Καμπανάκι για το ΠΑΣΟΚ

Πολυσήμαντο μήνυμα με πολλούς αποδέκτες αποτελεί το αποτέλεσμα των χθεσινών
εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η κυβέρνηση δέχθηκε έντονη και σοβαρή
προειδοποίηση από το εκλογικό σώμα, χωρίς όμως αυτή να αποτελεί και
αμφισβήτηση της λαϊκής εντολής που είχε λάβει τον Σεπτέμβριο του 1996.

Εκτιμάται όμως ότι αποτελεί καμπανάκι κινδύνου για το ΠΑΣΟΚ εν όψει των
προσεχών εθνικών εκλογών, καθώς το ποσοστό που έλαβε το κυβερνητικό κόμμα
είναι το χαμηλότερο από το 1977, όταν είχε συγκεντρώσει το 25,7% των ψήφων και
είχε αναδειχθεί κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η δραματική μείωση του
ποσοστού του ΠΑΣΟΚ, στο 33% περίπου, και η διατήρηση του ποσοστού της Ν.Δ. στα
επίπεδα του 37% περίπου, που είναι κοντά στο ποσοστό που είχε λάβει στις
εκλογές του 1996, δημιουργεί καινούργια δεδομένα για το πολιτικό σκηνικό,
καθώς το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να χάνει οπαδούς προς όλες σχεδόν τις παρατάξεις της
Αριστεράς, και ειδικά προς το ΔΗΚΚΙ και το ΚΚΕ. Απώλειες που ερμηνεύονται ως
άρνηση στήριξης του κόμματος από τους παραδοσιακούς, κοινωνικούς, συμμάχους του.

Όχι πρόωρες κάλπες

Ωστόσο το γεγονός ότι το αποτέλεσμα δεν δημιουργεί συνθήκες δυσαρμονίας μεταξύ
της παρούσας Βουλής και του εκλογικού σώματος δεν δίνει στη Νέα Δημοκρατία το
δικαίωμα να το εκμεταλλευθεί και να ζητήσει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Άλλωστε απέχει αρκετά από το να θεωρηθεί ότι «αλλάζει το πολιτικό σκηνικό»,
όπως κατά κόρον είχε διακηρύξει ο πρόεδρος της Ν.Δ. Κώστας Καραμανλής. Της
επιτρέπει όμως να πανηγυρίζει, ότι ύστερα από εννέα χρόνια αναδείχθηκε πρώτο
κόμμα, και στον ίδιο τον Κ. Καραμανλή να επαίρεται ότι στην πρώτη του
ουσιαστικά πολιτική μάχη με τον Κ. Σημίτη κέρδισε καθαρά.

Οι μονομάχοι

ΟΙ δύο μονομάχοι, μετά την οριστικοποίηση του αποτελέσματος, ξεκαθάρισαν:

* Ο μεν Κ. Σημίτης ότι η κυβέρνηση συνεχίζει στην ίδια πορεία, με στόχο
να κριθεί στις εκλογές του 2000.

* Ο δε Κ. Καραμανλής ότι η Ν.Δ. και ο ίδιος θα στηρίζουν την πορεία
στην ΟΝΕ.

Ο κ. Σημίτης αναγνώρισε την ήττα ­ δεν πετύχαμε, είπε, το μέγιστο των στόχων
μας ­ και επετέθη στην αντιπολίτευση για την «γκρίζα» πολιτική της εναντίον
της κυβέρνησης. Έμμεσα αναγνώρισε και τα προβλήματα στη διακυβέρνηση της
χώρας, δηλώνοντας ότι από εδώ κι εμπρός κάθε μέρα θα δίνει μάχη για την
υλοποίηση του προγράμματός της. Ο κ. Καραμανλής εμφανίσθηκε ενωτικός, απέφυγε
επιμελώς να αναφερθεί στη Ν.Δ. και έκανε λόγο για παράταξη όλων των Ελλήνων.
Υποστήριξε επίσης ότι το αποτέλεσμα ήταν «ένα βροντερό όχι στην πολιτική της κυβέρνησης».

Σκεπτικισμός

Στην κυβέρνηση επικρατεί ήδη μεγάλος σκεπτικισμός και ο Πρωθυπουργός Κώστας
Σημίτης ­ που τα μεσάνυχτα μετέβη στη Χαριλάου Τρικούπη, για να συσκεφθεί με
τα κορυφαία στελέχη του Κινήματος ­ εξετάζει ήδη τις κινήσεις των επόμενων
ημερών, προκειμένου να μεταστραφεί το δυσμενές κλίμα για την κυβέρνηση. Είναι
ενδεικτικό ότι νωρίς το απόγευμα χθες, με τη δημοσιοποίηση των exit poll, οι
συνεργάτες του Πρωθυπουργού, μέσα σε κλίμα εμφανούς ικανοποίησης, δήλωναν ότι
το διαφαινόμενο αποτέλεσμα αποτελεί «πολιτική νίκη, ανεξαρτήτως αριθμητικών
δεδομένων». Απαντούσαν δε με απόλυτη άρνηση σε ερωτήσεις για το αν επίκειται
ανασχηματισμός της κυβέρνησης τονίζοντας ότι «όπως δεν αλλάζεις μια ομάδα που
κερδίζει, έτσι δεν αλλάζεις και μια κυβέρνηση ύστερα από ένα θετικό αποτέλεσμα».

Οι απαντήσεις αυτές είναι προφανές ότι δεν ισχύουν, καθώς, αργά το βράδυ,
κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ σημείωναν ότι «τώρα πια δεν ισχύει τίποτε από όλα
αυτά». Και πως «το αποτέλεσμα απαιτεί άμεση και ξεκάθαρη ανάλυση, προκειμένου
να γίνουν οι αναγκαίες κινήσεις, ώστε το επόμενο διάστημα ως τις εθνικές
εκλογές να γίνει δυνατή η αναστροφή του κλίματος». Παράλληλα σημείωναν όμως
ότι «ανεξάρτητα από τα λάθη που έγιναν στο επίπεδο της διακυβέρνησης της
χώρας, πρέπει να αθροιστεί στους παράγοντες που είχαν επίπτωση στο αποτέλεσμα
η παραδοσιακή “χαλαρή” ψήφος των ευρωεκλογών, όπως και ορισμένες επιλογές που
έγιναν στη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα».

Από ορισμένους συνεργάτες του κ. Σημίτη πάντως εκφραζόταν και ανακούφιση,
γιατί η ήττα δεν είχε ελαφρώς μεγαλύτερη έκταση, καθώς μια διαφορά αρκετά πάνω
από το 4% θα δημιουργούσε συνθήκες αποσταθεροποίησης της χώρας, αφού δύσκολα η
κυβέρνηση θα απέφευγε την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, ίσως και μέσα στο φθινόπωρο.

Προβληματισμός για το αποτέλεσμα επικρατούσε και μεταξύ των στελεχών που
πρόσκεινται στον Άκη Τσοχατζόπουλο, όπως και μεταξύ των στελεχών της λεγόμενης
εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Και οι δύο πλευρές φαίνεται να εξετάζουν σοβαρά
τη στάση που θα τηρήσουν από εδώ και πέρα, καθώς ο μεν κ. Τσοχατζόπουλος είχε
δηλώσει προ εβδομάδων ότι «η ήττα είναι ήττα», η δε εσωκομματική αντιπολίτευση
τήρησε στάση αναμονής, αποφεύγοντας κάθε δήλωση ή ενέργεια που θα μπορούσε να
θεωρηθεί υπονόμευση της προσπάθειας του ΠΑΣΟΚ.

Σε τροχιά εξουσίας

Στη Νέα Δημοκρατία θεωρούν ότι το αποτέλεσμα θέτει το κόμμα σε τροχιά εξουσίας
και δηλώνουν δημοσίως, τουλάχιστον σε κάθε ευκαιρία, ότι «η άνοδος στην
εξουσία έχει καθαρά διαδικαστικό χαρακτήρα και εξαρτάται μόνο από το πότε θα
γίνουν οι εθνικές εκλογές». Ο Κ. Καραμανλής και οι συνεργάτες του θα
επεξεργαστούν σύντομα τις επόμενες κινήσεις του κόμματος, μια και όπως
ανέφεραν οι συνεργάτες του «η Ν.Δ. είναι εν δυνάμει κυβέρνηση πλέον». Δεν θα
ζητήσει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, αλλά θα αντιμετωπίζει την κυβέρνηση του
ΠΑΣΟΚ ως «κυβέρνηση μειοψηφίας».

Νικηφόρο

Για τα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης και ειδικά για δύο από αυτά, το
ΚΚΕ και το ΔΗΚΚΙ, το αποτέλεσμα μπορεί να θεωρηθεί νικηφόρο, καθώς το μεν ΚΚΕ
ξεπέρασε το 8%, το δε ΔΗΚΚΙ πλησίασε το 7%. Το ΚΚΕ πανηγυρίζει γιατί κέρδισε
το υψηλότερο, μετά τη διάσπαση του Συνασπισμού, ποσοστό, και το ΔΗΚΚΙ γιατί
κατέγραψε μια ισχυρή παρουσία στα πλευρά του ΠΑΣΟΚ. Αντίθετα, έχασε έδαφος ο
Συνασπισμός που είχε μεγάλες διαρροές και προς το ΠΑΣΟΚ και προς το ΚΚΕ, ενώ η
Πολιτική Άνοιξη έδινε μέχρι τα ξημερώματα απέλπιδα μάχη να διατηρήσει μια θέση
στο Ευρωκοινοβούλιο ­ και στο πολιτικό προσκήνιο. Τέλος, η έκπληξη αυτών των
εκλογών ήταν Οι Φιλελεύθεροι του Στ. Μάνου που ως κόμμα των 20 ημερών κέρδισαν
περίπου 1,5% των ψηφοφόρων.

Άκυρα – λευκά

Σημαντικό στοιχείο της χθεσινής εκλογικής αναμέτρησης είναι το αυξημένο
ποσοστό της αποχής που ξεπέρασε το 34% και ερμηνεύεται ως μήνυμα προς όλα τα
κόμματα. Όπως ένα μήνυμα αποτελεί και το περίπου 4% των άκυρων και λευκών
ψηφοδελτίων που βρέθηκαν στις κάλπες.

Πτώση περίπου 4,4 ποσοστιαίων μονάδων από τις ευρωεκλογές του ’94 και πάνω από
8 ποσοστιαίες μονάδες από τις εθνικές εκλογές του 1996 σηματοδοτεί το 33,23%
που συγκέντρωνε το ΠΑΣΟΚ λίγο πριν από τις 4 τα ξημερώματα με καταμετρημένο το
76,8% των εκλογικών τμημάτων.

Αντίθετα, η Ν.Δ., που την ίδια ώρα συγκέντρωνε το 36,42% των ψήφων, εμφάνιζε
άνοδο 3,7 ποσοστιαίες μονάδες από τις ευρωεκλογές του ’94 και πτώση 1,7
μονάδων από τις εθνικές εκλογές του 1996.

Το ΚΚΕ, που συγκέντρωνε το 8,68% των ψήφων, είχε αύξηση από τις προηγούμενες
ευρωεκλογές 2,21 μονάδων και πάνω από 2,89 μονάδες από τις εθνικές εκλογές του ’96.

Αύξηση 2,38 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του ’96
εμφάνιζε το ΔΗΚΚΙ, καθώς συγκέντρωνε το 6,81% ­ στις ευρωεκλογές του ’94 δεν
είχε ακόμα ιδρυθεί. Ο Συνασπισμός με το 5,00% των ψήφων που είχε εκείνη την
ώρα εμφάνιζε πτώση 1,25 ποσοστιαίων μονάδων από τις προηγούμενες ευρωεκλογές
και περίπου το ίδιο ποσοστό με τις εθνικές εκλογές του ’96.

Την ίδια ώρα η κατανομή των εδρών ήταν από 9 έδρες στα δύο μεγάλα κόμματα,
τρεις το ΚΚΕ και από 2 το ΔΗΚΚΙ και ο ΣΥΝ.