[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η τραγωδία στη Γιουγκοσλαβία θα έχει όπως φαίνεται ορισμένες σοβαρές και
ευεργετικές επιπτώσεις τουλάχιστον στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Η Ένωση δεν
μπόρεσε δυστυχώς να αποτρέψει την κλιμάκωση της συγκρουσιακής δυναμικής στη
Γιουγκοσλαβία. Δεν απέτρεψε την κλιμάκωση, πρώτον, γιατί δεν εφάρμοσε έγκαιρα
συνολική πολιτική για τα Βαλκάνια, πολιτική που θα εξουδετέρωνε ή θα περιόριζε
τις πηγές της σύγκρουσης και, δεύτερον, γιατί δεν διέθετε τα αναγκαία μέσα και
«ικανότητες» αμυντικής πολιτικής προκειμένου να προωθήσει και εφαρμόσει
αυτόνομη πολιτική για την περιοχή, χωρίς να προσφύγει στο ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.

Ωστόσο η τραγική εμπειρία φαίνεται να οδηγεί σε ορισμένα σημαντικά ­ και σωστά
­ διδάγματα για την Ένωση. Ειδικότερα, η εμπειρία της Γιουγκοσλαβίας
επιταχύνει τις διαδικασίες για την ανάπτυξη της αμυντικής πολιτικής και
«κοινής άμυνας» από την Ευρωπαϊκή Ένωση με την απόκτηση των μέσων και
δυνατοτήτων (θεσμικών, στρατιωτικών) για αυτόνομη δράση (αυτόνομη από το
ΝΑΤΟ). Η Γερμανία, ως προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., παρουσίασε σχετικές
προτάσεις. Παρόμοιες προτάσεις για την ανάπτυξη και τον ρόλο της ευρωπαϊκής
άμυνας παρουσίασε επίσης η Ελλάδα με ειδικό υπόμνημά της στα όργανα και μέλη
της Ένωσης. Οι σχετικές πολιτικές αποφάσεις θα ληφθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
της Κολωνίας (3-4 Ιουνίου). Αλλά η συζήτηση που έγινε την περασμένη Δευτέρα
στο Συμβούλιο ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντική.

Η προσπάθεια ανάπτυξης της ευρωπαϊκής άμυνας είναι αυτονόητα ιδιαίτερα
σημαντική και είναι φυσικό να συναντά προβλήματα και αντιδράσεις. Αυτό που
είναι όμως παράλογο και αντιφατικό είναι να αντιδρούν στην επέκταση της
αρμοδιότητας της Ένωσης στον τομέα της άμυνας αυτοί που σήμερα κατηγορούν την
Ευρώπη για την απουσία της, ως αυτόνομης δύναμης, στην κρίση της
Γιουγκοσλαβίας. Αλλά για να έχει η Ευρώπη αυτόνομη παρουσία θα πρέπει να
διαθέτει τα μέσα, πολιτικές και ικανότητες. Για να κυριαρχεί η Ευρώπη στις
περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις και για να μην κυριαρχούν το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ
ή μεμονωμένες χώρες, θα πρέπει η Ευρώπη να είναι ενωμένη σε ομοσπονδιακό πρότυπο.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.