Λιντσάρισαν την άλλη φωνή

Οι απόγονοι του Βολταίρου, όχι μόνο δεν υπερασπίζονται τις αντίθετες φωνές
αλλά τις φιμώνουν. Το ίδιο έπαθε και ο Γάλλος συγγραφέας και διανοούμενος
Ρεζίς Ντεμπρέ, που έζησε τη σφαγή αμάχων στο Κόσοβο * Μετά τη δημοσίευση της
περιγραφής δέχθηκε απίστευτη επίθεση

«Υπόθεση Ντεμπρέ: Η προδοσία των διανοουμένων» τιτλοφορεί το άρθρο της η «Λιμπερασιόν», όπου στη δεξιά σελίδα έχει τίτλο: «Από τον Τσε στη Σερβία, η κατάπτωση ενός διανοουμένου», όπου εμφανίζονται Ντεμπρέ, Τσε και Μιλόσεβιτς να καπνίζουν πούρο!..

Έχει ακόμα, στη Γαλλία, ένας διανοούμενος το δικαίωμα να σκέφτεται
διαφορετικά, να εκφράζει ελεύθερα τις διαφορετικές απόψεις του, χωρίς να
διατρέχει τον κίνδυνο να λιντσαριστεί; Το ερώτημα αυτό θέτει το γαλλικό
περιοδικό «Marianne» με αφορμή την «υπόθεση Ντεμπρέ». Αν κρίνουμε από τη
βιαιότητα των αντιδράσεων που προκάλεσε το ρεπορτάζ του Ντεμπρέ από το
Κοσσυφοπέδιο, πρέπει να αμφιβάλλουμε, επισημαίνει το «Marianne». Σε εκτενές
άρθρο του, το γαλλικό περιοδικό περιγράφει πως ο Τύπος διαστρέφει τα αληθινά
γεγονότα, υπακούοντας στην «ΝΑΤΟϊκή προπαγάνδα» και δικαιώνει την αλήθεια του
Ρεζίς Ντεμπρέ.

Την ημέρα εκείνη, γράφει το «Marianne», οι βόμβες ­ οι βόμβες μας ­ έπληξαν
ένα μικρό χωριό στο Κοσσυφοπέδιο, κτυπώντας ταυτόχρονα και μία αποθήκη, όπου
είχαν καταφύγει περίπου 500 «εκτοπισμένοι» Αλβανοί για να περάσουν τη νύχτα.
Αποτέλεσμα: τουλάχιστον 90 νεκροί. Ύστερα από δισταγμούς 24 ωρών, το ΝΑΤΟ
αρνείται το μακελειό. Ο στόχος των αεροσκαφών του ήταν στρατιωτικός και τα
θύματα ­ γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι στην πλειοψηφία τους ­
χρησιμοποιήθηκαν ως «ανθρώπινες ασπίδες» από τους Σέρβους.

Απόλυτη ομοφωνία

Την ίδια στιγμή σπεύδουν επιτόπου δεκάδες δημοσιογράφοι, Γάλλοι, Ελβετοί,
Αμερικανοί, Καναδοί, Ιταλοί, Ισπανοί και αφού κάνουν τις έρευνές τους και
ρωτούν τους επιζώντες, αρχίζουν να μεταδίδουν τα ρεπορτάζ τους. Η ομοφωνία
είναι απόλυτη. Δεν υπήρξε στρατιωτικός στόχος, δεν υπήρξαν ανθρώπινες ασπίδες.
Δεκάδες οι αναμφισβήτητες μαρτυρίες μιας πραγματικότητας που βιώθηκε επιτόπου.

Και ενώ είχαν συγκεντρωθεί όλες οι χειροπιαστές αποδείξεις ενός τεράστιου
λάθους, και ενώ δεν υπάρχουν πλέον ­ αλίμονο ­ αμφιβολίες, επί 24 ώρες τα
ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις μας μεταδίδουν αυτή την «αλήθεια»: συμμαχικός
βομβαρδισμός ενός στρατιωτικού συγκροτήματος είχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο 90
αμάχων Κοσοβάρων, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν από τους Σέρβους ως ανθρώπινες ασπίδες.

Ο λόγος του ΝΑΤΟ

Τύπος κατά Ντεμπρέ: «Κατηγορούμενε Ντεμπρέ, εξηγήσου!» είναι ο τίτλος της «Ουμανιτέ Εμπντό»

Το ίδιο το γεγονός δεν υπολογίζεται και ο δημοσιογράφος, ο οποίος το
μεταφέρει, εξαφανίζεται, διαλύεται. Μόνο ο λόγος του ΝΑΤΟ μετρά. Η αλήθεια δεν
έχει πλέον καμία σχέση με ό,τι πραγματικά συνέβη. Είναι η συνέπεια τού τι
συμφέρει να πιστέψουμε. Και το τι συμφέρει να πιστέψει, το λέει το ΝΑΤΟ.

Αυτό, αφελής αναμφίβολα, ο Ρεζίς Ντεμπρέ δεν το ήξερε. Τι συνέβη, αλήθεια;
Είναι απλό: ο Ρεζίς Ντεμπρέ είχε ενστικτωδώς την εντύπωση ­ όπως άλλωστε και
οι περισσότεροι συμπατριώτες μας ­ ότι η πραγματικότητα του νέου πολέμου στη
Γιουγκοσλαβία είχε σκιαστεί από ιδέες και απόψεις που τροφοδοτούσαν μια θύελλα
προπαγάνδας. Και θέλει να πάει επιτόπου να δει τι συμβαίνει. Αντικειμενικός
στόχος του να συναντηθεί με τον Ιμπραήμ Ρουγκόβα, να του πάρει συνέντευξη. Μας
αναφέρει το σχέδιό του και τον ενθαρρύνουμε. Στο κάτω-κάτω θα μας φέρει ένα
συγκλονιστικό ρεπορτάζ από το μαρτυρικό Κοσσυφοπέδιο. Αποτυγχάνει την πρώτη
φορά και κάνει ρεπορτάζ στα στρατόπεδα προσφύγων στην ΠΓΔΜ. Επιστρέφει.
Ξαναφεύγει. Πετυχαίνει την δεύτερη φορά και τον κατηγορούν. Ποιοι; Εκείνοι οι
οποίοι την ίδια στιγμή κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα: που δεν διστάζουν να
κάνουν το ρεπορτάζ τους και να το μεταδίδουν υπό τον ασφυκτικό έλεγχο πολλών
δεκάδων ενόπλων στρατιωτών του UCK. Που εκλιπαρούν για τις «πληροφορίες» τους
την διοίκηση του ΝΑΤΟ. Που, όπως ορισμένοι διανοούμενοι, έκαναν για μια
εβδομάδα λαμπρή δημοσιογραφική δουλειά στην Αλγερία ή το Αφγανιστάν, χάρη ­
και πώς μπορούσε άλλωστε να γίνει διαφορετικά ­ στην άδεια που έλαβαν από τις
αρχές της βαρβαρότητας, είτε ήταν κυβερνητικές είτε αντάρτικες.

Δεν έχει καμία σημασία. Ο Ρεζίς Ντεμπρέ δεν έφερε από το Κοσσυφοπέδιο το άρθρο
που ήταν «ορθό» να φέρει. Και αμέσως ανακηρύχτηκε ύποπτος. Ύποπτος ακόμα και
για τον τρόπο με τον οποίο κατάφερε να μπει στο Κοσσυφοπέδιο. Την στιγμή που
τα συνεργεία της TF1, του «Paris Match», της France 2 και πολυάριθμοι
δημοσιογράφοι δυτικών χωρών έλαβαν την άδεια να μπουν στη μαρτυρική επαρχία.
Για να μην υπολογίσουμε τους τουλάχιστον 150 δημοσιογράφους του διεθνούς Τύπου
που βρίσκονται στο Βελιγράδι, πολλοί από τους οποίους μας γνωστοποίησαν ότι
σοκαρίστηκαν λιγότερο από το ρεπορτάζ του Ρεζίς Ντεμπρέ και περισσότερο από
τις αντιδράσεις που προκάλεσε. Κανείς, όμως, δεν σκέφτηκε να δικάσει όλους
αυτούς. Οι όποιες κατηγορίες εναντίον τους θα κατέρρεαν ως γελοίες. Δεν
συνέβη, όμως, το ίδιο και με τον Ρεζίς Ντεμπρέ. Οι κατήγοροι θα μπορούσαν να
μας ρωτήσουν απευθείας πώς κατόρθωσε να πάει στο Κοσσυφοπέδιο ο Ρεζίς Ντεμπρέ,
γιατί και υπό ποιες συνθήκες έφυγε, για το περιεχόμενο του ρεπορτάζ του. Αυτό
που έκαναν δηλαδή η δανική τηλεόραση, το σουηδικό ραδιόφωνο, ο ολλανδικός
Τύπος, η «Ουάσιγκτον Ποστ» κ.τ.λ. Όχι όμως και τα γαλλικά ΜΜΕ. Εκτός της
«Λιμπερασιόν», η οποία άλλωστε δεν έλαβε υπόψη της τις απαντήσεις μας. Το
πλαίσιο της δημόσιας εκτέλεσης είχε στηθεί.

Οκτώ ημέρες μετά την αναχώρησή του, ο Ρεζίς Ντεμπρέ επιστρέφει, χωρίς να
μπορέσει να δει τον Ρουγκόβα.

Η πραγματικότητα, τουλάχιστον έτσι όπως την αντελήφθη ο ίδιος, του φαίνεται
τόσο διαφορετική από την εικόνα που έχει βγει προς τα έξω, ώστε θέλει να την
δημοσιοποιήσει αμέσως. Καταλαβαίνουμε αυτή την επείγουσα ανάγκη του και παρά
το γεγονός ότι το περιοδικό «Marianne» έχει την αποκλειστικότητα, δεχόμαστε να
δημοσιεύσει πρώτα τις απόψεις του στην εφημερίδα «Le Monde».

Το άρθρο του δημοσιεύτηκε στις 12 Μαΐου. Την ίδια εβδομάδα, ο «μέγας ρεπόρτερ»
του «Paris Match», Ζακ-Μαρί Μπουργκέ, ο οποίος επέστρεψε επίσης από το
Κοσσυφοπέδιο, εξηγεί ακριβώς όπως ο Ρεζίς Ντεμπρέ ότι στην πραγματικότητα το
ΝΑΤΟ βομβαρδίζει έναν εμφύλιο πόλεμο!

Η έκρηξη

Αλλά το άρθρο του Ρεζίς Ντεμπρέ στην εφημερίδα «Le Monde» προκαλεί έκρηξη.
Αυτά που συμβαίνουν είναι ανήκουστα. Οι πρώτες αντιδράσεις δημοσιεύονται στην
«Le Monde»» 24 ώρες αργότερα.

Πράγμα που σημαίνει ότι γράφτηκαν με μια ξέφρενη σπουδή, χωρίς σκέψη και
νηφαλιότητα. Ακολουθεί καταιγισμός φιλιππικών ­ ένα αληθινό λιντσάρισμα.

Κατά τους επικριτές, το άρθρο του Ρεζίς Ντεμπρέ δεν αξίζει τίποτα.
Κακογραμμένο, κακοτιτλοφορημένο, κακοδομημένο, κακά όλα. Και, εντούτοις,
κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να σκεφτεί γιατί, κάτω από αυτές τις συνθήκες,
σπαταλήθηκε τόση ενέργεια και αφιερώθηκαν τόσες εκατοντάδες χιλιάδες λέξεις
για την ανατροπή του.

Δεχόμαστε εκατοντάδες επιστολές, τέλεξ, φαξ που παίρνουν το μέρος του «λεπρού»
και καταγγέλλουν την τρομοκρατία της οποίας είναι θύμα.

Ένα είναι το βασανιστικό ερώτημα. Έχουμε ακόμα το δικαίωμα στη Γαλλία να
σκεφτόμαστε διαφορετικά; Μπορούμε ακόμα να αγωνιζόμαστε χωρίς να διατρέχουμε
τον κίνδυνο να αφοριστούμε;

Δημοσιεύουμε κάθε εβδομάδα άρθρα για το μαρτύριο των Κοσοβάρων. Βασισμένοι σε
στοιχεία, την αξιοπιστία των οποίων δεν μπορέσαμε πάντα να εγγυηθούμε. Κατά
περίεργο τρόπο, κανείς δεν μας επέκρινε. Αναμένουμε αντίθετα από τους
πολέμιους του Ρεζίς Ντεμπρέ να παραδεχτούν ότι έχουμε επίσης το δικαίωμα να
καταγράψουμε και το άλλο μαρτύριο. Παρά την ύπαρξη του Μιλόσεβιτς.