Όλα της ειρήνης δύσκολα

Με εμπόδια. Συνεχιζομένων των βομβαρδισμών, η διαπραγμάτευση για την επίτευξη ειρήνης αντιμετωπίζει δυσκολίες

Μετ’ εμποδίων και με αργούς ρυθμούς προχωρούν οι διαπραγματεύσεις για την
επίτευξη πολιτικής λύσης στην κρίση του Κοσόβου ­ την ίδια στιγμή που
παρατηρούνται ρήγματα στο στρατόπεδο της Δύσης αναφορικά με τη στρατηγική εν
γένει της Συμμαχίας.

Συγκρατημένα αισιόδοξος, αλλά και επιφυλακτικός για τις εξελίξεις εμφανίστηκε
ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης στην Κυβερνητική Επιτροπή που συνεδρίασε χθες,
την ώρα που ο Γιώργος Παπανδρέου συναντιόταν με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών
Ίγκορ Ιβανόφ, στη Μόσχα.

Ο απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου, Βίκτορ Τσερνομίρντιν, ακύρωσε αιφνιδιαστικά
όλες τις προγραμματισμένες για χθες συναντήσεις του ­ ανάμεσα σε αυτές και
αυτή με τον κ. Παπανδρέου. Ο λόγος ήταν ότι εκλήθη στη συνεδρίαση του νέου
υπουργικού συμβουλίου. Η συνάντησή του πάντως, προχθές τη νύχτα, με τον
Αμερικανό αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Στρόουμπ Τάλμποτ και τον εκπρόσωπο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, Φινλανδό πρόεδρο κ. Αχτισαάρι, κράτησε μέχρι τις πρώτες
πρωινές ώρες.

Μετά τη συνάντηση, ο κ. Τάλμποτ είπε: «Πιστεύω πως οι συζητήσεις μου εδώ στη
Μόσχα αυτή τη φορά ήταν αρκούντως εποικοδομητικές και σοβαρές, ώστε να
δικαιολογούν την επιστροφή μου και πάλι την ερχόμενη εβδομάδα».

Η δήλωση του κ. Τάλμποτ, καθώς και το γεγονός ότι οι συνομιλίες κράτησαν
πολλές ώρες, εκλήφθησαν ως θετικά μηνύματα για τη γεφύρωση των διαφορών ΗΠΑ – Ρωσίας.

Πάντως, ο κ. Αχτισαάρι, όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει την αντίδραση του
Βελιγραδίου, είπε πως είναι αδύνατον να συμπεράνει κανείς τι στάση έχει ο κ. Μιλόσεβιτς.

Πληροφορίες έλεγαν ότι το μόνο ουσιαστικό εμπόδιο που παραμένει για να
αποδεχθεί το σχέδιο των Οκτώ ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος είναι το ζήτημα της
παρουσίας στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων της Γιουγκοσλαβίας στο Κόσοβο.
Προσέθεταν ακόμη ότι το θέμα του χρόνου που θα σταματήσουν οι βομβαρδισμοί
φαίνεται να ξεπερνιέται: αφού δοθεί η σύμφωνη γνώμη του Μιλόσεβιτς για το
σχέδιο και ταυτόχρονα με την έναρξη της συζήτησης στο Συμβούλιο Ασφαλείας
είναι η κυρίαρχη φόρμουλα επί του παρόντος. Βέβαια, τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η
Μαντλίν Ολμπράιτ στις δημόσιες δηλώσεις τους επιμένουν ότι οι βομβαρδισμοί δεν
πρόκειται να σταματήσουν, εάν δεν ικανοποιηθούν οι πέντε όροι της Συμμαχίας.

Στοπ στις επιδρομές

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Νεμπόιζα Βούγιοβιτς δήλωσε σε
συνέντευξη Τύπου ότι η Γιουγκοσλαβία ζήτησε από το ΝΑΤΟ να σταματήσει τους
αεροπορικούς βομβαρδισμούς και να αποσύρει τα στρατεύματά του από τα σύνορα
των γειτονικών της χωρών ως προϋπόθεση για έναν πολιτικό διακανονισμό της κρίσης.

Στη Βόννη, οι πολιτικοί διευθυντές των Οκτώ συνεδρίασαν εκ νέου χθες το πρωί,
έχοντας μπροστά τους ένα επτασέλιδο κείμενο-σχέδιο ψηφίσματος για το Συμβούλιο
Ασφαλείας, πολλά σημεία του οποίου εξακολουθούν να «βρίσκονται σε αγκύλες»
(σ.σ.: δεν έχουν συμφωνηθεί ακόμη από όλους).

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι ακόμη κι αν η κατάληξη όλων αυτών των
διπλωματικών επαφών και πρωτοβουλιών είναι θετική, παραμένει αμφίβολο εάν στη
Σύνοδο Κορυφής της Κολωνίας (3-4 Ιουνίου) «θα μπορούμε να λέμε ότι ο πόλεμος τελείωσε».

Στην Αθήνα, κατά τη χθεσινή συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής,
διαπιστώθηκε η ανησυχία της κυβέρνησης και για την επόμενη μέρα στη Γιουγκοσλαβία.

Για δύο λόγους

Την ανησυχία της η κυβέρνηση τη στηρίζει σε δύο παραμέτρους, οι οποίες, όπως
εκτιμήθηκε χθες, μπορεί να αποδεχθούν καθοριστικές:

* Πρώτον, στη στάση των ΗΠΑ, την οποία όχι μόνο η Αθήνα, αλλά και
αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν μπορούν να σταθμίσουν.

* Δεύτερον, στη στάση της στρατιωτικής ηγεσίας του ΝΑΤΟ, για την οποία
εκφράζονται φόβοι μήπως έχει αυτονομηθεί σε κάποιο βαθμό.

Για τις διαφαινόμενες εξελίξεις και τις διπλωματικές κινήσεις που
αναπτύσσονται ο Πρωθυπουργός εμφανίστηκε «συγκρατημένα αισιόδοξος», όπως είπε
και ο ίδιος. Αντιλαμβάνεται ωστόσο, όπως είπε, πως μια «πρόσθετη δυσκολία» που
μπορεί να ανακύψει είναι όχι μόνο για το σήμερα, αλλά και για την επόμενη
ημέρα. Και συγκεκριμένα, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, για τυχόν εξελίξεις στο
εσωτερικό της γειτονικής χώρας που μπορεί να επηρεάσουν την περιοχή.

Υπό το πρίσμα αυτό η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ως «μια τελευταία ευκαιρία» τη
διπλωματική προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη και στην οποία η Ελλάδα διά
του υπουργού Εξωτερικών της κ. Γ. Παπανδρέου συμμετέχει ενεργητικά.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι περισσότερες κυβερνήσεις έχουν αποκλείσει, σύμφωνα με
την ενημέρωση που έγινε, τις χερσαίες επιχειρήσεις και μόνο η Βρετανία πιέζει
προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν μια «ήρεμη κατάσταση» εν
όψει της Συνόδου Κορυφής της Κολωνίας και φυσικά των ευρωεκλογών. Ωστόσο και
αυτοί εμφανίζονται συγκρατημένοι, καθώς δεν ξέρουν τη στάση των ΗΠΑ. Στη
λογική αυτή κινείται και η Αθήνα που προβληματίζεται κατά πόσο η Ουάσιγκτον θα
συμμεριστεί την επιθυμία της Ευρώπης για ηρεμία «ή θα προβοκάρει», όπως
ειπώθηκε χαρακτηριστικά από κυβερνητικό παράγοντα.

Στη λύση που θα προκύψει, όπως επιβεβαιώθηκε και χθες, η Ελλάδα θα έχει
ενεργητικό ρόλο και είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει στην ειρηνευτική δύναμη.
Μια δύναμη που εκτιμήθηκε ωστόσο ότι «θα έχει μακροχρόνια παρουσία» στη Γιουγκοσλαβία.