Το ΝΑΤΟ θα αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη πρόκληση όταν τελειώσει ο πόλεμος

Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ

Από την αρχή, ο σκοπός του ΝΑΤΟ στην κρίση στο Κοσσυφοπέδιο ήταν να
τερματιστεί η βία στην περιοχή και να επιτραπεί στους πρόσφυγες να επιστρέψουν
στα σπίτια τους και να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους με ασφάλεια.

Το ΝΑΤΟ θα αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη πρόκληση όταν τελειώσει ο πόλεμος. Τότε
θα βρισκόμαστε στο επίκεντρο της διεθνούς προσπάθειας να δημιουργηθεί διαρκής
ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή. Ο ρόλος μας είναι να διασφαλίσουμε πως οι
πολιτικές του εθνικιστικού μίσους και της βίαιης καταπίεσης δεν θα ξαναβρούν
ποτέ στα Βαλκάνια πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθούν.

Η πρώτη πρόκληση θα είναι να σταθεροποιήσουμε το Κοσσυφοπέδιο. Το ΝΑΤΟ θα
πρέπει να αποτελεί τον πυρήνα της διεθνούς δύναμης που θα εξασφαλίσει πως οι
πρόσφυγες θα γυρίσουν στα σπίτια τους και θα ξαναφτιάξουν ειρηνικά τη ζωή
τους. Αυτός είναι ο πρωταρχικός στόχος. Η ασφαλής επιστροφή των προσφύγων θα
πρέπει να συνοδεύεται από μια πολιτική συμφωνία, η οποία θα βασίζεται στη
συνθήκη του Ραμπουγέ. Οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ θα βοηθήσουν ώστε η συμφωνία να
γίνει σεβαστή.

Αυτό όμως είναι μόνον η αρχή. Οι κάτοικοι της περιοχής χρειάζονται μια
μακροπρόθεσμη προοπτική σταθερότητας. Αυτό απαιτεί μια συντονισμένη διεθνή
προσπάθεια. Αυτήν την εβδομάδα στη Βόννη, η προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο
ΟΟΣΑ, το ΝΑΤΟ και άλλοι διεθνείς οργανισμοί εγκαινιάζουν το σύμφωνο
σταθερότητας στα Βαλκάνια. Το ΝΑΤΟ υποστηρίζει θερμά αυτήν την πρωτοβουλία,
που θα συνδέσει τις χώρες της περιοχής στενότερα με την Ευρωπαϊκή Ένωση και
άλλους δυτικούς θεσμούς και, το σημαντικότερο, θα προωθήσει τις σχέσεις μεταξύ τους.

Ο στόχος μας είναι να ενταχθούν οι χώρες της περιοχής στην ευρωατλαντική
κοινότητα. Επιθυμία μας είναι όλες οι χώρες και οι άνθρωποι στη Νοτιοανατολική
Ευρώπη να μπορούν να γευθούν τα αγαθά της ειρήνης και της ασφάλειας, όπως και
να αναπτύξουν τις μεταξύ τους σχέσεις στη βάση του σεβασμού του δικαίου, των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και των ατομικών ελευθεριών. Στη βάση
μιας μεγαλύτερης ασφάλειας, η περιοχή χρειάζεται εντατικότερες προσπάθειες
συνεργασίας. Σ’ αυτήν την ανάγκη ανταποκρίνεται η νέα πρωτοβουλία του ΝΑΤΟ για
τη Νοτιοδυτική Ευρώπη, που ανακοινώθηκε στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής στην
Ουάσιγκτον. Προσφέρει το πλαίσιο για έναν συνεχή διάλογο μεταξύ του ΝΑΤΟ και
των χωρών της περιοχής για θέματα ασφαλείας.

Το επίκεντρο της πρωτοβουλίας είναι ένα συμβουλευτικό φόρουμ, στο οποίο οι 19
χώρες του ΝΑΤΟ και οι χώρες της περιοχής θα συζητούν θέματα ασφαλείας κοινού
ενδιαφέροντος. Συναντηθήκαμε ήδη σε επίπεδο κορυφής στην Ουάσιγκτον και σε
επίπεδο πρεσβευτών στις Βρυξέλλες. Επιπρόσθετα, το ΝΑΤΟ ενημερώνει τακτικά
αυτές τις χώρες για την πορεία του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο. Επιδίωξή μας
είναι να θεσμοποιήσουμε και να εντείνουμε αυτές τις επαφές και να τις
συμπληρώσουμε με νέες πρωτοβουλίες. Το κλειδί είναι να προωθήσουμε την
περιφερειακή συνεργασία. Παραδείγματος χάριν, τον επόμενο μήνα γίνεται ένα
σεμινάριο για την περιφερειακή συνεργασία στη Βουλγαρία στα πλαίσια του
Ευρωατλαντικού Συμβουλίου Συνεργασίας (EAPC). Επιπρόσθετα, θα αναπτύξουμε τους
μηχανισμούς της Σύμπραξης για την Ειρήνη ώστε να τους προσαρμόσουμε στις
ανάγκες της περιοχής.

Προγράμματα συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας υλοποιούνται αυτή τη στιγμή
με την υποστήριξη του ΝΑΤΟ στην Αλβανία και την ΠΓΔΜ. Θα επεκτείνουμε αυτές
τις δραστηριότητες και σε άλλες χώρες στο μέλλον.

ΗΣύμπραξη για την Ειρήνη υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της
πρόσφατης ιστορίας του ΝΑΤΟ. Η πρωτοβουλία για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα
εστιάσει στις ίδιες αρχές ακόμη περισσότερο στα Βαλκάνια. Και η μακροπρόθεσμη
προοπτική τής ένταξης στο ΝΑΤΟ αποτελεί ήδη μια πιθανότητα για τις χώρες της
περιοχής. Η πόρτα του ΝΑΤΟ παραμένει ανοικτή σε νέα μέλη, όπως επιβεβαιώθηκε
πρόσφατα στη Σύνοδο Κορυφής της Ουάσιγκτον και όπως αποδεικνύει το Σχέδιο
Δράσης που εγκρίθηκε εκεί.

Παράλληλα, πρέπει να πετύχουμε τον καλύτερο συντονισμό της διμερούς βοήθειας
που προσφέρουν τα μέλη στις βαλκανικές χώρες της περιοχής. Οι οκτώ
πλουσιότερες χώρες, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και οι διεθνείς οικονομικοί
οργανισμοί έχουν σηματοδοτήσει την προθυμία τους να επενδύσουν στην περιοχή.
Πρέπει να εξασφαλίσουμε πως οι προσπάθειές μας θα συμπληρώνουν η μια την άλλη.

Με λίγα λόγια, η προσέγγιση της διεθνούς κοινότητας πρέπει να είναι συλλογική.
Πρέπει να βλέπουμε σφαιρικά τη δουλειά μας στην περιοχή και μέσα στο πλαίσιο
της συλλογικής προσπάθειας. Έχουμε όλοι τον ίδιο στόχο: να φέρουμε την ειρήνη
στην περιοχή και να ξαναδώσουμε στους ανθρώπους στις χώρες αυτές την ελπίδα
για το αύριο. Το μέλλον τους βρίσκεται στην Ευρώπη, με όλα τα πλεονεκτήματα
που θα αποφέρει αυτό, τόσο σ’ αυτούς όσο και σ’ εμάς.

Το ΝΑΤΟ, όπως και η υπόλοιπη διεθνής κοινότητα, είναι έτοιμο να συμβάλει ώστε
το όραμα της σταθερότητας στα Βαλκάνια να γίνει πραγματικότητα. Δεν
επιτρέπεται να καθυστερήσουμε άλλο με την προσπάθεια υλοποίησής του. Θα
μπορούσαμε να αρχίσουμε αμέσως, αν ο πρόεδρος Μιλόσεβιτς δεχόταν τα αιτήματα
του ΝΑΤΟ. Όσο περισσότερο καθυστερεί, ελπίζοντας εσφαλμένα πως θα μπορέσει να
εξασφαλίσει κάποια τακτικά πλεονεκτήματα, τόσο μεγαλύτερη ζημιά προκαλεί στη
χώρα του. Αν πράγματι ο Μιλόσεβιτς ενδιαφέρεται γι’ αυτήν, θα δεχθεί τα
αιτήματα της διεθνούς κοινότητας τώρα. Αυτό θα σταθεί η δική του συμβολή στην
ανοικοδόμηση, και θα μας επιτρέψει να ξεκινήσουμε τη διαδικασία δημιουργίας
συνθηκών διαρκούς σταθερότητας σ’ αυτήν την επί μακρόν ταραγμένη περιοχή της
Ευρώπης. Η επιλογή είναι δική του. Η δημιουργία σταθερότητας στα Βαλκάνια θα
απαιτήσει μεγάλη αποφασιστικότητα και ρεαλισμό. Βήμα προς βήμα όμως, θα
ανοίξουμε το μονοπάτι που θα επαναφέρει τις χώρες της περιοχής,
συμπεριλαμβανομένης πιθανόν και μιας δημοκρατικής Γιουγκοσλαβίας, στην καρδιά
της ευρωπαϊκής οικογένειας.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Χαβιέ Σολάνα δήλωσε πως δεν προτίθεται προς το
παρόν να διεκδικήσει μια δεύτερη θητεία ως επικεφαλής της Ατλαντικής Συμμαχίας.

Ο κ. Σολάνα είπε στο ισπανικό πρακτορείο Europa Press ότι δεν επιθυμεί να
είναι και πάλι υποψήφιος για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, άφησε
όμως ανοικτό το ενδεχόμενο η τωρινή του θητεία να επεκταθεί για «λίγους μήνες,
ώσπου να ρυθμιστούν ορισμένες λεπτομέρειες που εκκρεμούν». Η θητεία του κ.
Σολάνα τελειώνει τον προσεχή Δεκέμβριο. Επίσης δεν σκοπεύει, προς το παρόν, να
γίνει ο επόμενος «κύριος PESC» (Politique Etrangere et de Securite Communes),
αρμόδιος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Κοινής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής
Ένωσης ή να επανέλθει στην ισπανική πολιτική σκηνή ως σοσιαλιστής ηγέτης.

Ως προς τα λάθη του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία, ο γ.γ. της Συμμαχίας υπογράμμισε
πως «δεν έχει καμιά αμφιβολία ότι πρόκειται για την πλέον προσεγμένη
στρατιωτική εκστρατεία της Ιστορίας». «Όταν θα γράψουν την ιστορία των
στρατιωτικών συγκρούσεων», η επιχείρηση του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία «θα είναι
εκείνη που πραγματοποιήθηκε με τη μεγαλύτερη επιμέλεια απ’ όλες. Όλες οι
βόμβες κατευθύνονται σε στόχους προσεκτικά επιλεγμένους», κατέληξε ο κ. Σολάνα.