Συμβολισμός ειρήνης από τον νέο Ισραηλινό πρωθυπουργό

Με ένα συμβολικό προσκύνημα στο Τείχος των Θρήνων και στον τάφο του
δολοφονηθέντος ηγέτη Γιτζάκ Ράμπιν, ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ Εχούντ
Μπάρακ θέλησε χθες να δώσει το στίγμα της πολιτικής που θα ακολουθήσει μετά
τον εκλογικό θρίαμβό του.

Μπάρακ – Ράμπιν. Ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ υπήρξε ο πιο παρασημοφορημένος στρατιωτικός της χώρας και ήταν προστατευόμενος του Γιτζάκ Ράμπιν

Τα ανεπίσημα τελικά αποτελέσματα των εκλογών της Δευτέρας επιβεβαίωσαν την
εντυπωσιακή νίκη του Μπάρακ με ποσοστό 56% των ψήφων έναντι 44% του Μπενιαμίν
Νετανιάχου. Στην ομιλία που εκφώνησε ο Μπάρακ μετά την αναγγελία της νίκης
του, υποσχέθηκε ότι θα συνεχίσει το έργο του δολοφονηθέντος πρωθυπουργού
Γιτζάκ Ράμπιν και δήλωσε ότι φιλοδοξεί να γίνει «ο πρωθυπουργός όλων των Ισραηλινών».

Υπόμνηση του δύσκολου έργου που αναλαμβάνει ο Μπάρακ θεωρείται η επίθεση της
οργάνωσης Χεζμπολάχ του Λιβάνου με ρουκέτες εναντίον της πόλης Κιριάτ Σμόνα,
στο Βόρειο Ισραήλ. Η φιλοϊρανική οργάνωση ανακοίνωσε ότι η επίθεση έγινε σε
αντίποινα για τον φόνο δύο νεαρών Λιβανέζων, προχθές, από Ισραηλινούς
στρατιώτες. Ο νέος πρωθυπουργός είπε χθες ότι σκοπεύει να συμπεριλάβει στην
κυβέρνησή του όσο το δυνατόν περισσότερους εταίρους, ώστε να υπάρξει η
απαιτούμενη εθνική συναίνεση για τη διαπραγμάτευση της τελικής ειρηνευτικής
συμφωνίας με τους Παλαιστινίους και τη Συρία. Μάλιστα, ο ανώτατος αξιωματούχος
του Εργατικού Κόμματος Γιόσι Μπεϊλίν είπε ότι, με την παραίτηση του Νετανιάχου
από την ηγεσία του κόμματός του, που από 32 έδρες η δύναμή του περιορίστηκε σε
19, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για κυβερνητική συνεργασία ανάμεσα στο
Εργατικό Κόμμα και το Λικούντ.

Με το Λικούντ;

Ενδεχόμενη συμφωνία με το Λικούντ θα έδινε τη δυνατότητα στον Μπάρακ, που το
κόμμα του απέσπασε τις 27 από τις 120 έδρες της νέας Κνεσέτ, να μην επιδιώξει
τον σχηματισμό κυβέρνησης με τη συνδρομή του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη
κόμματος, υπερορθόδοξου «Σας», που σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία, αυξάνοντας τις
έδρες του από 10 σε δεκαεπτά. Ορισμένοι από τους συμμάχους του Μπάρακ, όπως το
αριστερό κόμμα «Μερέτζ» και το φιλελεύθερο κόμμα της Αλλαγής («Σινούι»),
αρνούνται να συνυπάρξουν στην ίδια κυβέρνηση με το «Σας». Ο Μπάρακ έχει
δηλώσει ότι δεν πρόκειται να κάνει συμφωνία με τον ηγέτη του «Σας» Αρίε Ντέρι,
ο οποίος έχει παραπεμφθεί στη Δικαιοσύνη για διαφθορά.

Πάντως, ανοίγοντας χθες τον δρόμο για συνεργασία του κόμματός του με τον
Μπάρακ, ο Ντέρι ανακοίνωσε την παραίτησή του από την Κνεσέτ.

Ο Μπάρακ μπορεί να υπολογίζει στην υποστήριξη των κεντρώων κομμάτων «Ισραέλ
Μπι Αλίγια» (7 έδρες), «Σινούι» (6 έδρες), «Κόμμα του Κέντρου» (6 έδρες) και
«Ένας Λαός» (2 έδρες). Έχει επίσης τη σιωπηρή υποστήριξη των τριών αραβικών
κομμάτων του Ισραήλ: «Χαντάς» (3 έδρες), «Ενιαίο Αραβικό Ψηφοδέλτιο» (5 έδρες)
και «Εθνική Δημοκρατική Συμμαχία» (2 έδρες), που θεωρούν τον Μπάρακ «υποψήφιο
της ειρήνης».

«Δίχασε ο Μπίμπι»

Οι ισραηλινές εφημερίδες αποδίδουν τη νίκη του Εχούντ Μπάρακ στη μαζική
απόρριψη του Νετανιάχου από τον λαό. Δίχασε αντί να ενώσει, εκμεταλλεύτηκε τις
αντιθέσεις κληρικών και λαϊκών, καθώς και τις διαφορές σεφαρδιτών Εβραίων της
Ανατολής ­ που είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας – και εσκενάζι Εβραίων της
Κεντρικής Ευρώπης ­ οι οποίοι στελεχώνουν τις ελίτ της χώρας.

«Ο Μπίμπι έσπειρε το μίσος και θερίζει ήττα», γράφει ο πολιτικός σχολιαστής
Γιουλ Μάρκους στη «Χααρέζ». «Δεν πρόκειται για κανονική ήττα, ενός κανονικού
ηγέτη, σε μια κανονική εκλογική αναμέτρηση. Πρόκειται για τον οριστικό
εξοστρακισμό από την πολιτική ζωή ενός ανθρώπου που δεν ήταν άξιος της
αποστολής του, ενός ανθρώπου που απογοήτευσε και που ξεγέλασε όλον τον κόσμο».
Ο Νετανιάχου αναδείχθηκε νικητής το 1996 επειδή κατάφερε να συσπειρώσει γύρω
του ένα ετερόκλητο πλήθος κοινωνικά αποκλεισμένων που ένιωθαν ταπεινωμένοι από
το κατεστημένο των Εργατικών και των εσκενάζι: τους σεφαρδίτες, τους Αιθίοπες,
τους υπερορθόδοξους, τους Εβραίους από τη Ρωσία και τους εποίκους. Οι
υπερορθόδοξοι τού έμειναν πιστοί έως το τέλος, καθώς και η πλειοψηφία των
εποίκων.

Όμως, οι σεφαρδίτες τον τιμώρησαν γιατί υπήρξαν τα κυριότερα θύματα της
ανεργίας, που έφθασε στο 8,7%, δύο μονάδες παραπάνω απ’ όσο ήταν το 1996 όταν
ο Νετανιάχου ανέλαβε την πρωθυπουργία.

Ο Εχούντ Μπάρακ συμμετείχε στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τη Συρία και
δεσμεύτηκε να αρχίσει και πάλι τις συνομιλίες με την Δαμασκό, που είχαν
«παγώσει» υπό τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο
δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, αλλά βάζει σκληρούς όρους για την τελική
ειρηνευτική συμφωνία.

«Δεν με ενδιαφέρει πώς θα αποκαλούνται, αλλά θα κάνω ό,τι είναι δυνατόν για να
μην κάνουν κάτι που θα απειλεί το Ισραήλ ή θα παραβιάζει την συμφωνία», δήλωσε
πριν από ένα μήνα. Αλλά, σε μια έκφραση ταύτισης με τον αγώνα των Παλαιστινίων
­ πράγμα ασυνήθιστο για Ισραηλινό ­ είπε σε συνέντευξή του πριν από ένα χρόνο
ότι αν ήταν Παλαιστίνιος θα προσχωρούσε σε «τρομοκρατική» ομάδα.

Για τους Ισραηλινούς, οι οποίοι θαύμαζαν και υποστήριζαν τον Γιτζάκ Ράμπιν, ο
Εχούντ Μπάρακ θεωρείται η συνέχεια του δολοφονημένου πρωθυπουργού.

Όπως ο Ράμπιν, έτσι και ο Μπάρακ είναι πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου
στρατού, ο οποίος προσχώρησε στο Εργατικό Κόμμα μετά τη συνταξιοδότησή του.
Όπως ο Ράμπιν, έτσι και ο Μπάρακ πιστεύει στην αναγκαιότητα των εδαφικών
παραχωρήσεων με αντάλλαγμα την ειρήνη με τους γείτονες του Ισραήλ.

Παρασημοφορημένος

Ο πλέον παρασημοφορημένος στρατιώτης του Ισραήλ άρχισε την πολιτική του
καριέρα μόλις το 1995, για να πετύχει τέσσερα χρόνια αργότερα μία εντυπωσιακή
εκλογική νίκη, συντρίβοντας τον αντίπαλό του Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Γιος αγρότη

Ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ έχει ταιριάξει τα ασυμβίβαστα: είναι
διασταύρωση ιέρακα και περιστεράς, σούπερ ήρωας του στρατού, αλλά και δεινός
πιανίστας, γιος αγρότη, με πτυχία φυσικής από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Στάνφορντ.

Με την βοήθεια Αμερικανών συμβούλων, ο 57χρονος θριαμβευτής των εκλογών
σχεδίασε την νίκη του κατά του αντιπάλου του με στρατιωτική ακρίβεια, και όπως
παραδέχτηκε ο ίδιος, σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, παραμέρισε τα στελέχη του
κόμματος στην χάραξη της προεκλογικής του εκστρατείας.

«Πιστεύω βαθιά ότι κάνουμε το πρώτο βήμα για την αλλαγή του Ισραήλ, για την
ενότητα, για την νέα ελπίδα», είπε κατά την τελευταία προεκλογική του
συγκέντρωση στην Ιερουσαλήμ.

Τι επιδιώκει

Ο Εχούντ Μπάρακ εντάχθηκε στο Εργατικό Κόμμα ως προστατευόμενος του τότε
πρωθυπουργού Γιτζάκ Ράμπιν ­ επίσης πρώην αρχηγός του στρατού και του οποίου
την μεταμόρφωση από πολεμιστή σε ειρηνοποιό επιδιώκει να κληρονομήσει.

Η ήττα του Σιμόν Πέρες στις εκλογές που έγιναν έξι μήνες μετά την δολοφονία
του Γιτζάκ Ράμπιν άνοιξε τον δρόμο του Μπάρακ για την ηγεσία των Εργατικών.

Διοικητής κομάντος

Ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ γεννήθηκε και μεγάλωσε σε κιμπούτς από μια
οικογένεια Ανατολικοευρωπαίων μεταναστών στην Παλαιστίνη.

Στα 17 του στρατεύτηκε για να ακολουθήσει μια λαμπρή καριέρα στρατιωτικού.
Πριν συμπληρώσει τα 30 του, έγινε διοικητής μονάδας κομάντος, που το 1972
πραγματοποίησε μία από τις πιο γνωστές αποστολές: εισέβαλε στο αεροδρόμιο του
Τελ Αβίβ σε αεροσκάφος των βελγικών αερογραμμών, στο οποίο είχε εκδηλωθεί
αεροπειρατεία, και έσωσε εκατοντάδες επιβάτες, σκοτώνοντας τους Παλαιστίνιους αντάρτες.

Ένα χρόνο αργότερα, ο Εχούντ Μπάρακ, μεταμφιεσμένος σε γυναίκα, πήρε μέρος σε
μια μυστική στρατιωτική επιδρομή στην Βηρυτό, κατά την οποία σκοτώθηκαν τρεις
μαχητές της ΟΑΠ.

Με ικανοποίηση από τη Δύση αλλά και με επιφυλάξεις από τους Άραβες
αντιμετωπίστηκε στο εξωτερικό η εκλογική νίκη του Εχούντ Μπάρακ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον συνεχάρη τον Μπάρακ και υποσχέθηκε ότι θα
συνεργαστεί στενά με το Ισραήλ για «μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη στη Μέση
Ανατολή, που θα ενισχύσει την ισραηλινή ασφάλεια». Ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ
προέβλεψε ότι η εκλογή του Μπάρακ θα βοηθήσει την υπόθεση της ειρήνης στη Μέση
Ανατολή, ενώ ο πρωθυπουργός Λιονέλ Ζοσπέν είπε ότι σηματοδοτεί την «επιθυμία
των Ισραηλινών για ενίσχυση της ειρηνευτικής διαδικασίας».

Την ελπίδα ότι η εκλογή του Μπάρακ θα οδηγήσει στην άρση του αδιεξόδου στην
ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή εξέφρασε ο Γερμανός καγκελάριος
Γκέρχαρντ Σρέντερ, που κατέστησε σαφές ότι ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ θα
έχει την υποστήριξη της Ευρώπης για μια δίκαιη διευθέτηση του Μεσανατολικού.

«Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι σημαντικό, γιατί δίνει στον Μπάρακ την εντολή
να κινηθεί για την ενίσχυση της ειρηνευτικής διαδικασίας», δήλωσε ο Βρετανός
πρωθυπουργός Τόνι Μπλέρ. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Λαμπέρτο Ντίνι
χαιρέτισε τη νίκη του Μπάρακ, αλλά εξέφρασε επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο «να
μην υπάρξει μια ισχυρή πλειοψηφία στη Βουλή λόγω της πολυδιάσπασης των ψήφων
σε πολλά μικρά κόμματα».

Με ανάμεικτα συναισθήματα έγινε δεκτή στον αραβικό κόσμο η νίκη του Εχούντ Μπάρακ.

Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου, Αχμάντ Μπεν Χελί
εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, τονίζοντας ότι ο νέος πρωθυπουργός του
Ισραήλ θα κριθεί από τις πράξεις του. «Δεν πρέπει να τρέφουμε υπερβολικές
ελπίδες για τη νέα κυβέρνηση του Ισραήλ, η οποία θα κριθεί από τις πράξεις
της», είπε ο Χελί και κάλεσε τον Μπάρακ «να σεβαστεί τους όρους της
ειρηνευτικής διαδικασίας».

Την ικανοποίησή του για την εκλογική νίκη του Εχούντ Μπάρακ εξέφρασε ο Γιάσερ
Αραφάτ, μαζί με την ελπίδα ότι η αλλαγή φρουράς στο Ισραήλ θα συμβάλλει στην
αναθέρμανση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή. Το γεγονός ότι
«έχουν στενέψει τα χρονικά περιθώρια για την ενίσχυση της ειρηνευτικής
διαδικασίας, ύστερα από τρία χαμένα χρόνια» με τον Νετανιάχου, επισήμανε ο
Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Αμρ Μούσα.

Η Δαμασκός κάλεσε τον Μπάρακ να προχωρήσει «σε ριζοσπαστικές αλλαγές» στον
δρόμο της ειρήνης, όπως έγραψε η επίσημη συριακή εφημερίδα «Τεχρίν». Η
εφημερίδα απέδωσε μάλιστα την ήττα του Νετανιάχου «στον εξτρεμισμό που
κυριάρχησε στην ισραηλινή πολιτική, στη διάρκεια των τριών χρόνων της
πρωθυπουργίας του».

«Η διεθνής κοινότητα ελπίζει ότι η νέα κυβέρνηση του Ισραήλ θα καταφέρει
επιτέλους να βγάλει από το επικίνδυνο αδιέξοδο την ειρηνευτική διαδικασία στη
Μέση Ανατολή», αναφέρεται σε ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών. Η
Ρωσία, που καταβάλλει με τις ΗΠΑ κοινές προσπάθειες για την ειρηνευτική
διαδικασία, επισήμανε πως θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις προσπάθειες για
ειρήνη στην περιοχή και εξέφρασε την ελπίδα για στενότερες σχέσεις ανάμεσα
στις δύο χώρες.