Μεγάλη απάθεια των Ευρωπαίων ψηφοφόρων

Οι εκλογές για την ανάδειξη νέων μελών του ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ξεκίνησαν
από χθες. Πρώτοι, από τα 15 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ψηφοφόροι της
Βρετανίας, της Δανίας και της Ολλανδίας πήγαν στις κάλπες. Η εκλογική
διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις υπόλοιπες 12 χώρες-μέλη ως την Κυριακή. Η
τετραήμερη εκλογική διαδικασία θα αναδείξει τα μέλη της μοναδικής στον κόσμο
διεθνούς κοινοβουλευτικής συνέλευσης με απευθείας εκλογή.

Το Ευρωκοινοβούλιο. Εκλογές για 626 θέσεις

Ωστόσο τα 370 εκατομμύρια των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν δείχνουν και
τόσο ενθουσιασμένα με τις εκλογές αυτές. Και η απάθεια αυτή των ψηφοφόρων
αναμένεται να είναι το κύριο χαρακτηριστικό των ευρωεκλογών.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο πιστεύεται πως θα σημειωθεί η μεγαλύτερη αποχή, μια και
πιστεύεται πως δεν θα ξεπεράσει το 30% ο αριθμός των εγγεγραμμένων πολιτών που
θα κάνουν τον κόπο να πάνε στις κάλπες.

Από τους ερωτηθέντες, μόνο το 32% γνώριζε ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν για
πρώτη φορά με το σύστημα της αναλογικής εκπροσώπησης, που ευνοεί τα μικρότερα κόμματα.

Η Βρετανία έχει 87 έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο και από αυτές τις 60 κατέχει
σήμερα το κυβερνών Εργατικό Κόμμα. Για όσους θα πάνε όμως, το θέμα του ευρώ
αποτελεί και το πιο καυτό προεκλογικό ζήτημα.

Αντιπαράθεση

Μόλις προχθές, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ και ο ηγέτης του
Συντηρητικού Κόμματος της αντιπολίτευσης Γουίλιαμ Χέιγκ είχαν μία μακρά
αντιπαράθεση στη Βουλή των Κοινοτήτων για το ζήτημα αυτό. Η συζήτηση όμως
ζεστάθηκε πάρα πολύ όταν πήραν το λόγο και ορισμένοι ευρωσκεπτικιστές του
Εργατικού Κόμματος.

Ο Χέιγκ κατηγόρησε τους Εργατικούς ότι σχεδιάζουν να «παραγκωνίσουν το εθνικό
μας νόμισμα» ­ τη στερλίνα προς χάριν του ευρώ ­ μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Σε άλλα μέρη της Ευρώπης, ζητήματα όπως οι νέες εξουσίες του Ευρωκοινοβουλίου
και η νομοθεσία για τις ίσες ευκαιρίες, το θέμα της δημόσιας υγείας ή της
εκτελεστικής επιτροπής, δεν έχουν προκαλέσει τόση έξαψη.

Τον περασμένο Οκτώβριο, δημοσκόπηση που έγινε σε όλες τις χώρες-μέλη, ύστερα
από παραγγελία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διαπίστωσε πως περισσότεροι από τους
μισούς πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν ανυποψίαστοι για την ύπαρξη
ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και στο θέμα αυτό οι Βρετανοί είχαν τα πρωτεία: Το
69% απάντησε ότι ποτέ δεν είχε ακούσει να γίνεται λόγος για το Ευρωκοινοβούλιο
ή για τους 626 ευρωβουλευτές του.

Ακόμα και στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται να επικρατήσει απάθεια
στο θέμα των ευρωεκλογών. Οι αξιωματούχοι στη Γαλλία και τη Γερμανία
προβλέπουν ότι θα υπάρξει ρεκόρ αποχής.

Η Τζίνα Λολομπρίτζιτα

Στην περισσότερο «φιλο-Ευρωπαία» Ιταλία το ενδιαφέρον αναπτερώθηκε μόνο μετά
την ανακοίνωση της υποψηφιότητας της Τζίνα Λολομπρίτζιτα.

Η προεδρία της Δημοκρατίας της Ιταλίας ζήτησε οι εβραϊκής καταγωγής Ιταλοί,
που όμως διαμένουν στο εξωτερικό, να μη ψηφίσουν το Σάββατο 12 Ιουνίου
(εβραϊκό Σαμπάτ), όπως έχει προγραμματιστεί, αλλά την παραμονή 11 Ιουνίου ή
την Κυριακή 13 Ιουνίου.

Από την ιταλική προεδρία ανακοινώθηκε ότι ζητήθηκε από τον πρωθυπουργό Μάσιμο
ντ’ Αλέμα να βρεθεί εγκαίρως η εναλλακτική λύση.

Αλλά ακόμα και ανάμεσα σε εκείνους που γνωρίζουν την ύπαρξή του, το
Ευρωκοινοβούλιο δεν μπορούμε να πούμε πως έχει φανατικούς οπαδούς. Πολλοί
είναι εκείνοι που το θεωρούν «πεταμένα λεπτά». Το Ευρωκοινοβούλιο βγήκε μέσα
από την πολύχρονη νάρκη του για λίγο στις αρχές του χρόνου, όταν υποχρέωσε σε
παραίτηση ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αλλά όπως δείχνουν οι πρόσφατες
δημοσκοπήσεις, το επεισόδιο εκείνο έχει ήδη ξεχαστεί από τους ψηφοφόρους.

Εκλογές για την ανάδειξη νέου Ευρωκοινοβουλίου γίνονται κάθε πέντε χρόνια και
τις έδρες μοιράζονται τα κράτη-μέλη με βάση την αναλογία του πληθυσμού τους.

Ο βασικός του ρόλος είναι να εξετάζει εξονυχιστικά και ενδεχομένως να
αναπέμπει τη νομοθεσία που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Έχει ακόμα εξουσία να συναποφασίζει μαζί με τις 15 κυβερνήσεις της Ένωσης στα
Συμβούλια και να έχει δικαίωμα αποφάσεων στο διορισμό των Σωμάτων της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με την ενίσχυση των εξουσιών του ίσως παίξει αποφασιστικότερο ρόλο στη ζωή των
κατοίκων της ενιαίας Ευρώπης. Το κακό είναι πως ελάχιστοι είναι αυτοί που
δείχνουν να τους νοιάζει αυτό.

ΓΑΛΛΙΑ

Λιονέλ Ζοσπέν. Οι Γάλλοι υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σχεδόν οκτώ στους δέκα Γάλλους (77%), με βάση τις τελευταίες δημοσκοπήσεις,
θεωρούν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η δημιουργία της οποίας κατά μεγάλο μέρος
οφείλεται στη Γαλλία, αποτελεί γενικώς «κάτι πολύ καλό για τις χώρες-μέλη της».

Σε αυτό το ποσοστό των απόψεων υπέρ της Ευρώπης προστίθεται το 61% των θετικών
απαντήσεων για την ευνοϊκή της επιρροή σε όλο τον κόσμο.

Οι δημοσκοπήσεις αυτές σημαδεύουν μια σημαντική εξέλιξη σε μια χώρα όπου οι
συζητήσεις για την Ευρώπη ήταν πάντα εξαιρετικά έντονες και όπου η Συνθήκη του
Μάαστριχτ επικυρώθηκε τελικώς με μια ισχνή πλειοψηφία, στο δημοψήφισμα του 1992.

Η ιδέα έχει ριζώσει ότι εάν η Γαλλία είναι η πατρίδα, η Ευρώπη είναι το
μέλλον, σύμφωνα με δήλωση του προέδρου Φρανσουά Μιτεράν.

Οι πολιτικές δυνάμεις, τα ΜΜΕ και οι μεγάλοι οργανισμοί είναι κατά πλειοψηφία
υπέρ της Ευρώπης, αφήνοντας στους περιθωριακούς σχηματισμούς της Αριστεράς και
της Δεξιάς (που δεν είναι όμως αμελητέοι) τη ρητορική που επικεντρώνεται στην
έννοια του έθνους.

Οι λίστες των μεγάλων πολιτικών σχηματισμών, των λεγομένων κυβερνητικών,
δείχνουν ότι είναι σαφώς φιλοευρωπαϊκές και πιστώνονται από τις
σφυγμομετρήσεις με μια ευρεία πλειοψηφία, με το πλεονέκτημα υπέρ του
κυβερνώντος συνασπισμού της Αριστεράς.

Οι κομμουνιστές, στην πλειοψηφία τους, είναι πιο ευρωσκεπτικιστές παρά
αντίθετοι προς την Ευρώπη, ενώ στον χώρο της Δεξιάς, το ντουέτο των «υπέρμαχων
της εθνικής κυριαρχίας» Σαρλ Πασκουά και Φιλίπ ντε Βιγιέ εξασφαλίζει ποσοστό 11%.

Πέρα από την Ακροδεξιά, που εμφανίζεται διχασμένη, η εθνικιστική τάση έχασε
την ισχύ της τα τελευταία χρόνια. Παραμένουν μόνον ερωτήματα για το μέλλον
παρά δηλώσεις για τα εθνικά ιδεώδη.

Ο πόλεμος στο Κόσοβο έδωσε άλλη μια ευκαιρία στη Γαλλία να προσεγγίσει ακόμα
περισσότερο στο άρμα του ΝΑΤΟ, αλλά και στους ευρωσκεπτικιστές που ήταν
αντίθετοι στον βομβαρδισμό της Σερβίας να κακολογήσουν για ακόμη μία φορά τις ΗΠΑ.

«Χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη», δήλωσε η σοσιαλίστρια υπουργός Δικαιοσύνης
Ελιζαμπέτ Γκιγκού, στο πλαίσιο προεκλογικής συγκέντρωσης της Αριστεράς,
αναφερόμενη στην κρίση του Κοσόβου.

Για τον Αλέν Μαντελέν, πρόεδρο του δεξιού κόμματος της Φιλελεύθερης
Δημοκρατίας που συνεργάζεται με τους Γκωλικούς για τις ευρωεκλογές, «το δράμα
του Κοσόβου θα δώσει νόημα στη συνέχιση της ευρωπαϊκής οικοδόμησης».

Ο πρόεδρος του νεφελώδους κεντρώου κόμματος UDF της αντιπολίτευσης, Φρανσουά
Μπαϊρού, εκτίμησε ότι «αν υπήρχε Ευρώπη, τότε δεν θα είχε συντελεστεί το δράμα
του Κοσόβου».

Αν οι Γάλλοι μοιάζουν να ακολουθούν μαζικώς την ιδέα της ευρωπαϊκής
ενοποίησης, επιμένουν πάντα σθεναρά στη «γαλλική εξαίρεση», περιορίζοντάς την
όμως όλο και πιο πολύ στη σφαίρα του πολιτισμού, όπως π.χ. το γλωσσικό θέμα.

Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Στις κάλπες. Με έκκληση στους ψηφοφόρους να εμπιστευτούν το όραμα των Εργατικών για την Ευρώπη έκλεισε την προεκλογική περίοδο ο Τόνι Μπλερ

«Ο γάμος συμφέροντος» των Βρετανών με την Ευρώπη, που υπαγορεύτηκε από
οικονομικές ανάγκες και επικυρώθηκε το 1973 με την ένταξη του Ηνωμένου
Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, δεν εξελίχθηκε ποτέ σε μία
σχέση αγάπης. Και παρά το γεγονός ότι ο Εργατικός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ
χρησιμοποίησε την προεδρία της Ε.Ε. το πρώτο εξάμηνο του 1998, για να προβάλει
την εικόνα μίας Ευρώπης που είναι «κοντά στους ανθρώπους», η Βρετανία υποφέρει
ακόμα από υψηλό πυρετό ευρωσκεπτικισμού, τον οποίο το κυβερνών κόμμα δεν
μπορεί να αγνοήσει.

«Όταν βλέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που είναι ουσιαστικά η κυβερνώσα δύναμη
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κόσμος τρομοκρατείται», δήλωσε μετά την παραίτηση της
Κομισιόν, τον περασμένο Μάρτιο, ο εκπρόσωπος του Συντηρητικού Κόμματος Φράνσις Μοντ.

Τα σχέδια για φορολογική εναρμόνιση στην Ευρώπη, που δέχονται τα πυρά του
βρετανικού Τύπου, προκάλεσαν τη θεαματική πτώση των θετικών για το ευρώ
απόψεων στις σφυγμομετρήσεις.

Και μετά την παραίτηση της Επιτροπής, η αντίθεση στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα
έφτασε στο 56% ­ το υψηλότερο επίπεδο τα τελευταία δύο χρόνια. Το εμπόδιο αυτό
πρέπει να ξεπεράσει ο Τόνι Μπλερ, αν επιθυμεί να διοργανώσει δημοψήφισμα για
την ένταξη στη νομισματική ενοποίηση μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2002.

ΒΕΛΓΙΟ

ΒΕΛΓΙΟ

Μεταξύ των έξι χωρών που ίδρυσαν την Κοινότητα το 1957, ανάμεσα στις 11 χώρες
που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999 και έδρα των
τριών μεγάλων θεσμών της Ε.Ε. (του Συμβουλίου Υπουργών, της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ορισμένες συνόδους), το Βέλγιο
είναι ένας από τους στυλοβάτες της ευρωπαϊκής οικοδόμησης.

Και όμως, η εμπιστοσύνη των Βέλγων προς την ευρωπαϊκή ιδέα κλονίστηκε στη
διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, καθώς οφείλουν να καταβάλλουν μεγάλες
προσπάθειες για την εξυγίανση των δημοσιονομικών μεγεθών.

Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του ευρωβαρομέτρου, τον περασμένο Μάρτιο,
μόνο το 44% των Βέλγων πιστεύει ότι η συμμετοχή της χώρας τους στην Ε.Ε. είναι
«καλό πράγμα», ποσοστό χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και από των άλλων
συγκρίσιμων χωρών, όπως του Λουξεμβούργου και της Ολλανδίας.

Ωστόσο, το ποσοστό αυτό δεν αποτελεί σημάδι απόρριψης: μόνο το 9% πιστεύει ότι
η ένταξη του Βελγίου στην Ε.Ε. είναι «κακό πράγμα». Αλλά, την τελευταία κυρίως
δεκαετία, η δημοσκόπηση του ευρωβαρομέτρου δείχνει αισθητή πτώση της επιθυμίας
των Βέλγων να ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

Η πτώση αυτή αντιστοιχεί, χρονικά, στα έτη που οι Βέλγοι έπρεπε να προχωρήσουν
σε δραστική μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων, με περικοπές των κοινωνικών
δαπανών, για να προκριθεί η χώρα για το ευρώ. Η πτώση αντανακλά επίσης και μία
περίοδο κρίσης της εμπιστοσύνης των Βέλγων στην ταυτότητα και τους θεσμούς
τους, η οποία διέκρινε περισσότερο τους γαλλόφωνους από τους Φλαμανδούς, σε
βαθμό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάσπαση τη χώρα.

ΟΛΛΑΝΔΙΑ

ΟΛΛΑΝΔΙΑ

Φλογεροί ευρωπαϊστές επί χρόνια, οι Ολλανδοί αρχίζουν σιγά-σιγά να αλλάζουν
στάση απέναντι στο ευρωπαικό οικοδόμημα. Η εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς της
Ε.Ε. κλονίζεται, λόγω των κοινοτικών σκανδάλων που εξανάγκασαν σε παραίτηση
την Κομισιόν.

Σύμφωνα με σφυγμομέτρηση που πραγματοποίησε τον Μάρτιο το Ινστιτούτο
Δημοσκοπήσεων ΝΙΡΟ, το 55% των Ολλανδών δήλωσαν ότι «εμπιστεύονται ελάχιστα ή
καθόλου» την Ε.Ε. ­ κακός οιωνός κατά τους πολιτικούς αναλυτές για την
συμμετοχή των Ολλανδών στις ευρωεκλογές.

Ο διευθυντής της αντιπροσωπείας του Ευρωκοινοβουλίου στη Χάγη, Έπο Ιάνσεν δεν
συμμερίζεται ωστόσο αυτή την εκτίμηση.

«Ουσιαστικά, οι Ολλανδοί είναι υπέρ της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αν ποτέ ετίθετο
θέμα να αποχωρήσει η Ολλανδία από την Ε.Ε., το ναι δεν θα ξεπερνούσε το 5%»,
υποστηρίζει με βεβαιότητα.

Κατά τον Όλαφ βαν Στριν, διευθυντή έρευνας του ΝΙΡΟ, «το πρόβλημα δεν είναι η
ευρωπαϊκή ιδέα αυτή καθαυτή. Η πλειοψηφία των Ολλανδών παραμένει ευνοϊκά
διακείμενη προς αυτήν. Αντιθέτως, αυτό που λείπει σήμερα είναι η εμπιστοσύνη
στους θεσμούς».

Σύμφωνα με την άποψή του, το «πρόβλημα είναι περισσότερο πολιτιστικό παρά
πολιτικό» και έχει να κάνει με το περιορισμένο μέγεθος της Ολλανδίας ­ χώρα η
οποία περιγράφεται συχνά ως «η μεγαλύτερη των μικρών χωρών-μελών» ή ως «η
μικρότερη των μεγάλων χωρών-μελών» στους κόλπους των «15».

«Οι Ολλανδοί είναι περήφανοι για τη λειτουργία της δημοκρατίας τους. Φοβούνται
μία Ευρώπη που θα κυριαρχείται μόνο από τους Γάλλους ή τους Γερμανούς, καθώς
και για τους θεσμούς που θα οδηγήσουν προς ένα ιταλικό ή ισπανικό μοντέλο», εκτιμά.

ΑΥΣΤΡΙΑ

Συγκεχυμένη είναι ακόμα η εικόνα της Ε.Ε. στην Αυστρία, η οποία εντάχθηκε στην
Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Ιανουαρίου 1995.

Αν και το 74% των Αυστριακών τάσσονται υπέρ της ένταξης της χώρας τους στη
μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια των «15», η «Ε.Ε. είναι κάτι το συγκεχυμένο γι’
αυτούς, χωρίς ουσιαστικά να έχει θέση στην καθημερινή τους πραγματικότητα»,
όπως τονίζει ο Αυστριακός πολιτειολόγος Άντον Πελίνκα.

«Η Ε.Ε. προσφέρει στους Αυστριακούς τη βεβαιότητα ότι ανήκουν στη Δύση και ένα
αίσθημα ασφάλειας, εντούτοις το σχέδιο διεύρυνσής της προς Ανατολάς φοβίζει
κυρίως εκείνους που ζουν στις περιοχές κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία και τη
Σλοβακία», προσθέτει ο Άντον Πελίνκα.

Σύμφωνα με τις σφυγμομετρήσεις, οι Αυστριακοί φοβούνται ότι η υπερπροσφορά
φθηνών εργατικών χεριών από τις χώρες αυτές θα μπορούσε να τους κλέψει τις
δικές τους θέσεις εργασίας.

Πάντως, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων κρίνει τις επιδόσεις της Ε.Ε. στους
διάφορους τομείς, από τη νομισματική πολιτική μέχρι την προστασία του
περιβάλλοντος, από καλές έως πολύ καλές.

ΔΑΝΙΑ

ΔΑΝΙΑ

Στη Δανία. Το πρωθυπουργικό ζεύγος ψηφίζει

Το σκάνδαλο που οδήγησε στην παραίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον περασμένο
Μάρτιο, αναβίωσε τα αισθήματα δυσπιστίας και εχθρότητας του λαού της Δανίας
προς τον ογκώδη μηχανισμό των Βρυξελλών.

Οι Δανοί δέχθηκαν να πουν «ναι» με μισή καρδιά στη Συνθήκη του Μάαστριχτ στις
18 Μαΐου του 1993, αφού την είχαν αρχικά απορρίψει στις 2 Ιουνίου του 1992,
προκαλώντας σοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτή η ευθυγράμμιση της Δανίας με την Ε.Ε. συνέβη από τη στιγμή που η χώρα
κατόρθωσε να εξαιρεθεί από τέσσερα σημεία της Συνθήκης του Μάαστριχτ: την
απαλλαγή από τη συμμετοχή στο ενιαίο νόμισμα, στην κοινή αμυντική πολιτική, τη
δικαστική συνεργασία και την ευρωπαϊκή υπηκοότητα. Το 1998, οι Δανοί
αποδέχθηκαν, χωρίς μεγάλο ενθουσιασμό, τη Συνθήκη του Άμστερνταμ (ποσοστό
55,1% υπέρ και 44,9% κατά), επειδή η συγκεκριμένη Συνθήκη σεβόταν τα σημεία
που είχαν πετύχει να απαλλαχθούν από την προηγούμενη Συνθήκη του Μάαστριχτ και
επειδή έφερε τη σφραγίδα της Δανίας στα θέματα της άμυνας, της προστασίας του
περιβάλλοντος, των καταναλωτών και του ανοίγματος προς τις ανατολικές χώρες
της Ευρώπης.

«Το μεγάλο πρόβλημα στην Ευρώπη είναι ότι οι άλλοι λαοί δεν είναι όπως εμείς,
οι Δανοί», δήλωσε πρόσφατα και μάλλον ειρωνικά ο ευρωβουλευτής, πρώην
πρωθυπουργός της Δανίας, προερχόμενος από τη συντηρητική παράταξη, Πουλ
Σλούτερ (1982 – 1993). Στα 70 του χρόνια, ο κ. Σλούτερ αποφάσισε να θέσει
τέρμα στην τριανταπεντάχρονη πολιτική καριέρα του και να μην κατέβει ως
υποψήφιος στις ευρωεκλογές της 10ης Ιουνίου. Σύμφωνα με τον κ. Σλούτερ, «η
στάση των Δανών έχει αλλάξει λίγο κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων. Οι
Δανοί έχουν γίνει περισσότερο θετικοί προς την Ε.Ε. και πολύ λίγοι είναι αυτοί
που επιθυμούν να την εγκαταλείψουν».

Ο αρχηγός της σημερινής κυβέρνησης, σοσιαλδημοκράτης Πουλ Νίρουπ Ράσμουσεν,
συμμερίζεται την άποψη του προκατόχου του, τονίζοντας ότι «είναι υγιής ο
σκεπτικισμός» των συμπολιτών του «που επιθυμούν ανοιχτούς, διαφανείς και
δημοκρατικούς ευρωπαϊκούς θεσμούς».