ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Σανίδα σωτηρίας

Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς: ποια θα είναι η επόμενη κίνησή του;

Η παραπομπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και τεσσάρων συνεργατών του στο Διεθνές
Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου φαίνεται τελικώς πως δεν εμπόδισε, αλλά
επέσπευσε την ειρηνευτική διαδικασία. Η εποχή Μιλόσεβιτς βρίσκεται σε μια
κρίσιμη καμπή: ο άνθρωπος που ανέλαβε την εξουσία πριν από 12 χρόνια και
προήδρευσε όλων των πολέμων που διέλυσαν τη χώρα του, δύσκολα θα μπορέσει να
προεδρεύσει και της ειρήνης που θα οδηγήσει στην ανασυγκρότησή της. Η
ανασυγκρότηση απαιτεί οικονομική βοήθεια από τη Δύση και η παραπομπή τού
Γιουγκοσλάβου προέδρου τον καθιστά μη αξιόπιστο συνομιλητή της διεθνούς κοινότητας.

Με ποιον τρόπο θα μπορούσε να αποχωρήσει από το προσκήνιο; Καμιά από τις
υπάρχουσες εναλλακτικές λύσεις δεν φαίνεται ρεαλιστική, σημειώνει ο Σλόμπονταν
Ίνιτς από το Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Βελιγραδίου. Ο εξαναγκασμός του
σε παραίτηση από το γιουγκοσλαβικό Κοινοβούλιο είναι απίθανος, αφού ο
συσχετισμός δυνάμεων είναι ευνοϊκός γι’ αυτόν. Η ηγεσία του στρατού είναι
πιστή στον Μιλόσεβιτς, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες εκκαθαρίσεις, και κανείς
αναλυτής δεν θα στοιχημάτιζε υπέρ ενός πραξικοπήματος. Λαϊκή εξέγερση δεν
αναμένεται: πιθανότερος θεωρείται ο εμφύλιος πόλεμος, τον οποίο μάλιστα θα
μπορούσε να προκαλέσει ο ίδιος ο Μιλόσεβιτς εξαπολύοντας επίθεση εναντίον των
«πεμπτοφαλαγγιτών» με την κατηγορία ότι ευθύνονται για τον εθνικό εξευτελισμό.
Τι μένει; Να δολοφονηθεί (από ποιον;) ή να αυτοκτονήσει. Ο πατέρας του
αυτοκτόνησε, η μητέρα του αυτοκτόνησε, ίσως ακολουθήσει κι εκείνος το
παράδειγμά τους.

Υπάρχει βέβαια κι ένα άλλο ενδεχόμενο: η φυγή προς τα εμπρός, μια μέθοδος
ιδιαίτερα προσφιλής στον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Αν αισθανθεί ότι η εξουσία του
απειλείται, μπορεί να προκαλέσει μια κρίση στον επόμενο ασθενή κρίκο της
αλυσίδας, το Μαυροβούνιο. Στην κίνηση αυτή θα έχει μαζί του όλους τους θεσμούς
του καθεστώτος του, αφού οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που τους
απαρτίζουν έχουν ισχυρό οικονομικό και πολιτικό συμφέρον να συνεχιστεί το
στάτους κβο. Αν θα υπάρξουν κι εκείνοι που θα αποστασιοποιηθούν και θα
επιδιώξουν τη συμφιλίωση με τη Δύση είναι πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί.

Σε κάθε περίπτωση, γράφει η διευθύντρια της Επιτροπής του Ελσίνσκι για τα
ανθρώπινα δικαιώματα στο Βελιγράδι Σόνια Μπισέρκο, η συζήτηση για τις ευθύνες
του Μιλόσεβιτς και ολόκληρης της Σερβίας στην ιστορία των Βαλκανίων πρέπει να
ανοίξει. Και να ανοίξει από την ίδια τη σερβική κοινωνία, με τη βοήθεια της
Ευρώπης που θα πρέπει να δώσει κίνητρα για τον εκδημοκρατισμό και την ανάπτυξή
της. Η Σερβία δεν έχει πλέον πόρους και ο λαός της έχει υποστεί σοκ. Η χώρα
μπορεί είτε να συνεχίσει τον δρόμο της απομόνωσης, της φτώχειας και του
πολέμου είτε να αναζητήσει νέες μορφές άσκησης της πολιτικής και νέες
διπλωματικές σχέσεις με τις άλλες βαλκανικές χώρες και τη Δύση. Η παραπομπή
του Μιλόσεβιτς στη Χάγη μπορεί να αποτελέσει εντέλει και μια σανίδα σωτηρίας.