Τον Σεπτέμβριο λιώνουν τα… παγάκια στο Αιγαίο

Με το που θα μπει ο Μάρτιος, αρχίζει σιγά σιγά να ζεσταίνεται. Το καλοκαίρι
«υποφέρει» από κάψες. Μέχρι που θα έρθει ο Οκτώβριος για να αρχίσει πάλι να
κρυώνει. Η θάλασσα έχει και αυτή τις δικές της εποχές, όπως άλλωστε συμβαίνει
με τη στεριά. Η μόνη βέβαια διαφορά είναι ότι οι εποχές της θάλασσας
ακολουθούν τις «δικές μας» με μια μικρή χρονική υστέρηση.

Για τα νερά του Αιγαίου την «άνοιξη» φέρνει ο ερχομός του Μαρτίου και του
Απριλίου. Είναι η εποχή εκείνη που η θερμοκρασία των επιφανειακών νερών
αρχίζει σιγά σιγά να ανεβαίνει. Αυτό συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του
καλοκαιριού με αποκορύφωμα τον Σεπτέμβριο. Αυτός ο μήνας, που για μας σημαίνει
και το τέλος του καλοκαιριού, για τη θάλασσα είναι το απόγειό της. Το
θερμόμετρο στο νερό φθάνει, σε κάποια σημεία, ακόμη και τους 29 βαθμούς.

Από την άλλη πλευρά, το δικό μας φθινόπωρο, που ξεκινά από τα τέλη Σεπτεμβρίου
και τις αρχές Οκτωβρίου, φαίνεται να βρίσκει… απήχηση και στη θάλασσα. Η
θερμοκρασία της αρχίζει σιγά σιγά να πέφτει ώσπου ο υδράργυρος να δείξει, κατά
τους χειμερινούς πλέον μήνες, ακόμη και τους 8 βαθμούς. Μάλιστα, εκατοντάδες
χρόνια πριν, μοναχοί του Αγίου Όρους είχαν καταγράψει περιπτώσεις όπου η
θάλασσα στην περιοχή του Άθω είχε παγώσει.

Το καλοκαίρι η θερμοκρασία των νερών του Αιγαίου μπορεί να κυμαίνεται από τους
18 βαθμούς, όπως στη Μυτιλήνη για παράδειγμα, μέχρι και τους 29 βαθμούς, όπως
στην περιοχή νοτίως της Ρόδου. Αυτό δείχνει ότι η θάλασσα κρύβει τα δικά της
μυστικά που το καθένα τους παίζει και ένα σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της
θερμοκρασίας των νερών. «Το πιο σημαντικό από αυτά είναι τα μελτέμια», λέει ο
κ. Δημήτρης Γεωργόπουλος, Φυσικός Ωκεανογράφος στο Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων
Ερευνών. «Τα μελτέμια είναι ο μηχανισμός που ενεργοποιεί τη διαδικασία της
ανάβλυσης. Ο άνεμος δηλαδή αναγκάζει τις ψυχρές μάζες νερού που υπάρχουν σε
μεγάλα βάθη να κινηθούν προς τα πάνω με αποτέλεσμα η θερμοκρασία των
επιφανειακών νερών να πέφτει σε χαμηλότερα επίπεδα».

Με μπλε χρώμα εικονίζονται τα επιφανειακά νερά που έχουν χαμηλότερη
θερμοκρασία εξαιτίας των μελτεμιών που «αναγκάζουν» τις ψυχρότερες μάζες νερού
να ανέβουν από τα βάθη της θάλασσας προς τα πάνω. Η θερμοκρασία του Αιγαίου
φθάνει τα καλοκαίρια, σε ορισμένα σημεία, ακόμη και τους 29 βαθμούς.
(Δορυφορική φωτογραφία που έλαβε και επεξεργάστηκε η Επιτροπή Διαστημικής
Έρευνας και Τεχνολογίας στο Ινστιτούτο Ιονόσφαιρας και Διαστημικής Έρευνας του
Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Παραχωρήθηκε στα «ΝΕΑ» από τον δρα Χάρη Κοντοέ
και τον κ. Παναγιώτη Ηλία)

Τα επιφανειακά νερά του Αιγαίου φαίνεται να έχουν υψηλές θερμοκρασίες.

Πρόκειται για μια παροδική κατάσταση. Στην πραγματικότητα, η θάλασσα είναι
ακόμα «κρύα» και αυτή την εποχή αρχίζει σιγά σιγά να θερμαίνεται. (Δορυφορική
φωτογραφία που έλαβε και επεξεργάστηκε η Επιτροπή Διαστημικής Έρευνας και
Τεχνολογίας στο Ινστιτούτο Ιονόσφαιρας και Διαστημικής Έρευνας του Εθνικού
Αστεροσκοπείου Αθηνών. Παραχωρήθηκε στα «ΝΕΑ» από τον δρα Χάρη Κοντοέ και τον
κ. Παναγιώτη Ηλία)

«Μπούζι» το Αιγαίο στο μεγαλύτερό του μέρος. Πολύ χαμηλές είναι οι
θερμοκρασίες στην είσοδο των Δαρδανελλίων απ’ όπου διοχετεύονται τα νερά της
Μαύρης Θάλασσας. Δορυφορική φωτογραφία από το Ινστιτούτο Ιονόσφαιρας και
Διαστημικής Έρευνας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών

Εκτός όμως από τα μελτέμια, το Αιγαίο «κρυώνει» και από τα νερά που έρχονται
από τη Μαύρη Θάλασσα περνώντας μέσα από τα στενά των Δαρδανελλίων. Τα νερά της
Μαύρης θάλασσας είναι πιο ψυχρά μιας και προέρχονται από βορειότερες περιοχές.
Η ροή τους προς το Αιγαίο είναι συνεχόμενη και το δρομολόγιο που ακολουθούν
είναι κατά κάποιο τρόπο… πανομοιότυπο. Ο πρώτος τους σταθμός είναι το βόρειο
Αιγαίο και η περιοχή βόρεια της Λήμνου. Εξαπλώνονται στο Θρακικό Πέλαγος, σε
μεγάλο τμήμα του Θερμαϊκού και στη συνέχεια κατευθύνονται νοτίως των Σποράδων,
κατά μήκος της Εύβοιας, μέχρι το Σαρωνικό και τα Κύθηρα.

Τις ημέρες αυτές που είναι ακόμη άνοιξη, συμβαίνει αρκετά συχνά η θερμοκρασία
των επιφανειακών νερών του Αιγαίου να κυμαίνεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Αυτό παρατηρείται κυρίως στη διάρκεια της ημέρας και είναι φαινόμενο παροδικό
που δεν αντανακλά την πραγματική θερμοκρασία της θάλασσας για την εποχή.