονται υγρά πυρηνικά απόβλητα ­ και κατέληξε να συλληφθεί
στις 20 Νοεμβρίου του 1997 από την FSB, τη διάδοχο της KGB, επιστρέφοντας από
επαγγελματικό ταξίδι του στην Ιαπωνία (ήταν συνεργάτης του ιαπωνικού καναλιού
ΝΗΚ και της εφημερίδας του Τόκιο «Ασάχι Σιμπούν»). Κατηγορήθηκε για «εσχάτη
προδοσία με τη μορφή της κατασκοπείας», αλλά η χώρα που επωφελήθηκε από την
«κατασκοπευτική δραστηριότητά» του δεν αποκαλύπτεται. Η Διεθνής Αμνηστία τον
έχει χαρακτηρίσει κρατούμενο συνείδησης και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα και
το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου έχουν ζητήσει την αποφυλάκισή του.

Αλλά στη Ρωσία η νομοθεσία περί κρατικών απορρήτων χρησιμοποιείται για να
φιμώνονται όσοι ασχολούνται με τα οικολογικά ζητήματα και ο Πάσκο έκλεισε χθες
19 μήνες στη φυλακή (η δίκη του άρχισε τον Ιανουάριο και διακόπηκε σχεδόν
αμέσως). Στο διάστημα αυτό έμαθε να ζει στις περιβόητες για τον επικίνδυνο
συνωστισμό τους ρωσικές φυλακές και θέλησε να μοιραστεί την εμπειρία του.
Έγραψε λοιπόν ένα σχετικό οδηγό και μια εφημερίδα της γενέτειράς του, του
Βλαδιβοστόκ, δημοσίευσε την Παρασκευή αποσπάσματα από το «Πανεπιστήμιο της Φυλακής».

«Μην πανικοβάλλεστε και προσπαθείτε να κρατάτε το ηθικό σας ψηλά, ακόμη κι
όταν σας χτυπούν με λαστιχένια κλομπ στην πλάτη», συμβουλεύει ο έμπειρος
Πάσκο. «Να θυμάστε», προσθέτει, «πως αν καταλήξετε στη φυλακή, δύσκολα θα
βγείτε πριν από ένα εξάμηνο και πρέπει άρα να είσθε κατάλληλα
προετοιμασμένοι». Όσοι οδηγούνται στις φυλακές πρέπει να έχουν τον νου τους,
προειδοποιεί ο Πάσκο. «Καλύτερα να έχετε δικό σας στρώμα και κουβέρτες»,
γράφει, «είναι μάλλον απίθανο να σας δώσουν». Θα πρέπει επίσης να πάρουν μαζί
τους ρούχα, ένα κουτάλι, μια κούπα, ένα μπολ, ξυριστική μηχανή, βελόνες
ραψίματος καθώς και… το φαγητό τους, προσθέτει ο άνθρωπος που έβγαλε στη
φόρα τα ραδιενεργά «άπλυτα» της Ρωσίας και απειλείται τώρα με κάθειρξη 20
χρόνων, μόνο και μόνο επειδή έκανε τη δουλειά του.