ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο Εσμπέρ θα περιμένει

Εσμπέρ Γιαγκμουρ-ντερελί: ο ηρωικός τυφλός δικηγόρος της Τουρκίας

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης έχουν βραχεία μνήμη ή μια απίστευτη ικανότητα
προσαρμογής στην πραγματικότητα; Αυτή την απορία εκφράζει ο αρθρογράφος της
«Τζουμχουριέτ», αναφερόμενος στον τρόπο με τον οποίο οι εφημερίδες και η
τηλεόραση καλύπτουν τις δραστηριότητες του ακροδεξιού Κόμματος Εθνικιστικής
Δράσης (ΜΗΡ) και του αρχηγού του Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

Ο θαυμασμός είναι σχεδόν γενικός. Η διαπίστωση κοινή: «Το ΜΗΡ έχει αλλάξει!».
Ο βομβαρδισμός των επαίνων είναι τόσο προκλητικός, ώστε αναγκάστηκε να
παρέμβει ο ίδιος ο Μπαχτσελί και να διευκρινίσει: «Εδώ και 33 χρόνια δεν
έχουμε αλλάξει καθόλου!..».

Ένας ανυποψίαστος αναγνώστης θα αναρωτιόταν γιατί το διαμάντι αυτό της
τουρκικής πολιτικής σκηνής δεν είχε τόσα χρόνια την προβολή που του άξιζε,
σημειώνει ο αρθρογράφος. Και οι δολοφονίες στις οποίες έχει εμπλακεί το κόμμα;
Και τα ρατσιστικά του συνθήματα; Και οι σχέσεις του με τη Μαφία; Ξεχάστηκαν
όλα έπειτα από εκείνο το απίστευτο 18,1% που απέσπασαν οι ακροδεξιοί στις
τελευταίες εκλογές; «Ο Θεός να φυλάει τους Τούρκους!» έλεγε ένα παλιό σύνθημα
του κόμματος. «Αυτήν ακριβώς την περίοδο πρέπει να ζητήσουμε από τον Θεό να
βοηθήσει τους Τούρκους», σαρκάζει ο συγγραφέας και φωτογράφος Φικρέτ Οτυάμ
σχολιάζοντας την εκτίναξη του ΜΗΡ.

Μόνο που ορισμένοι Τούρκοι χρειάζονται περισσότερη βοήθεια από άλλους: βοήθεια
όχι μόνο από τον Θεό, αλλά κυρίως από τους ευαίσθητους και δημοκρατικούς
πολίτες του κόσμου. Γεννημένος το 1945, ο Εσμπέρ Γιαγκμουρντερελί έμεινε
τυφλός σε ηλικία δέκα ετών. Σπούδασε νομικά και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της
Άγκυρας και στη συνέχεια ασχολήθηκε με τη δικηγορία. Τη δεκαετία του ’70
υπερασπίστηκε πολλές φυσιογνωμίες της Αριστεράς, ενώ ταυτόχρονα έγραφε
ποιήματα και εξέδιδε διάφορα έντυπα.

Οι δραστηριότητές του αυτές διεκόπησαν απότομα τον Μάρτιο του 1978 όταν
συνελήφθη με κατηγορίες που κυμαίνονταν από συμμετοχή σε ένοπλη οργάνωση μέχρι
απόκρυψη κλοπιμαίων. Η «δίκη» του κράτησε επτά χρόνια. Καταδικάστηκε σε
θάνατο, στη συνέχεια η ποινή του μετετράπη σε ισόβια και το 1991
αποφυλακίστηκε υπό τον όρο να μην ξανακαταδικαστεί. Μα ο Γιαγκμουρντερελί δεν
είναι άνθρωπος που δέχεται όρους. Σε μια εκδήλωση που έγινε στην
Κωνσταντινούπολη κατήγγειλε τις αρχές για ευρείες παραβιάσεις των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και δήλωσε ότι είναι ώρα ο κουρδικός πληθυσμός να ξεσηκωθεί.
Συνελήφθη εκ νέου, καταδικάστηκε για αυτονομιστική προπαγάνδα, αποφυλακίστηκε
προσωρινά για λόγους υγείας και τον περασμένο Ιούνιο, παρά τις διεθνείς
αντιδράσεις, κλείστηκε ξανά στη φυλακή.

Σήμερα, ο Εσμπέρ Γιαγκμουρντερελί βρίσκεται στις φυλακές Τσανκιρί, 130
χιλιόμετρα από την Άγκυρα. Με βάση την πολύπλοκη νομοθεσία της Τουρκίας,
αναμένεται να αποφυλακιστεί το 2015. Όπως είπε κάποτε: «Δεν υπάρχει τίποτα
άλλο που να μπορώ να κάνω. Είμαι έτοιμος να πάω στη φυλακή και να περιμένω ­
μια πολιτική απόφαση, μια πολιτική αλλαγή, μια συνταγματική αλλαγή, που θα μου
δώσουν την ελευθερία μου». Προς το παρόν, τίποτα τέτοιο δεν φαίνεται στον ορίζοντα.