Δεν είμαι αισιόδοξος για λύση έως τον Οκτώβριο

Στη συνάντησή του στην Ουάσιγκτον, στις 25 Απριλίου, ο Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης και ο Πρόεδρος Κ. Γκλιγκόροφ δεν συζήτησαν το θέμα του ονόματος

Οι σχέσεις της χώρας του με την Ελλάδα, που το τελευταίο διάστημα είναι φανερό
πως έχουν μπει σε μια «νέα τροχιά» και βέβαια το θέμα του ονόματος, που για
αρκετά χρόνια είχε μονοπωλήσει τις συνεντεύξεις του Προέδρου Γκλιγκόροφ στα
ΜΜΕ, δεν θα μπορούσαν παρά να αποτελούν ένα ξεχωριστό «κεφάλαιο» σ’ αυτήν τη
συνέντευξη. Όπως παρατήρησε και η πολιτική σύμβουλος του Προέδρου κ. Ελεονώρα
Καραμφίλοφσκα, που ήταν παρούσα στη συνέντευξη, ο Πρόεδρος Γκλιγκόροφ ίσως και
να ξαφνιάστηκε που δεν ξεκινήσαμε με ερωτήσεις για το όνομα… Πάντως, όταν
ύστερα από μισή ώρα συνέντευξης του υποβάλλουμε τη σχετική ερώτηση, ο έμπειρος
πολιτικός δείχνει αρκούντως προετοιμασμένος.

ΕΡ.: Κύριε Πρόεδρε, θεωρείτε την Ελλάδα σήμερα στρατηγικό εταίρο. Σε
ποιο βαθμό έχουν ωριμάσει οι συνθήκες, ύστερα από δέκα χρόνια διαφωνιών για
την επίλυση της μοναδικής διαφοράς που έχει απομείνει, ίσως, μεταξύ Αθήνας –
Σκοπίων; Εννοώ το θέμα του ονόματος.

ΑΠ.: (Χαμογελάει) Οι προϋποθέσεις όχι απλώς έχουν ωριμάσει, αλλά έχουν…
παραωριμάσει. Επειδή και η μία και η άλλη χώρα χάσαμε πολύτιμα χρόνια για τη
συνεργασία. Ήταν κλειστά τα σύνορα, δεν υπήρχε διέλευση αγαθών, ανθρώπων,
κεφαλαίων, τίποτα. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ενδιάμεση συμφωνία
άνοιξε τον δρόμο για την ομαλοποίηση των σχέσεων, είναι πασιφανές πόσα πολλά
πράγματα κάναμε σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα. Θα το θέσω το ζήτημα με τον
ακόλουθο τρόπο: Πρέπει εμείς να συνεχίσουμε ν’ αναπτύσσουμε τις σχέσεις μας σε
όλους τους τομείς και να τις διευρύνουμε. Γνωρίζω ότι το ζήτημα αυτό (του
ονόματος) είναι ευαίσθητο τόσο για τη δική σας κοινή γνώμη όσο και για τη δική
μας. Ωστόσο, τίποτα με την ισχύ δεν επιλύεται. Για τον λόγο αυτό θεωρώ ότι η
συνέχιση της ανάπτυξης των σχέσεων με τον τρόπο αυτό πιο εύκολα θα
δημιουργήσει τις προϋποθέσεις, ούτως ώστε να υπάρξει μεταξύ μας κατανόηση για
να διώξουμε το ζήτημα αυτό από την ημερήσια διάταξη…

ΕΡ.: Πολλοί πίστευαν πως στις 25 Απριλίου, στη συνάντησή σας με τον κ.
Σημίτη στην Ουάσιγκτον, θα έκλεινε και το θέμα του ονόματος. Τι εμπόδισε μια
τέτοια συμφωνία, αφού όπως είπατε και ο ίδιος οι συνθήκες έχουν παραωριμάσει;

ΑΠ.: Ήδη αναφέρθηκα σ’ αυτό δεδομένου ότι υπάρχει μια αναθέρμανση στο ζήτημα
αυτό, τόσο στην κοινή γνώμη της χώρας μου όσο και στη δική σας κοινή γνώμη.
Δημιουργήθηκε μια εντύπωση ότι προετοιμάζεται κάποιο κλίμα για την υπογραφή
της συμφωνίας στην Ουάσιγκτον. Αυτό το έκαναν πρώτα οι δικές σας εφημερίδες
και στη συνέχεια οι δικές μας το αναπαρήγαγαν.

ΕΡ.: Σημασία έχει εσείς τι είπατε με τον κ. Σημίτη κατά την συνάντησή σας…

ΑΠ.: (Γελάει). Συνομιλήσαμε χωρίς να αναφερθούμε σ’ αυτό το ζήτημα. Δεν το
θίξαμε. Πολύ περισσότερη προσοχή δώσαμε σε ένα από τα βασικά ζητήματα, τα
οποία κυριάρχησαν, άλλωστε, σ’ αυτήν τη σύνοδο του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για την
άποψη ότι πρέπει να προετοιμασθεί ένα πρόγραμμα ανασυγκρότησης των Βαλκανίων.
Κάποιοι το ονόμασαν μίνι Σχέδιο Μάρσαλ. Εν πάση περιπτώσει, το ζήτημα είναι
πως πρέπει να δοθεί στα Βαλκάνια μια ευκαιρία.

ΕΡ.: Για να κλείσω αυτό το θέμα του ονόματος θα ήθελα να σας παρακαλέσω,
κ. Πρόεδρε, να ρισκάρετε μια πρόβλεψη, αν αυτό το ζήτημα θα κλείσει πριν
ολοκληρωθεί η θητεία σας τον Οκτώβριο…

ΑΠ.: Δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει λύση μέχρι τότε, αν και προσωπικά θα χαιρόμουν
αν γινόταν κάτι τέτοιο…

ΕΡ.: Υπήρξατε ο δημιουργός αυτού του κράτους, δεν θα θέλατε να
ολοκληρώσετε την θητεία σας με το να γίνετε και ο… νονός του;

ΑΠ.: Η δυστυχία έγκειται στο γεγονός ότι με την ίδρυση αυτού του κράτους
τέθηκε ένα ζήτημα το οποίο δεν έχει προηγούμενο στο πλαίσιο των Ηνωμένων
Εθνών. Εμείς δεν επιθυμούμε να έχουμε το μονοπώλιο του ονόματος «Μακεδονία».
Δεν είμαστε αντίθετοι στο να ονομάζετε τη Βόρ. Ελλάδα Μακεδονία. Και τέτοια
παραδείγματα υπάρχουν πολλά στην Ευρώπη…

ΕΡ.: Πριν από λίγες ημέρες και κατά την επίσκεψη του κ. Βενιζέλου
προχωρήσατε στην κατάργηση της βίζας για τους Έλληνες. Αν αυτό προοιωνίζεται
μια νέα εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών, πώς θα σκιαγραφούσατε το μέλλον;

ΑΠ.: Στο ζήτημα αυτό είμαι αισιόδοξος, δεδομένου ότι σε πάρα πολύ μικρό
χρονικό διάστημα η συνεργασία αυτή απέδειξε πόσο μεγάλο κοινό συμφέρον έχουμε.
Και μόνον κάποιοι κοντόφθαλμοι πολιτικοί θα τα παραμέριζαν και θα αρχίζαμε
νέους καβγάδες για το πώς ονομάζεται ποιος και ούτω καθεξής.

ΕΡ.: Στη σημερινή κρίση στο Κοσσυφοπέδιο και με τα κέντρα αποφάσεων να
βρίσκονται μακριά από την περιοχή μας πόσο αποτελεσματικός θεωρείτε πως μπορεί
να είναι ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Ελλάδος ­ με την ιδιότητα του μέλους του
ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. ­ ώστε ν’ αποφευχθούν τα χειρότερα στα Βαλκάνια;

ΑΠ.: Θεωρώ ότι με την ιδιότητα αυτή είναι σεβαστή και θα πρέπει να είναι η
υπεύθυνη για το μέλλον ολόκληρης της περιοχής των Βαλκανίων. Ακόμη και στην
περίοδο που οι σχέσεις μας διέρχονταν κρίση, πάντα έλεγα ότι η Ελλάδα δεν
ακολουθούσε την πολιτική αυτή που θα την αναδείκνυε σε πρωτοπόρο της πολιτικής
ανάπτυξης της Βαλκανικής μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντίθετα, ακολουθούσε μια
διαφορετική πολιτική. Αν μπορώ, όμως, να πω κάτι για τη σημερινή ελληνική
πολιτική, θα πω πως ακριβώς σ’ αυτό το ζήτημα διαφοροποιείται από τις
προηγούμενες, σε σχέση με την ανάπτυξη των σχέσεων καλής γειτονίας. Η Ελλάδα
έχει κινήσει πολλές πρωτοβουλίες και ανέφερα πριν την συνάντηση της Κρήτης.
Υπήρξαν μετά οι συναντήσεις των προέδρων των Κοινοβουλίων, των υπουργών
Εξωτερικών κ.ά. Όλα αυτά έδωσαν μια νέα πνοή. Αυτός είναι στην ουσία και ο
πραγματικός ρόλος της Ελλάδας.

«Οι προϋποθέσεις για τη λύση στο θέμα του ονόματος όχι απλά έχουν ωριμάσει, αλλά έχουν… παραωριμάσει…», επισημαίνει ο Πρόεδρος Κίρο Γκλιγκόροφ στον απεσταλμένο των «ΝΕΩΝ», Κώστα Παπαπέτρου

ΕΡ.: Η χώρα σας, κ. Πρόεδρε, σηκώνει ένα δυσβάστακτο βάρος τόσο από τους
πρόσφυγες όσο και από τον μεγάλο αριθμό ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων, νομίζω φθάνουν τους
16.000 άνδρες. Μήπως αυτό προδικάζει το μέλλον και τις επιλογές της χώρας σας;

ΑΠ.: Σε σχέση με αυτή την παρουσία των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων θα πω ότι εμείς από
την πρώτη ημέρα ανεξαρτησίας της χώρας μας χαράξαμε δύο βασικούς στρατηγικούς
στόχους. Και με την έννοια αυτή έχουμε ταυτόσημη θέση με την Ελλάδα.
Επιθυμούμε να προετοιμασθούμε, ώστε να καταστούμε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και του ΝΑΤΟ. Η παρουσία των ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων εδώ, αλλά και όλα όσα
κάναμε προκειμένου το ΝΑΤΟ να μπορέσει να εκπληρώσει την αποστολή του,
καταδεικνύουν την ετοιμότητά μας να βοηθήσουμε το ΝΑΤΟ να εκπληρώσει τον στόχο
που έχει θέσει.

ΕΡ.: Οι κάτοικοι των Βαλκανίων με δεδομένες τις ιδέες Χάντιγκτον, που
κυριαρχούν στο κέντρο εξουσίας των ΗΠΑ και ΝΑΤΟ, θεωρείτε ότι είναι «τα παιδιά
ενός κατώτερου Θεού»;

ΑΠ.: Το αντίθετο. Η δική μου άποψη είναι εντελώς διαφορετική. Νομίζω ότι σε
οποιοδήποτε αμερικανικό εγχειρίδιο μπορείτε να διαβάσετε ότι η Δημοκρατία
γεννήθηκε στην Ελλάδα. Και σήμερα οι Αμερικανοί κάνουν πολλούς αγώνες σε
διάφορα μέρη του κόσμου ακριβώς για τη Δημοκρατία. Υπάρχει και ένα άλλο
δεδομένο. Από τα Βαλκάνια πέρασαν διάφοροι πολιτισμοί. Πολλές φορές αναφέρω ως
παράδειγμα το εξής: Αν κάποιος θέλει να χτίσει ένα σπίτι στην Αχρίδα και
αρχίσει να σκάβει θεμέλια, στην αρχή βρίσκει ίχνη σλαβικού πολιτισμού, στη
συνέχεια βυζαντινού πολιτισμού, πιο κάτω ρωμαϊκού και τέλος ελληνικού
πολιτισμού. Α, λησμόνησα να πω ότι μπορεί να βρεθούν και ίχνη οθωμανικού
πολιτισμού (γελάει).

ΕΡ.: Το κακό είναι πως οι στρατηγοί δεν διαβάζουν εγχειρίδια με τον
ελληνικό ή τον βαλκανικό πολιτισμό…

ΑΠ.: Αυτοί έχουν κάποιες προκαταλήψεις ή κάποια λανθασμένη εικόνα για τα
Βαλκάνια, ως μια περιοχή όπου αδιάκοπα υπάρχουν συγκρούσεις εθνικιστικές,
θρησκευτικές κ.ά.

Κάποια στιγμή, αναπόφευκτα η συζήτηση φθάνει στον ενδεχόμενο ρόλο που ο ίδιος
ο Κίρο Γκλιγκόροφ θα μπορούσε να παίξει για τη διευθέτηση της κρίσης στο
Κόσσοβο, δεδομένης και της γνωριμίας του με τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Μας αποκαλύπτει, λοιπόν, ότι παρ’ όλο που δεν πιστεύει πως μπορεί να παίξει
έναν τέτοιο ρόλο, έστειλε μια επιστολή, ένα μήνυμα, στον πρόεδρο Μιλόσεβιτς.
Σε αυτό το μήνυμα, «προσπάθησα ­ λέει ­ να του μεταφέρω ποια εικόνα έχει ο
κόσμος για το καθεστώς του και για όλα αυτά που κάνει στο Κοσσυφοπέδιο,
δεδομένου ότι περιβάλλεται από άτομα που δεν είναι πάντα έτοιμα να του πουν
την αλήθεια».

Αμέσως όμως συμπληρώνει: «Αν και δεν πιστεύω πως ο ίδιος δεν έχει
συνειδητοποιήσει ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου είναι εναντίον του».

Για να καταλήξει με σκεπτικισμό: «Θα δούμε, βέβαια, ποια θα είναι τα
αποτελέσματα αυτού του μηνύματος, αν μπορούν αυτές οι επιστολές να τον
οδηγήσουν στο να σκέπτεται με τρόπο διαφορετικό. Αυτά είναι όσα μπορώ εγώ να κάνω».

Όταν τον ερωτώ σχετικά με το τι θα κάνει ο Μιλόσεβιτς, απαντά: «Ο πρόεδρος
Μιλόσεβιτς είναι ένας άνθρωπος επίμονος σε ό,τι αφορά τα ζητήματα τα οποία
θεωρεί πως είναι προς το συμφέρον της Σερβίας και της Γιουγκοσλαβίας,
γενικότερα. Και θα προσπαθήσει, όσο υπάρχει η ευκαιρία, εφόσον διαρκεί αυτή η
κρίση, κάτι να αποκομίσει για τον ίδιο και για τη Σερβία…».

Τα καραβάνια των προσφύγων από το Κοσσυφοπέδιο, που καταφθάνουν στα Σκόπια, δεν έχουν τελειωμό. Όπως και τα βάσανά τους…

ΕΡ.: Ποιο μήνυμα θα ήθελε να στείλει ο Πρόεδρος Γκλιγκόροφ στον Πρόεδρο
Στεφανόπουλο, στην ελληνική κυβέρνηση και στον ελληνικό λαό, σ’ αυτές τις
δύσκολες στιγμές για την περιοχή μας;

ΑΠ.: Να συνεχίσουμε αυτή την πολιτική της ισόρροπης και πιο διευρυμένης
συνεργασίας, της ενίσχυσης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και να ακολουθούμε τα
συμφέροντα των δύο χωρών, που είναι κοινά και για τον λόγο αυτό πρέπει να
συνεργαζόμαστε. Οτιδήποτε άλλο θα ήταν αφύσικο…

ΕΡ.: Όταν θα αποσυρθείτε από την προεδρία δεν θα έχετε την ίδια αγωνία
που είχατε όλα αυτά τα χρόνια για το μέλλον αυτής της χώρας;

ΑΠ.: Ολόκληρη τη ζωή μου ασχολιόμουν με τα προβλήματα της οικονομίας και από
τη στιγμή που βρέθηκα στη θέση αυτή, με την πολιτική. Θεωρώ ότι κανένας
πολιτικός δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος από τα τεκταινόμενα στη χώρα του.
Ωστόσο, θεωρώ ότι αυτό δεν του δίνει το δικαίωμα να επιβάλλει την άποψή του ­
αν τελικά αυτό είναι δυνατόν να γίνει…

ΕΡ.: Το ερώτημα που κυριαρχεί, κ. Πρόεδρε, είναι πότε θα ξεπερασθεί αυτή
η κρίση. Θα τελειώσουν οι βομβαρδισμοί, θα επεκταθούν οι συγκρούσεις και θα
συνεχισθεί για μήνες η ίδια κατάσταση; Με την πείρα σας θα ρισκάρατε και πάλι
μια πρόβλεψη για το πότε και πώς θα τελειώσει η κρίση;

ΑΠ.: Κάθε πόλεμος έχει και ένα τέλος. Και ύστερα από κάθε πόλεμο πρέπει να
καθήσουν οι αντίπαλες πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να
συζητήσουν και για τις επιπτώσεις. Τούτο, βέβαια, συμβαίνει και στην περίπτωση
που η μία πλευρά είναι ο ισχυρός νικητής και η άλλη πλευρά θα πρέπει να
αποδεχθεί την ήττα…

ΕΡ.: Την βλέπετε να είναι κοντά αυτή η ημέρα;

ΑΠ.: Εγώ θα ήθελα αυτή η ημέρα να ήταν η χθεσινή…