Η αμερικανική οικονομία έχασε μία φιλελεύθερη φωνή

Η Άλις Ρίβλιν παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα από την αντιπροεδρία της
Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Πολλοί πιστεύουν ότι η παραίτηση της
αντιπροέδρου της FED συνδέεται με τις διαφωνίες της στην άσκηση της
νομισματικής πολιτικής
![]() |
|
Η Άλις Ρίβλιν δέχτηκε το 1996 τη θέση του αντιπροέδρου της FED έπειτα από |
Η 68χρονη Άλις Ρίβλιν υπέβαλε την παραίτησή της την προηγούμενη εβδομάδα από
το δεύτερο πιο σημαντικό γραφείο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων
Πολιτειών της Αμερικής. Επικαλέστηκε προσωπικούς λόγους, υποστηρίζοντας ότι
χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ασχοληθεί με τα καθήκοντά της στη
χρηματοπιστωτική επιτροπή της Πολιτείας της Κολούμπια, η οποία ασχολείται με
το νοικοκύρεμα των οικονομικών τής Ουάσιγκτον.
Συνάδελφοί της υποστηρίζουν ότι η απόφασή της να αποχωρήσει από τη FED δεν
κρύβει κάποιους ιδιαίτερους λόγους. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφασή
της ήλθε, λιγότερο από τέσσερις εβδομάδες, πριν η FED αποφασίσει για το αν η
καλπάζουσα αμερικανική οικονομία χρειάζεται μια παρέμβαση για να μειωθούν οι
πιθανότητες αναζωπύρωσης του πληθωρισμού.
Παρά το γεγονός ότι τυπικά θα αποχωρήσει από το γραφείο της στις 16 Ιουλίου, η
FED ανακοίνωσε ότι η Λίβλιν δεν θα πάρει μέρος στη συνεδρίαση της νομισματικής
επιτροπής, στις 29 και 30 Ιουνίου. Αν και η παραίτησή της προκάλεσε έκπληξη,
είναι απίθανο να επηρεάσει κρίσιμα τη διαμάχη που διεξάγεται στη FED σχετικά
με τους κινδύνους τους οποίους δημιουργεί ο πληθωρισμός στη μακροπρόθεσμη
πορεία ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας.
Η φιλελεύθερη Ρίβλιν
Ήταν, ίσως, η πιο θερμή υποστηρικτής στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της άποψης ότι
η οικονομία μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς να προκαλεί πληθωριστικές πιέσεις,
ενώ υποστήριζε περισσότερο από κάθε άλλον την άποψη ότι η μείωση της
ανεργίας κάτω από αυτές τις περιστάσεις αξίζει τον κίνδυνο μια μικρής αύξησης
του πληθωρισμού.
Ωστόσο, οι απόψεις της την έφερναν πάντα μέσα στο «κοπάδι» και ποτέ κατά τη
διάρκεια της τρίχρονης θητείας της δεν ψήφισε ενάντια στις αποφάσεις του
προέδρου Άλαν Γρίνσπαν, η επιρροή του οποίου μέσα και έξω από τη FED ήταν πολύ
μεγαλύτερη από τη δική της. Η Ρίβλιν, ήταν η τέταρτη αντιπρόεδρος της FED όταν
ο Γκρίνσπαν τοποθετήθηκε στη θέση του προέδρου πριν από δώδεκα χρόνια.
Ο Γκρίνσπαν έχει το μεγάλο μέρος της εξουσίας, με δεδομένη τη θέση του
προέδρου που κατέχει αλλά και την επιτυχημένη μέχρι τώρα πορεία του», λέει ο
Ουίλιαμ Ντάντλι, οικονομολόγος του οίκου Γκόλντμαν Σαξ. «Η παραίτηση της
Λίβλιν δεν αλλάζει αυτά τα δεδομένα».
Η Ρίβλιν αποδέχτηκε τη θέση της αντιπροέδρου της FED έπειτα από πιέσεις του
ίδιου του προέδρου Κλίντον. Αν και το όνομά της ακούστηκε πολλές φορές σε
ψιθύρους για τη διαδοχή του Γκρίνσπαν, ποτέ δεν έπαψε να ενδιαφέρεται πολύ
περισσότερο για τη δημοσιονομική πολιτική ο χώρος ειδίκευσής της απ’ όσο
για τη νομισματική. Επιπλέον, ο Γκρίνσπαν έχει δείξει με κάθε τρόπο ότι
επιθυμεί να παραμείνει στη θέση του προέδρου της FED ακόμη και μετά τον Ιούνιο
του 2000, όταν λήγει η τρίτη θητεία του.
Δύο κενά
Η Ρίβλιν αρνήθηκε να παραχωρήσει κάποια συνέντευξη μετά την ανακοίνωση της
απόφασής της. Η αποχώρησή της αφήνει δύο κενά στο διοικητικό συμβούλιο της
FED, τα οποία καλείται να κλείσει ο πρόεδρος Κλίντον. Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται
πολύ κοντά στην ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής τής διαδόχου της Σούζαν
Φίλιπς, η οποία παραιτήθηκε πέρυσι η επικρατέστερη είναι η Κάρολ Πέρι,
αντιπρόεδρος της Τσέις Μανχάταν.
Αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι ήταν γνώστες των
προθέσεων της Ρίβλιν εδώ και αρκετές εβδομάδες και ότι η διαδικασία αναζήτησης
διαδόχου της έχει ξεκινήσει. Ωστόσο, δεν έδωσαν καμιά πληροφορία για τους
πιθανούς αντικαταστάτες της. Η Ρίβλιν ανακοίνωσε την παραίτησή της την
περασμένη Πέμπτη, μετά το κλείσιμο της χρηματιστηριακής αγοράς της Νέας
Υόρκης. Η είδηση δεν επηρέασε τις άλλες χρηματοπιστωτικές αγορές.
«Η FED είναι ένας ισχυρός μοχλός της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής.
Πιστεύω ότι συμβάλαμε στη διατήρηση των αναπτυξιακών ρυθμών της αμερικανικής
οικονομίας, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις αστάθειες στο διεθνές
χρηματοπιστωτικό σύστημα», αναφέρει η Ρίβλιν στην επιστολή παραίτησής της που
έστειλε στον Κλίντον. Σε μια δήλωσή του ο Γκρίνσπαν ανέφερε ότι «η σοφία της
επηρέασε όλες τις αποφάσεις μας».
Ο Κλίντον, για τον οποίο υπήρξε διευθύντρια προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου
και πριν από αυτό υποδιευθύντρια, υποστήριξε σε δήλωσή του ότι η Ρίβλιν υπήρξε
«μια σταθερή και δυνατή φωνή υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας».
Η διαμάχη
Οι συζητήσεις που θα ακολουθήσουν τις ερχόμενες εβδομάδες θα ξεκαθαρίσουν τα
αποτελέσματα της διαμάχης που διαδραματίζεται τα τελευταία χρόνια στον πεδίο
της άσκησης της νομισματικής πολιτικής. Σε μεγάλο βαθμό, η διαμάχη
επικεντρώθηκε σε βασικά σημεία της άποψης τής Ρίβλιν για την αμερικανική οικονομία.
Η ίδια υποστηρίζει ότι στη μείωση του πληθωρισμού δεν συμβάλλουν μόνον
οικονομικοί παράγοντες, όπως η άνοδος της παραγωγικότητας. Πιστεύει ότι η
χαμηλή ανεργία που στα παραδοσιακά οικονομικά μοντέλα ευθύνεται για την
άνοδο του πληθωρισμού μπορεί να αυξάνει την παραγωγικότητα, καθώς οι
επιχειρήσεις προσπαθούν να μειώσουν το εργατικό κόστος τους μέσα από την άνοδο
της αποτελεσματικότητας.
«Πολλοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι οι σφιχτές αγορές εργασίας οδηγούν σε
πληθωρισμό και χαμηλή παραγωγικότητα», είπε σε μια συνέντευξή της τον Απρίλιο
σε βρετανική εφημερίδα. «Υπό τις παρούσες συνθήκες του σκληρού παγκόσμιου
ανταγωνισμού, η επίδραση των σφιχτών αγορών εργασίας είναι ακριβώς η αντίθετη».
Η Ρίβλιν επέμενε, επίσης, στην άποψή της ότι η χαμηλή ανεργία ειδικά σε
περιόδους που οι ομοσπονδιακές και πολιτειακές αρχές προωθούν πολλά μέλη του
ταμείου ανεργίας στο εργατικό δυναμικό για πρώτη φορά είναι ένα όφελος που
δεν πρέπει να εξαλειφθεί μέσα από την εμμονή σε παλιούς κανόνες που αφορούν τη
σχέση μεταξύ πληθωρισμού, ανάπτυξης και ανεργίας.
«Τα οικονομικά μοντέλα προβλέπουν άνοδο του πληθωρισμού όταν μειώνεται η
ανεργία», λέει ο Σουνγκ Βον Σον, οικονομολόγος γνωστού επενδυτικού οίκου. «Η
Άλις Ρίβλιν προσπαθούσε να βασίζεται λιγότερο στα οικονομικά μοντέλα και
περισσότερο στη δική της κρίση».
Ποιος έχει δίκιο;
Τα τελευταία χρόνια, η εξέλιξη της αμερικανικής οικονομίας έχει προκαλέσει
πολλά ερωτηματικά στους οικονομολόγους. Βλέπουν ότι πολλά επιτεύγματά της δεν
μπορούν να εξηγηθούν με τα παραδοσιακά οικονομικά μοντέλα. Για παράδειγμα,
υπάρχει έντονη διαμάχη σχετικά με τους λόγους της αλματώδους ανόδου της
παραγωγικότητας. Πολλοί υποστηρίζουν μεταξύ αυτών και ο Άλαν Γκρίνσπαν ότι
η άνοδος της παραγωγικότητας οφείλεται στην απόδοση των επενδύσεων των
επιχειρήσεων στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και στην Πληροφορική γενικότερα.
Συγκεκριμένα, αναφέρουν ότι μία εργασία που παλιότερα απαιτούσε δύο ώρες,
σήμερα μπορεί να γίνει στιγμιαία, πατώντας ένα πλήκτρο του ηλεκτρονικού
υπολογιστή. Οι αντίπαλοι αυτής της άποψης υποστηρίζουν ότι η άνοδος της
παραγωγικότητας είναι ένα κυκλικό φαινόμενο, που θα ολοκληρωθεί πολύ σύντομα.
Οι μελλοντικές εξελίξεις στην αμερικανική οικονομία και κυρίως αυτές που
αφορούν την απασχόληση, την παραγωγικότητα και τον πληθωρισμό θα δείξουν
ποιος έχει δίκιο.
Η μακρά πορεία της Ρίβλιν στα δημόσια πράγματα περιλαμβάνει και τη θητεία της,
από το 1975 έως το 1983, στη θέση της προέδρου της επιτροπής προϋπολογισμού
του Κογκρέσου. Η επιτροπή είναι δικό της δημιούργημα.














