ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ηθική των προφητών

Το Ισραήλ πανηγυρίζει για την απαλλαγή του από τον Νετανυάχου. Οι Παλαιστίνιοι
είναι συγκρατημένα αισιόδοξοι. Οι διανοούμενοι προειδοποιούν.

Διχασμένη χώρα. Η φωτογραφία είναι από παλαιότερη διαδήλωση Ισραηλινών γυναικών κατά της λογοκρισίας

Τρία πράγματα πρέπει να λάβει υπόψη του ο νικητής των ισραηλινών εκλογών,
γράφει στη «Στάμπα» ο συγγραφέας Αβραάμ Γιεχοσούα. Να συγκροτήσει καταρχήν μια
όσο το δυνατόν ευρύτερη κυβέρνηση που να αποτελείται τουλάχιστον από τα δύο
τρίτα των πολιτικών δυνάμεων της Κνεσέτ. Μόνο μια τέτοια κυβέρνηση θα μπορέσει
να συνάψει μια οριστική ειρήνη με τους Παλαιστίνιους και τη Συρία, να αποσύρει
τα ισραηλινά στρατεύματα από τον Λίβανο και να αντιμετωπίσει τις συνέπειες
δύσκολων αλλά αναπόφευκτων αποφάσεων όπως το ξήλωμα των οικισμών από τα
κατεχόμενα εδάφη.

Η δεύτερη συμβουλή του συγγραφέα του «Εραστή» (ενός από τα γνωστότερα βιβλία
του Γιεχοσούα, που αναφερόταν στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ) είναι να
προσπαθήσει ο Έχουντ Μπαράκ να επουλώσει την πραγματική πληγή από την οποία
πάσχει το Ισραήλ: το διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους
φτωχούς. Και η τρίτη του επισήμανση είναι ότι το «σύνδρομο Νετανυάχου» ­ η
χειραγώγηση των μέσων ενημέρωσης, η δυσπιστία, ο κυνισμός στην εξωτερική
πολιτική ­ δεν πρόκειται να φύγει από μόνο του, αλλά χρειάζεται μια επίμονη
και συνειδητή προσπάθεια.

Απευθυνόμενος πριν από λίγα χρόνια στους Παλαιστίνιους έπειτα από μια
αντιδικία του με τον ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς, ο Ισραηλινός συγγραφέας Άμος Οζ
είχε πει με κατηγορηματικό τρόπο: «Δεν θα μπορέσουμε πια να ζήσουμε μαζί». Μα
ο Νταβίντ Γκροσμάν διαφωνεί μαζί του. Δεν θέλω τείχη ανάμεσα σε μας και τους
Παλαιστίνιους, λέει στο LΈvenement du jeudi ο συγγραφέας των «Εξορίστων της
Γης της Επαγγελίας». Μπορούμε να ζήσουμε μαζί, έχουμε τόσες ομοιότητες, στο
χαρακτήρα, στην αίσθηση του χιούμορ, στις φιλοδοξίες. Ομοιότητες στον πόνο, σ’
αυτόν τον πόλεμο που έκαναν οι δύο λαοί για να προστατεύσουν την ύπαρξή τους.
Ομοιότητες και στην τάση προς την αυτοκαταστροφή. Ο ένας είναι ο καθρέφτης του
άλλου. Αισθάνομαι πιο κοντά σ’ έναν Παλαιστίνιο απ’ ό,τι σ’ έναν εβραίο του
Μπρούκλιν. Ο Παλαιστίνιος ζει την ίδια εποχή μ’ εμένα, βλέπει τα ίδια τοπία,
έχει τις ίδιες αναμνήσεις, αναπνέει τον ίδιο αέρα.

Σ’ ένα από τα κείμενά του, ο Γκροσμάν θυμίζει μια φράση ενός άλλου
Παλαιστίνιου ποιητή, του Σαλέμ Τζουμπράν: «Θα αγαπώ την πατρίδα μου όπως μια
μάνα αγαπά το παραμορφωμένο παιδί της». Θα μπορούσε άραγε να γράψει κι εκείνος
σήμερα το ίδιο πράγμα; «Ίσως να ήμουν λιγότερο κατηγορηματικός. Το Ισραήλ
γεννήθηκε από έναν τραυματισμό χωρίς προηγούμενο και έκτοτε επιβιώνει της μιας
καταστροφής μετά την άλλη. Ζούμε με την αίσθηση ότι από τη μια στιγμή στην
άλλη όλα θα τελειώσουν. Αν όμως εργαστούμε πραγματικά για την ειρήνη, θα
μπορέσουμε επιτέλους να εφαρμόσουμε τις ιστορικές εβραϊκές αξίες, την ηθική
των προφητών. Οι Άραβες θα είναι ίσοι με τους εβραίους. Και οι δαπάνες για την
παιδεία θα είναι μεγαλύτερες από εκείνες για την άμυνα».