Τα κοινά συμφέροντα δεν θεμελιώνουν ένα κοινό δόγμα

Η ευρωπαΪκή σοσιαλιστική οικογένεια είναι θεμελιωδώς «πλουραλιστική». Το
σύνορο περνά ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο. Στον Βορρά ­ στη Σκανδιναβία,
στην Μπενελούξ και, σε μικρότερο βαθμό, στη Γερμανία ­ τα κόμματα είναι
σοσιαλδημοκρατικά, στηρίζονται σε πυκνά δίκτυα στελεχών και έχουν στενούς
δεσμούς με τα συνδικάτα. Στον Νότο, τα κόμματα είναι σοσιαλιστικά. Μολονότι
υιοθέτησαν πολύ γρήγορα πιο ριζοσπαστικές επιλογές κοινωνικής αλλαγής,
αποτελούν κυρίως σχηματισμούς στελεχών. Σε αυτές τις παραδοσιακές διαφορές
προστέθηκαν οι ιδεολογικοί διαχωρισμοί, στους οποίους θεμελιώνεται η μάχη για
την ηγεσία του ευρωπαϊκού σοσιαλισμού ανάμεσα στον Λιονέλ Ζοσπέν (Γαλλία), τον
Τόνι Μπλερ (Βρετανία) και τον Γκέρχαρντ Σρέντερ (Γερμανία).
Αυτοχαρακτηριζόμενος, στη «Σοσιαλιστική Επιθεώρηση» (άνοιξη 1999), ως
«κατασκευαστής ρεαλιστικών ουτοπιών», ο Γάλλος πρωθυπουργός επιχειρεί να
παντρέψει την παραδοσιακή προσήλωση σε αξίες που «παραμένουν ουσιαστικά οι
ίδιες» (δικαιοσύνη, ελευθερία, συλλογικός έλεγχος του πεπρωμένου μας) με μια
σύγχρονη προσέγγιση και μέθοδο. Ο Μπλερ έχει αναλάβει έναν «εκσυγχρονισμό» του
Εργατικού Κόμματος, που μετατράπηκε σε Νέο Εργατικό. Ο Ζοσπέν ελαχιστοποιεί
αυτές τις διαφορές. Ο Σρέντερ, ελάχιστα διεθνιστής, παρέμεινε
αποστασιοποιημένος από το μανιφέστο του Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών
(PSE), που συνεδρίασε την 1η Μαρτίου στο Μιλάνο. Ο Μπλερ αντίθετα χαιρέτισε το
μανιφέστο του PSE. Για τον Ανρί Βεμπέρ, διευθυντή της «Σοσιαλιστικής
Επιθεώρησης», «οι διαφορές των εθνικών συμφερόντων θα εξακολουθήσουν να
υπάρχουν, αλλά η κυρίαρχη τάση θα πρέπει να είναι η θεμελίωση των κοινών
συμφερόντων». Η εξίσωση δεν θα είναι τόσο απλή. Εννέα αρχηγοί
σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων ηγούνται ταυτοχρόνως και των κομμάτων τους,
αλλά η Διάσκεψη Κορυφής της Κολωνίας έδειξε ότι αυτό δεν αρκεί για να
μεταφρασθούν οι προτάσεις του PSE σε αποφάσεις.