Για την υπερευαισθησία της ιστοριογραφίας

Αντίλογος στην επιφυλλίδα του κ. Βασίλη Κρεμμυδά «Αυτόκλητοι διδάσκαλοι
Ιστορίας», που δημοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ», στις 8 Ιουνίου, από τον κ. Χρήστο Δ.
Τζαβάρα, δικηγόρο, από την Κηφισιά:

«Η υπερευαισθησία της ιστοριογραφίας ως προς την ακρίβεια των ιστορικών
γεγονότων δεν μπορεί να φθάνει στο σημείο της απαγόρευσης χρήσης μυθικών
συμβόλων, άρρηκτα συνδεδεμένων με την εθνική ιστορική και λαϊκή παράδοση.

Με την ίδια λογική, κάθε τι το μυθικό ή “παραδοσιακό” (λ.χ. θεοί της
μυθολογίας απεικονιζόμενοι στα ελληνικά χαρτονομίσματα) θα έπρεπε να
αποκλεισθεί διά παντός ως απεικονιστική παράσταση, λόγω της αποδεδειγμένης
ιστορικής του ανυπαρξίας.

Περαιτέρω, τα στοιχεία της υπερβολής και μυθοπλασίας που συνοδεύουν ιστορικά
γεγονότα, είναι σύμφυτα τόσο προς το ιστορικό γίγνεσθαι όσο και στην ενίοτε
καλλιτεχνική έκφανση των ιστορικών γεγονότων, ώστε να μη δημιουργούν
“ενόχληση” ακόμη και σε αυτούς που γνωρίζουν ιστορία και δεν εντυπωσιάζονται
από ψευδεπίγραφα εθνικά επιτεύγματα και κατορθώματα. Αλλιώς θα φθάναμε στο
σημείο να μας ενοχλούν και εγνωσμένα έργα τέχνης (λ.χ. “Το κρυφό σχολειό”)
επειδή δεν ανταποκρίνονται στην ιστορική πραγματικότητα.

Τέλος, ως προς την άντληση ψευδών ιστορικών εντυπώσεων από τα χαρτονομίσματα,
θα ήθελα να καθησυχάσω τον δάσκαλό μου με μία διαπίστωση που μόνο τραγική
μπορεί να χαρακτηρισθεί: ελάχιστοι Νεοέλληνες αποκομίζουν “ψευδείς
εντυπώσεις”, διότι οι περισσότεροι αγνοούν πλέον και τα ίδια τα ιστορικά
γεγονότα επί των οποίων οι εντυπώσεις καλλιεργούνται.

Ίσως λοιπόν η ιστοριογραφία να πρέπει να προβληματιστεί για την πρωτογενή και
πρωτοφανή αυτήν απαιδευσία, αφήνοντας τη μορφή του Ρήγα να άδει απερίσπαστη
επί χαρτονομισμάτων ήσσονος αξίας».