Στο σκαμνί για τις χωματερές

Οι χωματερές οδηγούν τη χώρα μας στο… σκαμνί του Δικαστηρίου των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ), με τίμημα που πιθανότατα θα ξεπεράσει τα 20 δισ.
δραχμές.

Και με την παραπομπή της, η Ελλάδα είναι το πρώτο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης που καλείται να πληρώσει πρόστιμο (υπερημερίας από το 1992) γιατί δεν
εφάρμοσε απόφαση του ΔΕΚ που προστατεύει το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

Τοξικά

Λόγω σπουδαιότητας, όπως κρίνεται από τα αρμόδια δικαστικά όργανα, η υπόθεση
παραπέμφθηκε να εκδικαστεί από την Ολομέλεια του ΔΕΚ στις 29 Ιουνίου.

Και η καταδίκη θεωρείται αναμενόμενη, καθώς η χώρα μας από το 1992 έχει
καταδικαστεί γιατί με τη λειτουργία των χωματερών παραβιάζονται κοινοτικές
οδηγίες οι οποίες επιβάλλουν στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης «να λάβουν
τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα στερεά, καθώς και τα επικίνδυνα
και τοξικά απόβλητα θα διατίθενται χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του
ανθρώπου και χωρίς να βλάπτουν το περιβάλλον…».

Στα Χανιά

Η καταδίκη αυτή της Ελλάδας (απόφαση C-45/91 από 7/4/1992) αφορούσε τη
λειτουργία της χωματερής στη θέση Κουρουπητός στα Χανιά.

Με την καταδικαστική απόφαση το ελληνικό κράτος υποχρεώθηκε να κλείσει τη
χωματερή και να προχωρήσει στη δημιουργία εγκαταστάσεων για τη διάθεση των
απορριμμάτων, σύμφωνα με τις σύγχρονες αρχές υγειονομικής και περιβαλλοντικής
προστασίας.

Και πράγματι το ΥΠΕΧΩΔΕ προχώρησε, ύστερα από την καταδικαστική απόφαση, στο
σχεδιασμό δημιουργίας Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) στην
περιοχή του Ακρωτηρίου Χανίων, αλλά ακόμη το έργο παραμένει στα χαρτιά.

Με αποτέλεσμα η Ελλάδα να εγκαλείται σήμερα από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων για μη συμμόρφωση προς την απόφαση του ΔΕΚ και να απειλείται με
τεράστιο χρηματικό πρόστιμο.

Το Μάαστριχτ

Η Επιτροπή έχει στραφεί κατά της Ελλάδας ενεργοποιώντας για πρώτη φορά διάταξη
της Συνθήκης του Μάαστριχτ που ορίζει ότι «εάν ένα κράτος μέλος δεν λάβει τα
μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Δικαστηρίου μέσα στην
προθεσμία που όρισε η Επιτροπή (σ.σ.: η προθεσμία αυτή έχει εκπνεύσει από το
1996), τότε η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο προσδιορίζοντας
ταυτόχρονα το ύψος του κατ’ αποκοπήν ποσού ή της χρηματικής ποινής που οφείλει
να καταβάλει το κράτος μέλος…».

Και με την προσφυγή της, που θα εκδικαστεί στις 29 Ιουνίου, η Επιτροπή ζητεί
να επιβληθεί στην Ελλάδα «χρηματική ποινή ύψους 24.600 ecu (σ.σ.: 7.600.000
δρχ.) ανά ημέρα υπερημερίας ως κύρωση, λόγω της μη εκτέλεσης της αποφάσεως του
ΔΕΚ».

Και με δεδομένο ότι η ποινή «τρέχει» από το 1992, τότε το πρόστιμο που θα
κληθεί να καταβάλει η χώρα μας στα κοινοτικά όργανα θα ξεπεράσει τα 20 δισ. δραχμές!

Το Συμβούλιο της Επικρατείας

Σημειώνεται ότι το θέμα της δημιουργίας ΧΥΤΑ στην περιοχή του Ακρωτηρίου, ώστε
να συμμορφωθεί η χώρα μας με την καταδικαστική απόφαση, είχε απασχολήσει
πρόσφατα και το Συμβούλιο της Επικρατείας, ύστερα από προσφυγές μονών που
αντιδρούσαν στη λειτουργία ΧΥΤΑ. Η Ολομέλεια του ΣτΕ άναψε «πράσινο φως» για
τη συνέχιση του έργου, λόγω και της καταδίκης από το ΔΕΚ. Και αναμένεται τώρα
η ελληνική πλευρά να επικαλεστεί καθυστέρηση στην πορεία του έργου εξαιτίας
αυτής της εκκρεμοδικίας, αλλά το επιχείρημα θεωρείται απίθανο να ληφθεί υπόψη
από το ΔΕΚ.

Η υπόθεση, όπως είναι φυσικό, φέρνει στο προσκήνιο το γενικότερο πρόβλημα που
αντιμετωπίζει η χώρα με τις χωματερές, αλλά προς το παρόν επιπτώσεις από την
πλευρά των κοινοτικών οργάνων και του ΔΕΚ μπορούν να υπάρξουν μόνον για την
περίπτωση των Χανίων, για το οποίο εκκρεμεί προσφυγή.

Να κλείσει αμέσως

Η δίκη της 29ης Ιουνίου, εξάλλου, έχει σημάνει συναγερμό στις αρμόδιες
ελληνικές υπηρεσίες και ιδίως στο ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο με σχετική επιστολή του
προς τη νομαρχία Χανίων τονίζει την ανάγκη να υπάρξει έστω και προσωρινή λύση
στο πρόβλημα. Από το ΥΠΕΧΩΔΕ ζητείται, σύμφωνα με πληροφορίες, να κλείσει
αμέσως η χωματερή Κουρουπητού και τα απορρίμματα και άλλα απόβλητα να
αποθηκευθούν σε έκταση του Δήμου Χανίων. Αυτή η προσωρινή λύση σημειώνεται δε
ότι δεν θα έχει χρονικό ορίζοντα μεγαλύτερο του ενός-ενάμισι έτους.